Beslag op iemands rekeningen is fluitje van een cent

Ee van de nare dingen die je als mens tegen kunt komen: beslaglegging. Beslag leggen is een term die nogal eens gebruikt wordt. Als die term valt gaat het in de regel of om een loonbeslag of om een beslag op je bankrekening en spaarrekening. Dat laatste is het meest eenvoudige om te doen door een andere partij die meent ergens recht op te hebben, bijvoorbeeld bij een zakelijk conflict. Bij beslag op een rekening heet het officieel conservatoir beslag. Conservatoir beslag in de praktijk.

Pratend komen partijen er niet uit

Er is een kwestie rondom geld, of eigendomsrechten, of wat dan ook. In een gezonde wereld proberen mensen dit pratend op te lossen. Soms zelfs per mail. Tactvoller is natuurlijk gewoon om met elkaar af te spreken en te kijken hoe het probleem uit de wereld geholpen kan worden. Vaak zijn beide partijen dan even halsstarrig en er komt geen oplossing. Dan moet of de klagende partij het maar zo laten, en alles voor lief nemen. Of de partij wil verder proberen zijn (financiele) gelijk te krijgen.

De klagende partij denkt aan een rechtszaak

De partij die bijvoorbeeld geld tegoed denkt te hebben van de ander besluit om het via de advocaat te proberen en er wordt gesproken over een rechtszaak. Dat is al het moment waarop de partij kan vragen om conservatoir beslag te leggen. Het bijzondere hieraan is dat dit al gedaan kan worden nog voordat er een rechtszaak is, nog voordat er stukken gemaakt zijn voor de rechtszaak, sterker nog: het kan al gedaan worden nog voordat de andere partij weet dat er een rechtszaak gaat komen. Dat is ook het verrassingselement van een beslag op iemands rekeningen.

Toestemming van de rechter

De klagende partij vraagt (via de advocaat) toestemming aan de rechter om voorlopig beslag te mogen leggen op iemands rekeningen. Meestal als argument om te voorkomen dat die andere partij het geld uitgeeft of verduistert waar de klager recht op vindt te hebben. De klagende partij moet dan wel benoemen waarop beslag gelegd moet worden (rekening bij die en die bank, spaarrekening daar en daar bij, enzovoort). De rechter zal dat goedkeuren met het voorbehoud dat een rechtszaak een verplicht vervolg is, en dat de stukken daarvoor binnen een korte termijn (maand) geproduceerd moeten worden. De rechter geeft toestemming. Een deurwaarder laat het beslag leggen op die rekeningen waarvoor toestemming is gegeven. De deurwaarder bezorgt een mededeling thuis bij de andere partij met de mededeling dat het beslag is gelegd. De andere partij is meestal overdonderd, en merkt dus tot zijn schrik dat er geen geld meer opgenomen, overgemaakt of overgeboekt kan worden. Rekeningen kunnen niet meer betaald worden.

Conservatoir beslag is geen loonbeslag

Loonbeslag komt ook vaak voor, maar dat kan alleen als de rechter beide partijen gehoord heeft, of heeft uitgenodigd te reageren. Dat gaat niet zo makkelijk als een conservatoir beslag. Een loonbeslag speelt bij schulden die een ander heeft, die al lang openstaan en niet voldaan kunnen worden. Dan is een uiterst middel om op het salaris beslag te leggen. De ander krijgt dan een deel van het salaris via de beslaglegger, de rest gaat naar de schulden. Werkgever is verplicht daaraan mee te werken. Conservatoir beslag gaat dus niet om het loon, het gaat om het geld wat op die dag op alle rekeningen staat. Geld wat na die dag gestort wordt, kan wel weer gebruikt worden (opnemen, overboeken, betalingen doen). Een derde vorm van beslaglegging is overigens beslag op roerende of onroerende zaken. Roerende zaken is bijvoorbeeld auto, meubels, televisie, onroerende zaken zijn woningen of bedrijfspanden in eigendom. Als daar beslag op gelegd wordt kan het dus niet verkocht worden tot alles is afgerond.

Na het conservatoir beslag

De rekeningen blijven geblokkeerd totdat het weer verwijderd wordt door de klagende partij. Dat is meestal na een uitspraak van de rechter, vaak genoeg al blijkt dat beide partijen er pratend ineens wel uitkomen nadat er beslag is gelegd. Daar hoopt de ene partij natuurlijk ook op. Dat is een beetje blufpoker. Als beide partijen halsstarrig doorzetten moet de rechter beslissen (vaak vraagt de rechter in een rechtszaak beide partijen en hun advocaten nog of ze er niet pratend uit kunnen komen) of het beslag terecht was. Als het terecht was zal een deurwaarder het uitvoeren via een executoriaal beslag (beslag na een rechtszaak). Zo niet, wordt alles weer opgeheven. Zowel het laten doen als het opheffen van dat beslag kost geld, de klager betaalt, maar als de klager volledig in het gelijk wordt gezet kan in een rechtszaak beslist worden door de rechter dat de andere partij dit moet betalen.