Aandelen kopen. Hoeveel keer wilt u de jaarwinst betalen?

De beurs wordt gezien als de graadmeter voor de economie. Beleggers gaan uit van verwachtingen: gaat het goed met de economie; hoe ontwikkelt zich de rente; welke aandelen zullen beter dan gemiddeld presteren; welke alternatieven zijn er om meer rendement te halen en welke risico’s worden daarbij gelopen. Sentiment heerst alom en is in de koersen terug te vinden.

Beurswaarde verdubbeld

In enkele jaren tijd is de AEX index verdubbeld. Op dit moment beweegt de index zich rond de stand van 540. Dit houdt in dat u alle 25 fondsen, die samen in een bepaalde verhouding de AEX vormen (de één weegt zwaarder dan de ander), kunt kopen voor het lieve sommetje van € 54.000,-. Als de AEX verdubbeld is, dan zou je denken dat de bedrijven dus twee keer zoveel waard geworden zijn. Maar dat is zeker niet het geval. Het betekent wel dat de belegger zich meer richt op de koers van het aandeel dan op de feitelijke waarde. De belegger is steeds meer bereid een hoger bedrag neer te tellen voor de te verwachten winst. Dit wordt uitgedrukt in de koers/winstverhouding van een fonds. Dus bij een koers/winstverhouding van 15 betaalt u vijftien keer de nog te verwachten jaarwinst. En een verhouding van 15 is in het huidige koersniveau laag te noemen. Hogere ratio’s zijn schering en inslag. Zo erg zelfs dat op de top van de internet bubble voor een aandeel als Yahoo zelfs 300 keer de jaarwinst betaald werd en er gigantische bedragen voor een aandeel betaald werden in een bedrijf dat amper bestond, nog geen winst had gemaakt, maar mogelijk in de toekomst ooit is winst zou kunnen gaan maken.

Bedrijven overgewaardeerd

Kuddegedrag op de beurs is één van de grootste gevaren. En masse hollen de beleggers achter elkaar aan in de angst anders een gouden kans te missen. Eén van de beleggers die in de eerste helft van de vorige eeuw miljarden op de beurs verdiende, Baron de Rothschild, werd eens gevraagd naar het geheim van zijn beleggingssucces. Zijn antwoord was even verrassend als simpel: “Als iedereen wil kopen, verkoop ik en als iedereen wil verkopen, koop ik”.

Ongefundeerde koersstijgingen leiden tot overwaardering. Onvermijdelijk zal daar een koersdaling op volgen. Daarmee is dan een cyclische beweging in gang gezet, die door beleggers zelf veroorzaakt wordt, geholpen voor de vele duizenden analisten, tussenpersonen en portefeuillebeheerders. Zij worden verondersteld hun klanten onafhankelijk te adviseren, maar de praktijk is weerbarstiger. De financiële adviseurs worden dagelijks geconfronteerd met tegenstrijdige belangen. Ik noem er een paar.

1. Een adviseur in loondienst is gebaat bij veel transacties. Hoe meer hoe liever. Dat is bepalend voor het commissie inkomen, voor zijn salarispakket en zijn bonus. Deze financiële prikkel is strijdig met zijn onafhankelijkheid.
2. Financiële instellingen nemen zelf ook posities is. Zij kopen en verkopen zelf aandelen. Deze posities kunnen botsen met de belangen van hun cliënten.
3. De voorwaarden om een beursnotering te kunnen krijgen zijn in de loop der jaren aanzienlijk versoepeld. Had je voorheen nog een goed track record nodig van zo’n jaar of 5 plus goede vooruitzichten, de laatste 10 jaar is een goed verhaal al voldoende. Zo kon de internet bubble ontstaan met World Online* als afschrikwekkend dieptepunt. De AEX kreeg wel meer handel, maar minder kwaliteit.
4. De condities waaronder kredieten worden verstrekt, zijn o.a. afhankelijk van kredietbeoordelaars zoals Moody en S&P. Nou is constant slecht nieuws verkopen niet altijd goed. Deze beoordelaars komen het klanten steeds meer tegemoet met relatief (te) goede beoordelingen. Eén van de oorzaken van de subprime crisis. Bovendien vonden overheden het wel prachtig al die hypotheken. Dat hield de consumentenbestedingen op peil. Vooral Amerikanen zien hun huis als flappentap. De prijzen stijgen toch wel (denken ze).
5. Participatiemaatschappijen en hedgefunds werken grotendeels met geleend geld. Zij, en de betrokken banken, vormen zodoende een risico voor de koersontwikkeling. Dit is tegen het belang van hun andere cliënten.

Beurs graadmeter van de economie?

Zo zijn financiële instellingen op z’n minst medeverantwoordelijk voor de cyclische bewegingen op de financiële markten. Dat kun je natuurlijk bagatelliseren. Het gaat tenslotte maar om een handjevol bedrijven. En beleggen is risico lopen, toch?

Was het maar zo simpel. De gang van zaken op de beurzen kan ook het vertrouwen in niet beursgenoteerde bedrijven ernstig beïnvloeden. Als het algemene vertrouwen in de economie afneemt, zal het ook voor deze categorie van bedrijven minder makkelijk zijn een lening te krijgen. Investeringen nemen af, werkeloosheid ontstaat enz. De beurs is dus wel degelijk een graadmeter van onze economie. O.a. onze pensioenvoorzieningen zijn er deels op gebaseerd. De vraag is veeleer of de integriteit van de graadmeter zo langzaam aan niet te wensen overlaat. Maar op termijn lijkt de beurs in economisch opzicht te klein om die graadmeter rol te blijven vervullen. Het wordt voor bedrijven steeds aanlokkelijker om niet beursgenoteerd te blijven. Om in de luwte te werken, zonder dat er duizenden analisten over de schouder van het management meekijken. De rol van de beurs als graadmeter zal daardoor minimaliseren. En als zich echte problemen voordoen, zoals gigantische handels- en begrotingstekorten in de VS, de val van de dollar e.d., dan zijn het overheden en nationale banken die de problemen op moeten lossen. Dan staat de beurs langs de lijn.

*Zie ook: Nina Brink & World Online © 2007 - 2009 Hypotheekinfo, gepubliceerd in Beleggen (Financieel) op 08-10-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hypotheekinfo is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Aandelen kopen in een dip: Het beleggen in aandelen kan erg lucratief zijn, kopen in een dip en verkopen op een piek. Klinkt goed maar, helaas is het slechts een onmogelijke strategie.
• Economie: De AEX-index uitgelegd: De meeste mensen komen als ze aan de AEX denken niet verder dat het iets met de aandelenbeurs in Amsterdam te maken heeft. Mensen die geld beleggen in aandelen zijn afhankel…
• Beleggen voor beginners: U kunt tegenwoordig niet meer om beursnieuws heen. Vrijwel alle nieuwsberichten bevatten beursnieuws. Als leek is het vaak moeilijk om de berichtgeving hierover te volgen.
• In aandelen stappen bij een crisis: een buitenkansje ?: Is het goed om in aandelen te stappen in tijden van crisis ? Die gedachte begint meer en meer opgang te maken in het economisch donkere jaar 2009. Wie…
• Wat is het juiste moment om aandelen te kopen ?: Wanneer kun je het beste aandelen of beleggingsfondsen kopen ? Als de koers zo laag mogelijk is, zal iedereen zeggen. Pas achteraf kun je constateren wat het…