Echtscheiding & wat valt in de boedel bij een scheiding

Bij een echtscheiding hoop je, dat alles harmonieus geregeld kan worden. Denk aan de verdeling van de inboedel bijvoorbeeld. Een scheiding is namelijk al naar genoeg, maar wat valt er eigenlijk in de boedel bij een echtscheiding.

Huwelijksgoederenregime

Om te weten wat er in de boedel valt, is allereerst van belang hoe u getrouwd bent. Dat wil zeggen: onder welk huwelijksgoederenregime. Bent u onder huwelijkse voorwaarden getrouwd of in gemeenschap van goederen.

In gemeenschap van goederen getrouwd

Wanneer u in gemeenschap van goederen bent getrouwd, valt bijna alles in de te verdelen boedel. Het huis, de auto, zelfs de hond. Voor de gevolgen van een echtscheiding voor het huis verwijs ik u naar het artikel wat betekent een echtscheiding voor u financieel. Denkt u ook aan de eventuele overdrachtsbelasting bij de overdracht van het huis, de verdeling van een levensverzekering, koopsompolis, een lening en dergelijke. Allemaal complexe zaken.

Verknocht zijn aan

Maar ook wanneer u in gemeenschap van goederen bent getrouwd, belandt niet automatisch alles in de boedel. Uitzonderingen vormen de zogenaamde verknochte goederen. Dat zijn zaken waaraan zo’n emotionele waarde is verbonden, dat u er aan verknocht bent. Dat onderscheid is niet altijd eenvoudig te maken, zeker niet als de scheiding niet harmonieus verloopt, maar in het algemeen zijn dat sieraden, zaken uit uw hobby’s en zo verder. Lukt het niet harmonieus, dan kan een taxateur of bijvoorbeeld een mediator u vaak de helpende hand bieden.

Huwelijkse voorwaarden

In geval van huwelijkse voorwaarden is van belang, hoe stringent de voorwaarden zijn. Er zijn allerlei varianten denkbaar. Zo kan alles volledig gescheiden zijn: ieder bewaart zijn goederen en inkomsten. Maar er zijn lichtere varianten, waarbij alleen schenkingen en erfenissen volledig buiten de boedel vallen. Of waarbij alles gescheiden is, behalve de dagelijkse inkomsten uit werk. De strengheid van de huwelijkse voorwaarden bepaalt wat er verdeeld gaat worden:

• Koude uitsluiting, waarbij er helemaal geen gedeelde financiële band is en geen gemeenschappelijk vermogen.
• Verreken stelsel, waarbij bepaalde inkomsten worden met elkaar verrekend.
• Beperkte gemeenschap, waarbij de echtgenoten een eigen vermogen hebben alsook een beperkt gezamenlijk vermogen.

Wijziging huwelijksgoederenregime

Maar het huwelijksgoederenregime kan tijdens het huwelijk ook gewijzigd worden. Omdat u vele jaren later denkt, dat u het anders had moeten regelen of omdat u, in zicht van een scheiding, het liever anders geregeld ziet. De huwelijkse voorwaarden kunnen bijvoorbeeld zo zijn, dat bij een echtscheiding een partner er wel erg slecht uit zal springen. Of u ziet liever dat zaken alsnog van de gemeenschap worden uitgesloten.

Schenking

Bij de wijziging van het huwelijksgoederenregime speelt onder meer de vraag of er sprake is van een schenking. Nu is er natuurlijk niets tegen slim schenken, maar de legitieme mogelijkheden daartoe zijn relatief beperkt.

Van huwelijkse voorwaarden naar in gemeenschap van goederen

In het geval, waarbij u van huwelijkse voorwaarden overgaat naar een volledige gemeenschap van goederen, zijn enkele arresten van belang. Uit de arresten van 28 januari 1959 (BNB 1959/122) en 17 maart 1971(BNB 1971/95) kan worden geconcludeerd, dat de wijziging van het huwelijksgoederenregime van huwelijksvoorwaarden in een algehele gemeenschap van goederen geen belastbare schenking is. Waarvan akte.

Van algehele gemeenschap van goederen naar huwelijkse voorwaarden

Een wijziging andersom, van algehele gemeenschap van goederen naar huwelijkse voorwaarden, is natuurlijk ook mogelijk. Algemene regel is, dat bij een vermogens verschuiving schenkingsrecht is verschuldigd, als daardoor de onderlinge vermogenspositie wijzigt. Meestal is dat het geval. Uitzonderingen hierop zijn in ieder geval twee situaties:

• U maakt aannemelijk, dat de wijziging verband houdt met het herstel van aanspraken van kinderen uit een eerder huwelijk op het vermogen van hun ouder en dat die aanspraken als gevolg van een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen onbedoeld verloren zijn gegaan.
• U toont aan dat aanvankelijk geen huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld doordat sprake is geweest van een misverstand. Wanneer binnen drie jaar na het sluiten van het huwelijk alsnog huwelijkse voorwaarden worden opgemaakt en op dat moment geen sprake is van duurzaam gescheiden leven of echtscheiding, wordt verondersteld dat er van een dergelijk misverstand sprake is.

Finaal verrekenbeding

Ook is er de mogelijkheid van het zogenaamde finaal verreken beding. Daarmee wordt geregeld, dat de huwelijkse voorwaarden bij leven blijven bestaan, maar dat bij overlijden een verdeling plaats vindt alsof er sprake is van een algemene gemeenschap van goederen.

Aansprakelijkheid bij echtscheiding

Een ander aspect is nog de aansprakelijkheid bij een echtscheiding, wanneer u in algemene gemeenschap van goederen bent getrouwd. In dat geval kunt u, als u geen maatregelen treft, aansprakelijk worden gesteld voor de persoonlijke schulden, die de ex tijdens het huwelijk heeft gemaakt. Om dit zo veel mogelijk te voorkomen, doet u er goed aan, om afstand te doen van de huwelijksgoederengemeenschap bij echtscheiding. Dit afstand doen gebeurt een akte van afstand, die uiterlijk binnen drie maanden na ontbinding van de huwelijksgoederengemeenschap moet zijn ingeschreven in het huwelijks goederen register.

Slot

Laat, als u om bepaalde redenen uw huwelijkse voorwaarden wilt wijzigen, door een notaris goed nagaan hoe een en ander voor u financieel zal uitpakken. Van een minder stringent huwelijks goederen regime naar volledige huwelijkse voorwaarden, is vaak een duurdere maatregel dan andersom. Dat pleit ervoor, om ook over deze keuzes vooraf goed na te denken. © 2008 - 2009 Zeemeeuw, gepubliceerd in Diversen (Financieel) op 01-11-2008, laatst gewijzigd op 02-05-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Schenkingsrecht en samenloopregeling: Wanneer u bijvoorbeeld uw huis wilt schenken aan uw kind, komen tegelijkertijd meerdere heffingen om de hoek kijken: schenkingsrecht en overdrachtsbelasting. Als u het h…
• Vastgoed & wat betekent een echtscheiding voor u financieel: Bij een echtscheiding komen veel zorgen kijken. Veel moet worden geregeld en vele vragen komen bij je op. Zoals de vraag wat de echtscheiding voor…
• Wat kost een echtscheiding?: Scheiding lijkt tegenwoordig net zo vanzelfsprekend als het huwelijk zelf. Jaarlijks scheiden er tussen de 32.000 en 37.000 koppels. Een scheiding brengt naast emotionele schade…
• Ouderschapsplan en mediator: Vanaf 1 maart 2009 is het verplicht om bij een echtscheiding een ouderschapsplan op te stellen. Steeds vaker schakelen mensen die willen scheiden een mediator in om de scheiding…
• De overdrachtsbelasting, hoeveel moet u betalen: Met de Belastingplannen 2008 en 2009 heeft het kabinet niet de kans gegrepen om de overdrachtsbelasting te verlagen. Dat is jammer, want de overdrachtsbelasti…