Baltic Dry Index, indicator voor de wereldeconomie

De Baltic Exchange Dry Index wordt vaak aangehaald als graadmeter voor de wereldeconomie. Het is een vrij objectief cijfer en wordt in principe niet door speculatie beïnvloed. Elke dag publiceert de Londense Baltic Exchange de scheepvaarttarieven voor het vervoer van bulkgoederen. De Baltic Exchange Dry Index reageert weer op het transportvolume van deze goederen. Een aantal maanden voor het escaleren van de kredietcrisis bereikte deze index het hoogste niveau ooit: 11.793 punten op 21 mei 2008.

Ontstaansgeschiedenis

De Baltic Exchange Dry Index (BDI) is een cijfer dat dagelijks bekend wordt gemaakt door de in Londen gesitueerde Baltic Exchange. De wortels van deze handelsbeurs leiden, net als veel andere beurzen, terug naar een koffiehuis. De BDI had zijn oorsprong in het financiële district van Londen. In 1744 veranderden de eigenaren van het koffiehuis in Threadneedle Street de naam van "Virginia and Maryland" naar "Virginia and Baltick" om de handelsbestemmingen van de stamgasten weer te geven. Deze stamgasten hadden hier hun ontmoetingsplaats, waar ze afspraken maakten en overeenkomsten tekenden voor het vervoer van goederen per zeilschip.

Net zoals de opening van Edward Lloyd's koffiehuis in Tower Street de geboorteplaats van de bekende verzekeraar Lloyd's of London kenmerkt, zo is dat het geval bij "Virginia and Baltick Coffee House" en de Baltic Exchange. Het koffiehuis anno 1744 had geen leden en was dus voor iedereen opengesteld. De gezamenlijke interesse bestond uit de handel in onder andere hennep, olie, vetten, vlas en zaden van de Baltische Staten. Als gevolg van de snel groeiende bevolking in Europa in de achttiende en negentiende eeuw groeide Londen al snel uit tot het handelscentrum van het uitdijende Britse Wereldrijk. De groei van de scheepvaartindustrie centreerde zich weer rond het Virginia and Baltick koffiehuis.

1823-nu

In 1823 werd de handel meer geformaliseerd. Een commissie wilde van de informele afspraken af, omdat deze niet goed bestand zouden zijn tegen de wilde speculatie die destijds niet ongewoon was. Op 22 april 1823 werden nieuwe regels en voorschriften afgesproken. Ruim dertig jaar later bleek dat de handel in het koffiehuis uit zijn voegen was gegroeid. Nieuwe handelsgoederen kwamen erbij, zoals gerst en graan. Een nieuw bedrijf, the Baltic Company Ltd, werd opgericht en in 1857 werd het South Sea House, ook in Threadneedle Street, gekocht. De opening van het Suezkanaal in 1869 leverde ook weer nieuwe handelsstromen op.

In 1902 fuseerde de Baltic Company Ltd met de London Shipping Exchange (in 1892 opgericht uit onvrede met de Baltic Company Ltd) en City of London Exchange Syndicate Ltd. In 1903 nam de Baltic Exchange zijn intrek in een van de mooiste gebouwen van de Londense City: 30 St. Mary Axe. De Baltic Exchange overleefde de Eerste Wereldoorlog, maar de Grote Depressie van de jaren dertig had een flinke impact. Ook de neergang van het Britse Rijk was zichtbaar. In 1935 was het duidelijk dat de Baltic Exchange niet langer meer kon functioneren als een handelsplaats voor grondstoffen. Makelaars waren niet meer alleen afhankelijk van de Britse handelsvloot, maar regelden het vrachtvervoer tussen verschillende havens in alle delen van de wereld, zonder ook maar de Britse Eilanden aan te doen. Rond 1935 had de Baltic Exchange zich ontwikkeld tot een handelsplaats voor bevrachtingen.

's Avonds op 10 april 1992 werd de Baltic Exchange opgeschrikt door een bomaanslag van de IRA. Het gebouw was onherstelbaar beschadigd. Op deze pleks is inmiddels de bekende kantoortoren van Swiss Re gebouwd, beter bekend staand onder de naam De Augurk ("The Gherkin"). De huidige Baltic Exchange huist nu een aantaal adressen verder: op 38 St. Mary Axe.

De tegenwoordige Baltic Exchange en Baltic Dry Index

In 1985 lanceerde de Baltic Exchange voor het eerst de Baltic Exchange Dry Index. Dagelijks worden scheepvaartmakelaars in de hele wereld gevraagd hoeveel het kost om grondstoffen op bepaalde routes te transporteren (bijvoorbeeld 100,000 ton ijzererts van Sydney naar San Francisco of 1 miljoen ton graan van Vancouver naar Tokio). De Baltic Exchange Dry Index (BDI) groepeert vier subindices:

• Baltic Exchange Capesize Index (BCI)
• Baltic Exchange Panamax Index (BPI)
• Baltic Exchange Supramax Index (BSI)
• Baltic Exchange Handysize index (BHSI)

De BDI geeft een betrouwbare indicatie van de prijs van het vervoer per schip van de belangrijkste grondstoffen, zoals kolen, graan en ijzererts. Vanwege de verschillende subindices worden de timecharter en routetarieven van ruim 25 wereldwijde scheepvaartroutes weergegeven. Omdat deze grondstoffen belangrijk zijn voor de productie van allerlei eindgoederen (zoals elektronica, staal en voedsel) geeft het een goed inzicht in de stand van de wereldhandel en daarmee ook de wereldeconomie.

Na de top van 11.793 punten op 21 mei 2008 zakte de index maar liefst met 94,2% naar 663 punten op 5 december 2008 (zie grafiek hiernaast), de laagste stand sinds 1986. In de loop van 2009 trad er herstel op. Op 1 mei 2009 was de stand opgelopen naar 1.786 punten. En op 19 juni 2009 zelfs 4.073 punten. De laatste stand is te volgen op bijvoorbeeld EuroInvestor.

Scheeps-CV's

Zie bijvoorbeeld ook het artikel Beleggen in een scheeps-CV. Scheeps-CV's zijn veelal afhankelijk van de tariefsontwikkelingen in de markt voor timecharters. De schepen in die CV's zijn vaak ook actief in de bulkgoederenmarkt of er is sprake van multi-purpose schepen (combinatie van bulkgoederen- en containervervoer).