Echtscheiding & wat valt in boedel bij een scheiding

Het aanvragen van een echtscheiding betekent ook financieel veel. Denk aan de verdeling van de boedel, inboedel, schulden en huisraad. Maar wat valt wettelijk eigenlijk in de boedel bij een scheiding? Hoe is de boedelverdeling? Was u in gemeenschap van goederen getrouwd of zijn er huwelijkse voorwaarden opgemaakt? Bent u in het buitenland getrouwd? Kloppen de voorwaarden uit de huwelijkse voorwaarden nog? Koude of warme uitsluiting? Schakel bij een scheiding een goede advocaat in.

Wat valt bij echtscheiding in de boedel, de inboedel. Wat gebeurt er met de restschuld en andere schulden?

Om te weten wat er in de boedel valt bij een echtscheiding is van belang onder welk huwelijksgoederenregime u bent getrouwd. Bent u onder huwelijkse voorwaarden getrouwd of in gemeenschap van goederen dan wordt de verdeling van de inboedel anders. Ik ga op beide in, want deze voorwaarden bij een huwelijk maken nogal wat uit voor de gevolgen van een echtscheiding. Er kunnen ook schulden zijn of een restschuld ontstaan als het huis moet worden verkocht. Wellicht speelt ook een onderneming een rol bij de verdeling.

Huwelijk is in het buitenland gesloten en dan?

Wie in het buitenland is getrouwd, moet altijd nagaan welk recht op zijn huwelijk van toepassing is. Is het huwelijk ook geldig in Nederland en wat zijn dan de regels. Het trouwen in gemeenschap van goederen zoals we dat in Nederland kennen is vrijwel uniek in de wereld. Voldoende landen maken als er geen huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld automatisch een onderscheid tussen bezit dat is opgebouwd voor en tijdens het huwelijk. In Nederland bestaat dat niet. Als het niet anders wordt geregeld, vallen alle bezittingen en schulden automatisch in de gemeenschap van goederen.

In welk land vindt de echtscheiding plaats?

Zoek dus uit in welk land de echtscheidingsprocedure het beste kan worden gestart. Andersom worden ook buitenlanders die in Nederland trouwen opgescheept met het Nederlands recht dat afwijkt van het familierecht in het buitenland.

Samenwonen zonder notarieel samenlevingscontract en dan scheiden

Samenwonen brengt de minste verplichtingen met zich mee, omdat u ook kunt samenwonen zonder samenlevingscontract of samenwoningscontract. Overigens is het bij het gezamenlijk kopen van een huis wel meestal zo dat u minimaal een samenlevingscontract opstelt. Ook om aanspraak te kunnen maken op een partnerpensioen is minimaal een samenlevingscontract noodzakelijk. Zijn er geen afspraken vooraf gemaakt dan kan ieder zijn eigen spullen meenemen.

Ik ben in gemeenschap van goederen getrouwd

Wanneer u in gemeenschap van goederen bent getrouwd, valt bijna alles in de te verdelen boedel. Het huis, de auto, zelfs de hond en de schulden. Uitzondering hierop is wat via een uitsluitingsclausule met erfenis of schenking is verkregen.

Voor de gevolgen van een echtscheiding voor het huis verwijs ik u naar het artikel wat betekent een echtscheiding voor u financieel. Denkt u ook aan de verdeling van een levensverzekering, koopsompolis, een lening en dergelijke. Allemaal complexe zaken.

Wat betekent verknocht zijn aan en wat zijn verknochte goederen in de inboedel?

Maar ook wanneer u in gemeenschap van goederen bent getrouwd, belandt niet automatisch alles in de boedel. Uitzonderingen vormen de zogenaamde verknochte goederen. Dat zijn zaken waaraan zo’n emotionele waarde is verbonden dat u er aan verknocht bent. Dat onderscheid is niet altijd eenvoudig te maken, zeker niet als de scheiding niet harmonieus verloopt, maar in het algemeen zijn dat sieraden, zaken uit uw hobby’s en zo verder. Lukt het niet harmonieus, dan kan een taxateur of bijvoorbeeld een mediator u vaak de helpende hand bieden.

Huwelijkse voorwaarden en echtscheiding

In geval van huwelijkse voorwaarden is van belang hoe stringent de voorwaarden zijn. Er zijn allerlei varianten denkbaar. Zo kan via de huwelijkse voorwaarden alles volledig gescheiden zijn, waarbij ieder zijn goederen, inkomsten en vermogen bewaart. Maar er zijn lichtere varianten, waarbij alleen schenkingen en erfenissen volledig buiten de boedel vallen. Of waarbij alles gescheiden is, behalve de dagelijkse inkomsten uit werk. De strengheid van de huwelijkse voorwaarden bepaalt wat er bij een echtscheiding verdeeld gaat worden:

• Koude uitsluiting is mogelijk, waarbij er helemaal geen gedeelde financiële band is en geen gemeenschappelijk vermogen;
• Warme uitsluiting met een verrekenstelsel, waarbij bepaalde inkomsten met elkaar worden verrekend;
• Beperkte gemeenschap, waarbij de echtgenoten een eigen vermogen hebben alsook een beperkt gezamenlijk vermogen.

Als er huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld, moet u de daarin opgenomen voorwaarden en afspraken ook nakomen. Is er een jaarlijks verrekenbeding, kom die dan na. Anders kan de rechter besluiten dat al het vermogen en inkomen toch een gezamenlijk inkomen en vermogen is en er de facto niet van huwelijkse voorwaarden sprake is.

Wijziging huwelijksgoederenregime tijdens het huwelijk

Maar het huwelijksgoederenregime kan tijdens het huwelijk ook gewijzigd worden. Omdat u vele jaren later denkt, dat u het anders had moeten regelen of omdat u, in zicht van een scheiding of een eerder overlijden van de partner, het liever anders geregeld ziet. De huwelijkse voorwaarden kunnen bijvoorbeeld zo zijn, dat bij een echtscheiding een partner er wel erg slecht uit zal springen. Of u ziet liever dat zaken alsnog van de gemeenschap worden uitgesloten.

Schenking en schenkbelasting betalen

Bij de wijziging van het huwelijksgoederenregime speelt onder meer de vraag of er sprake is van een schenking. Nu is er natuurlijk niets tegen fiscaal slim schenken, maar de legitieme mogelijkheden daartoe zijn relatief beperkt. Er bestaan 4 vormen van finale verrekenbedingen:

• Een verplicht wederkerig finaal verrekenbeding;
• Een verplicht eenzijdig finaal verrekenbeding;
• Een facultatief wederkerig finaal verrekenbeding;
• Een facultatief eenzijdig finaal verrekenbeding.

Het verplicht wederkerig finaal verrekenbeding wordt niet als fictieve erfrechtelijke verkrijging gezien door de belastingdienst. Bij een verplicht wederkerig finaal verrekenbeding moet bij het overlijden van een partner alles worden verrekend alsof gedurende het huwelijk de algehele gemeenschap van goederen had bestaan. Er is dan geen sprake van schenking als een goed van de ene partner naar de ander over gaat.

Van huwelijkse voorwaarden naar in gemeenschap van goederen overgaan

In het geval, waarbij u van huwelijkse voorwaarden overgaan naar een volledige gemeenschap van goederen, zijn enkele arresten van belang. Uit de arresten van 28 januari 1959 (BNB 1959/122) en 17 maart 1971(BNB 1971/95) kan worden geconcludeerd, dat de wijziging van het huwelijksgoederenregime van huwelijkse voorwaarden in een algehele gemeenschap van goederen geen belastbare schenking is. Waarvan akte.

Van algehele gemeenschap van goederen naar huwelijkse voorwaarden overgaan

Een wijziging andersom, van algehele gemeenschap van goederen naar huwelijkse voorwaarden, is natuurlijk ook mogelijk. Algemene regel is dat bij een vermogens verschuiving ook schenkingsrecht is verschuldigd, als daardoor de onderlinge vermogenspositie wijzigt. Meestal is dat het geval. Uitzonderingen hierop zijn in ieder geval twee situaties:

• U maakt aannemelijk, dat de wijziging verband houdt met het herstellen van aanspraken van kinderen uit een eerder huwelijk op het vermogen van hun ouder. Daarbij maakt u ook aannemelijk dat die aanspraken als gevolg van een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen onbedoeld verloren zijn gegaan.
• U toont aan dat aanvankelijk geen huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld doordat sprake is geweest van een misverstand. Wanneer binnen drie jaar na het sluiten van het huwelijk alsnog huwelijkse voorwaarden worden opgemaakt en op dat moment geen sprake is van duurzaam gescheiden leven of echtscheiding, wordt verondersteld dat er van een dergelijk misverstand inderdaad sprake is.

Eis is wel dat zowel de huwelijkse voorwaarden als de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap binnen zes maanden na de dagtekening van de goedkeurende beschikking van de Belastingdienst zijn afgewikkeld.

Finaal verrekenbeding

Ook is er de mogelijkheid van het zogenaamde finaal verreken beding. Daarmee wordt geregeld, dat de huwelijkse voorwaarden bij leven blijven bestaan, maar dat bij overlijden een verdeling plaats vindt alsof er sprake is van een algemene gemeenschap van goederen.

Welke aansprakelijkheid geldt bij een echtscheiding?

Een ander aspect is nog de aansprakelijkheid bij een echtscheiding, wanneer u in algemene gemeenschap van goederen bent getrouwd. In dat geval kunt u, als u geen maatregelen treft, aansprakelijk worden gesteld voor de persoonlijke schulden, die de ex tijdens het huwelijk heeft gemaakt. Om dit zo veel mogelijk te voorkomen, doet u er goed aan, om afstand te doen van de huwelijksgoederengemeenschap bij echtscheiding. Dit afstand doen gebeurt met een akte van afstand, die uiterlijk binnen drie maanden na de ontbinding van de huwelijksgoederengemeenschap moet zijn ingeschreven in het huwelijks goederen register.

Slot verdeling inboedel bij scheiding

De voorwaarden waaronder u bent getrouwd of samenwoont zijn cruciaal voor de gevolgen van een echtscheiding. Laat als u uw huwelijkse voorwaarden wilt wijzigen door een notaris goed nagaan hoe dat voor u financieel zal uitpakken. Van een minder stringent huwelijks goederen regime naar volledige huwelijkse voorwaarden, is vaak een duurdere maatregel dan andersom.