Samenwonen of huwen: de diverse mogelijkheden in België

Gaan samenwonen met je partner is een heel belangrijke gebeurtenis in eenieders leven. Ook financieel heeft dit zijn implicaties. Even enkele aandachtspunten.

Huwelijksstelsel

Een eerste vraag die zich stelt bij een huwelijk, is het huwelijksvermogenstelsel dat u kiest. Hier hebt u in grote lijnen drie mogelijkheden:

• Wettelijk stelsel: alle bezittingen van voor het huwelijk en alle erfenissen en schenkingen van tijdens het huwelijk behoren tot het eigen vermogen. Inkomsten en andere verwervingen van na het huwelijk komen in de gemeenschap.
• Algehele gemeenschap van goederen: alle bezittingen, ook die van voor het huwelijk, behoren tot de gemeenschap.
• Scheiding van goederen: elke partner heeft zijn eigen vermogen en normaal is er geen gemeenschappelijk vermogen.

Samenwonen

Indien u kiest voor samenwonen, hebt u twee mogelijkheden:

• Wettelijke samenwoning: u heeft een verklaring van samenwonen afgelegd voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van de woonplaats. Het vermogensstelsel is gelijkaardig aan het huwelijksvermogenstelsel van scheiding van goederen.
• Feitelijke samenwoning: u legt geen verklaring af en er bestaat dan ook geen regeling. U hebt ook geen plichten in tegenstelling tot gehuwden of wettelijk samenwonenden, zoals onderhoudsplicht en aansprakelijkheid van schulden die uw partner zou hebben gemaakt. Er is in dit geval ook geen bescherming van de gezinswoning, met andere woorden kan de partner de gezinswoning verkopen zonder akkoord.

Fiscale overwegingen

Indien u feitelijk samenwoont, wordt u beschouwd als alleenstaande, en zal u ieder een afzonderlijke belastingsaangifte toegestuurd krijgen. Gehuwden en wettelijk samenwonenden vullen een gezamelijke aangifte in. Het vermogensstelsel bepaalt wie op bepaalde inkomsten zal worden belast.

Nalatenschap

Bij een huwelijk is er een automatisch erfrecht en hebt u dus recht op een stuk van de nalatenschap. Hoe dat wordt geregeld, hangt ook weer van het stelsel af. Voor wettelijk samenwonenden is het erfrecht beperkt tot het vruchtgebruik van de gezinswoning en de inboedel. Bij een feitelijke samenwoning is er geen automatisch erfrecht en moet u dus zorgen dat u vooraf de nodige stappen hebt ondernomen.