Goudkoorts. Profetische artikel

Voor het blad "Beleggers Belangen" schreef Prometheus in 2003 een profetisch artikel. Goud was destijds nog onbekend en onpopulair als belegging. Het was bovendien tamelijk lastig voor particulieren om goud aan te kopen. Er is veel veranderd. In 2004 verscheen op Wall Street de fysiek goud ETF (GLD). Dat markeerde het begin van een ongekende stijging in de goudprijs die tot de dag van vandaag voortduurt. Een kans die maar een keer in het leven voorkomt. Het onderstaande artikel is de ruwe tekst die naar Beleggers Belangen werd verstuurd. Goud deed in 2003 nog geen $400 per ounce, inmiddels hebben we de $1900 per ounce al voorbij zien komen. Omdat er toen nog geen goud ETF beschikbaar was, werd aangeraden in goudmijnaandelen te beleggen. Namen zoals Newmont Mining en Freeport McMoran werden getipt. Een aantal van de genoemde aandelen is inmiddels overgenomen of gefuseerd. Hieronder het originele verhaal, anno nu nog steeds actueel.

---

Stierenmarkt

We hebben een punt bereikt waarop we als lange termijnbelegger nog maar één echte stierenmarkt kunnen aanwijzen: goud. Van de tien best presterende beleggingsfondsen over de laatste drie jaar zijn er zeven (goud)mijnfondsen volgens fondsonderzoeker Morningstar. Maar het mooiste moet nog komen. Alles wijst er op dat goud aan het begin staat van een lange, meerjarige rally.

Het is een kwestie van tijd voordat goud verder in prijs zal stijgen aldus goudkenners. Er zijn zowel fundamentele als technische aanwijzingen dat er iets staat te gebeuren met de prijs van het ‘barbaarse metaal’, zoals goud ook wel wordt genoemd door de ‘goldbugs’. Centrale banken over de gehele wereld drukken (virtueel) bankbiljetten alsof hun leven er vanaf hangt. Dat doen ze om deflatie te bestrijden en om de export te bevorderen. Geld wordt immers goedkoper als je er veel van drukt, vraag maar eens aan een stokoude Duitser hoe zoiets werkt. Over de hele wereld worden door regeringen en centrale banken pogingen ondernomen om de plaatselijke munt niet te duur te maken ten opzichte van andere valuta’s om zo de internationale concurrentiekracht en de export te vergroten. Goud zal uiteindelijk profiteren van deze race naar de goedkoopste munt.

Potentie

In augustus jongstleden zagen we de prijzen van bijna alle goudmijnaandelen nieuwe hoogtepunten bereiken. De koersen van de meeste goudmijnaandelen volgen een patroon van hogere toppen en hogere dalen. Toch zien we dat maar nog weinig Europese beleggers op de goudprijs letten. Mocht in de komende maanden de goudprijs de $400 grens opwaarts doorbreken dan kan deze relatieve onverschilligheid omslaan. Als de attentie van beleggers ook maar een klein deel verschuift van aandelen en obligaties naar goud, zijn de gevolgen niet makkelijk te overdrijven. De totale kapitalisatie van alle goudmijnaandelen bijelkaar bedraagt naar schatting $45 miljard. Ter vergelijking: de marktkapitalisatie van alleen Microsoft is al ruim zes keer hoger.

Once in a lifetime

De in Monaco woonachtige beleggingsadviseur Chris Weber noemt de huidige goudmarkt een ‘once in a lifetime’ kans. Of beter gezegd, ‘twice in a lifetime’. Want wie de geschiedenis van goud en speculatie kent, weet dat het metaal in het recente verleden al eens in het brandpunt van de aandacht heeft gestaan.

Weber was in 1971 zestien jaar oud toen hij het boek ‘How you can profit from the coming devalution’ van Harry Browne onder ogen kreeg. Hij was gefascineerd. Het boek raadde aan om goud, zilver en sterke valuta als de Zwiterse Frank te kopen. Weber raakte er steeds meer van overtuigd dat de Amerikaanse dollar in waarde zou dalen ten opzichte van goud. Hij onderkende de ongerijmdheid dat de Amerikaanse overheid over de macht beschikte om ongelimiteerde hoeveelheden dollars te drukken en tegelijkertijd te beweren dat men de dollar kon inruilen tegen goud voor een vaste koers van $35 voor een ounce goud. Dat moest een keer fout gaan.

In augustus 1971 sloot president Nixon het Amerikaanse ‘goudloket’ en maakte een eind aan het omwisselen van de papieren dollars tegen fysiek goud, mede als gevolg van het feit dat de Franse president De Gaulle daadwerkelijk dreigde schepen vol dollars om te ruilen tegen het aanlokkelijke Amerikaanse goud uit de kluizen van Fort Knox.

Tenslotte, in december 1971, devalueerde Nixon de dollar officieel 8,5% ten opzichte van het goud, daarmee het startschot gevend voor een ongelooflijke rally in de goudprijs die zou duren tot begin jaren tachtig tot goud een prijsniveau bereikte van $800 per ounce.

De jonge Chris Weber had zijn spaarcentjes, $650 dollar verdiend met zijn krantenwijk, omgezet in gouden munten, British Souvereigns. Hij betaalde daarvoor $12 per stuk. Weber was zo overtuigd van goud dat hij geld leende en uiteindelijk 2000 munten in zijn bezit had. Toen Weber in 1979 van school kwam verkocht hij zijn munten voor $600.000. Precies op tijd. Sindsdien is de goudprijs alleen nog maar gedaald.

China

In 1971 waren het de zwakke dollar, hoge inflatie, schuldpositie van de VS, oorlog en de malaise op de aandelenbeurzen die de goudprijs deden exploderen. Bijna al deze elementen kunnen ook nu weer van stal gehaald worden. Echter het belangrijkste argument om anno 2003 de ogen op goud te richten heet China. In oktober dit jaar verzamelde een groep steenrijke beleggers zich in Zürich, Zwitersland om te luisteren naar fondsbeheerder en beleggingsgoeroe Marc Faber. Faber, al meer dan twintig jaar woonachtig in Azië, zegt dat de zich langzaam ontplooiende ‘boom’ in grondstoffenprijzen wordt veroorzaakt door China’s honger naar koper, platinum, nikkel, hout en goud. ‘De Amerikaanse economie is $11 triljard groot, China’s economie omvat ongeveer $1 triljard, maar de Chinese staalindustrie is groter dan die die van de Verenigde Staten en Japan gezamenlijk en toch moet China nog steeds roestvrijstaal en nikkel importeren. China’s koperconsumptie bedroeg in 1990 zes procent van het wereldverbruik. In 2010 zal China al 29% van ’s wereld koperconsumptie voor zijn rekening nemen.’ Ook de honger naar goud is groot in China.

Newmont en Freeport

Als u overweegt om in goud te beleggen is Newmont Mining hèt aandeel om te kopen. Als u maar één aandeel koopt, dan zou het dit aandeel moeten zijn. De koers van Newmont Mining, de grootste goudproducent ter wereld, is onlangs met kracht uitgebroken boven de $33- $35 range, een horde waarop al verschillende malen een rally werd gestuit. Er is nu geen noemenswaardige weerstand meer tot een koersniveau van $57.50, een waarde die voor het laatst in 1996 werd aangetikt. In het tweede kwartaal van dit jaar nam de omzet van Newmont toe met 35%, mede als gevolg van de stijgende goudprijzen. De hoeveelheid goud dat er dit jaar wordt gedolven, schat men iets groter in: 7,2 tot 7,4 miljoen ounces tegen 7,1 tot 7,3 miljoen ounces. Ten slot heeft Newmont Mining haar zogenoemde hedge posities behoorlijk teruggebracht. Het bedrijf bedoelt daarmee te zeggen dat men weinig of geen goud op voorhand verkoopt tegen een vaste prijs. Op deze manier hoopt de goudmijn beter te kunnen profiteren van verdere prijsstijgingen. Dat is belangrijk omdat bijvoorbeeld concurrent Barrick Gold zijn goud wèl voor een (groot) deel op termijn heeft verkocht en daarmee als het ware zijn winstpotentie heeft weggegeven voor een aalmoes.

Het tweede aandeel dat we in het vizier hebben is het eerder genoemde Freeport McMoRan, ook een ‘unhedged’ fonds. Deze Amerikaanse mijnbouwer delft zowel goud als koper. Freeport is ’s werelds goedkoopste koperproducent dankzij een enorme dagbouwmijn in West-Papoea, het Indonesische deel van Papoea Nieuw-Guinea. De mijn is zowel de op één na grootste kopermijn als de grootste goudmijn ter wereld. De aandelen worden momenteel gewaardeerd voor rond 19 keer de geschatte winst in 2004. Dat is relatief goedkoop vergeleken met Newmont waarvoor zo 35 maal de geschatte winst van 2004 neergeteld dient te worden.

El Dorado

Wie zijn belangen in de goudsector wil spreiden heeft de keus uit talloze kleinere fondsen. Sommige zijn speculatief. Het voordeel van de kleinere fondsen is dat ze aanzienlijk meer koerspotentie hebben. De volgende vijf aandelen worden aanbevolen door kenners als de oude goeroe Richard Russell en Chris Weber: Bema Gold (BGO); Wheaton (WHT); Cambior (CBJ); El Dorado (CGJ); Golden Star Resources (GSS) en Coeur d’Alena (CDE). De fondsen hebben bijna allemaal een ‘unhedged’ karakter en staan genoteerd op Wall Street. Dat laatste is van belang omdat goudbedrijven met een notering op de beurs van Toronto een ietwat minder goede naam hebben.

Met de aanschaf van de kleinere fondsen spreidt u in geografische zin. Bema is actief op drie continenten: Rusland; Canada; Zuid-Afrika en Chili. De marktkapitalisatie bedraagt $ 1,06 miljard. Wheaton bezit goud- en zilvermijnen in Mexico, Australië en Argentinië. Het bedrijf zal dit jaar ongeveer 425.000 ounces goud en 6 miljoen ounces zilver produceren. Cambior is een zuiver Canadese mijnbouwer hoewel het op Wall Street een notering heeft. El Dorado produceert in Turkije en Brazilië. Golden Star bezit een actieve mijn in West-Afrika, Ghana. Een regio waar we normaal gesproken niet al onze spaarcenten zouden investeren, maar in een gespreide portefeuille misstaat het fonds niet. Tenslotte is Coeur d’Alene vooral actief in Idaho, Verenigde Staten. Het bedrijf haalt goud en zilver boven de grond in Nevada, Idaho en Alaska. Daarnaast produceert men nog in Chili, Argentië en Bolivia.

Van deze aandelen is Bema Gold sinds 1 juni dit jaar in waarde verdubbeld. Ook de andere aandelen zijn in de afgelopen maanden fors gestegen. We mogen daarom een felle correctie (lees koersdaling) niet uitsluiten. Spreid uw aankopen in de tijd zodat de gevolgen van zo’n mogelijke correctie u minder raken.

Ondanks dat in het wassende water alle bootjes omhoog gaan, willen we er toch op wijzen dat de bekende grote Zuid-Afrikaanse goudmijnen het wel eens minder kunnen gaan doen in de komende jaren. Dreigende draconische belastingverhogingen opgelegd door de Zuidafrikaanse regering en nieuwe ‘black economic empowerment’-regels dreigen de mijnbouwbedrijven aldaar de das om te doen. Ook het beleggen in baar goud of in oude gouden munten kunnen we niet direct aanbevelen. Het illiquide karakter van gouden munten en de premie we moeten betalen boven de goudprijs bevallen ons weinig, ondanks dat mensen als Chris Weber er in het verleden grote winsten mee hebben weten te behalen.