Peak Oil? Nu even niet

De ‘peak oil’ theorie zegt dat binnen enkele jaren de olieproductie een plafond bereikt. Dat klinkt aannemelijk, maar de theorie is omstreden en waarschijnlijk onjuist. De bedenker, M. King Hubbert, in jaren vijftig geoloog in dienst van Shell Oil, heeft een veel minder goed track record dat sommigen ons willen doen geloven. Alternatieve olie voorkomens in schalie en nieuwe technologie geven respijt. Royal Dutch Shell ontwikkelt in de Verenigde Staten technologie om een onaangeraakte, nieuwe olievoorraad (in theorie acht maal zo groot als de gehele bewezen voorraad van Saoedi Arabië) op een goedkope manier te ontginnen. Mocht Shell slagen in de opzet om schalie olie te winnen met deze nieuwe technologie, dan veranderen de VS van een olie importeur naar een olie exporteur.

Onjuiste voorspellingen

De geschiedenis laat een onafgebroken reeks aan onjuiste voorspellingen zien als het over de olieproductie gaat. In 1855 adverteerde Kier’s Rock Oil dat mensen moesten opschieten omdat ‘dit prachtige product binnenkort niet meer beschikbaar is’. In 1973 verscheen een artikel in het invloedrijke blad ‘Foreign Affairs’ waarin geologen beweerden dat rond het jaar 2000 de energiecrisis zijn hoogtepunt zou bereiken. De wereld zou economisch terugzakken naar het niveau van socialistische heilstaten als de toenmalige Sovjetunie.

Doemdenkers

Het liep anders. In 1973 ontstond er een overschot aan olie. De prijzen per vat kelderden. Maar de waarzeggers en doemdenkers gaven niet op. In 1998 voorspelde ‘Scientific American’ in een artikel ‘het einde van de goedkope olie’. In 2002 zou de olieproductie een plafond bereiken. In tegenstelling tot alle doemverhalen bleef de productie groeien. In 2001 bereikte de olieprijs uiteindelijk een 30-jarig dieptepunt (gecorrigeerd voor inflatie). In deze opinie-bijdrage wordt aangegeven hoe het toch komt dat deskundigen ons voortdurend op het verkeerde been zetten. De talloze onjuiste voorspellingen van ‘peak oil’ aartsvader Hubbert helpen niet direct om het vertrouwen in de theorie te vergoten. ‘In dit licht bezien is het dan ook vreemd dat Hubbert’s voorspellingen worden gekarakteriseerd als opmerkelijk succesvol’.

Onconventioneel

Het probleem met ‘peak oil’ aanhangers is dat ze de talloze onconventionele oliebronnen niet meetellen. Bijvoorbeeld de olie uit Canadese en Zuid-Amerikaanse teerzanden leveren 600 miljard barrels aan olievoorraden. De schalie olie in Colorado, Utah en Wyoming is alleen al goed zijn voor 2000 miljard barrels. Ook wordt de rol die technologie speelt, onderschat. Nieuwe boortechnieken en nieuwe seismische onderzoeksmethoden maken het mogelijk om veel meer olie uit putten te halen dan voorheen. Ook kan er nu worden geboord in zeer diep water.
Het probleem is niet dat er een piek in de olieproductie komt (dat die zal er ooit komen, is onvermijdbaar) maar dat er een tekort aan goedkope olie dreigt.

Duurzaam bestaat niet

Het is modieus om bepaalde vormen van energie als "duurzaam" aan te duiden. Maar het onderscheid tussen zogenoemde eindige energiebronnen en duurzame energiebronnen is misleidend. Geen enkele energiebron of techniek is immers ‘duurzaam’. Opwekken van energie met wind, biomassa, de zon of met behulp van aardwarmte vergt ook investeringen. Bovendien kan het probleem opgelost worden door de markt. Als een bepaalde energie te duur wordt, krijgt een goedkoper alternatief een kans. In een vrije economie zal een minder efficiënte technologie (of energiebron) altijd vervangen worden door een efficiëntere technologie (of energiebron).

Shell

In de Amerikaanse staten Wyoming, Utah en Colorado zit schalie olie. Naar verluidt kan daar 800 tot 1600 miljard barrels olie gewonnen worden. Ter vergelijking: Saoedi Arabië heeft een bewezen reserve van 261 miljard barrels. Er zijn diverse bedrijven bezig deze shalie olie te ontwikkelen. Royal Dutch Shell denkt met nieuwe techniek deze schalie olie te kunnen winnen bij een olieprijs van $20 per vat.
Sinds 2000 wordt door Shell gewerkt aan het Mahogany Research Project. Het eerste onderzoek gaat langer terug, tot 1981.