Zeepbellen: voorbeelden van "bubbles" in de economie

Een zeepbel of "bubble" in de economie gebeurt wanneer de prijs van een economisch goed plots sterk daalt en beleggers er massaal uitstappen. De waardering van het goed is jarenlang enorm gestegen maar kent op een bepaald moment een sterke prijsdaling. Voorbeelden van een zeepbel in de economie zijn de vastgoedzeepbel van 2008 in Amerika en de internetbubble van 2000-2001. Sommigen menen dat er ook een goudbubble op komst is in 2012.

De internetzeepbel of dotcombubble van de eeuwwisseling

Een explosie van internetbedrijven in de jaren '90
De internetzeepbel of zogenaamde "dotcombubble" volgde op de explosie van internetbedrijven in de jaren negentig. Grote bedrijven als Microsoft, Yahoo en Google kenden een enorm snelle groei en populariteit waaraan maar geen einde leek te komen. In hun spoor volgden tal van ondernemingen die mee wilden surfen op de moderne golf van het internet. Tal van technologiebedrijven werden opgericht in het Amerikaanse Silicon Valley, en gingen naar de beurs.

De "dotcombubble"
Door de populariteit van het wereldwijde web en de verwachtingen dat het niet opkon voor de internetbusiness, kochten beleggers massaal aandelen van deze bedrijven. Aandelenkoersen gingen als een pijl de hoogte in maar storten daarna in toen bleek dat vele bedrijven in de sector niet aan de verwachtingen konden voldoen. Tal van internetbedrijven gingen failliet en alleen de sterke spelers bleven over.

Vastgoedzeepbel van eind 2008

Het risico van een hypotheek
Een sector van beleggingen waarin grote schade kan aangericht worden, is de sector van het vastgoed. Vastgoed kopen wordt meestal gedaan door middel van het aangaan van een hyotheek, waarbij er altijd een kans bestaat op het in gebreke blijven van de hypotheeknemer. Banken die hypotheken bezitten van mensen die hun krediet niet kunnen terugbetalen, worden eigenaar van het vastgoed. Daarna is het de bedoeling dat de bank de woning weer op de markt zet om de gefaalde hypotheekbetaling te compensereren.

De real estate bubble in Amerika
Dit is wat er in grote mate gebeurde in de Verenigde Staten in de periode 2007-2008. Hypotheken werden te makkelijk verstrekt aan weinig vermogende mensen die hun hypotheek niet konden terugbetalen. Banken raakten de woningen daarna niet meer kwijt op de markt waardoor de prijzen ineenstortten. De zeepbel van het vastgoed spatte uiteen, banken maakten verlies en gingen failliet of moesten gered worden door de overheden.

Wordt goud de volgende zeepbel?

Stijging van de goudprijs bij crisissen
De koers van goud wordt uitgedrukt in dollars per troy ounce en wordt in tijden van crisis met grote aandacht gevolgd. Als het slecht gaat met de economie, vluchten beleggers doorgaans in goud waardoor de prijs van het edelmetaal als een pijl de hoogte in schiet. Dit is wat er gebeurde sinds de economische crisis van 2008: de prijs van goud steeg explosief met als record een prijs van 1900 dollar per troy ounce in de zomer van 2011. Er leek geen einde aan te komen en goud werd dan ook populair bij belegger én het grote publiek.

Is het plafond van de goudprijs bereikt?
Doordat de schuldencrisis in Europa maar niet opgelost geraakt, bleef het vertrouwen in goud bij beleggers relatief groot. Toch bleef de goudprijs in november en begin december 2011 hangen rond de 1750 dollar per troy ounce. Sommige specialisten beweren dat dit het begin van het einde is van de explosieve stijging van het goud en dat er een goudbubble zit aan te komen in 2012. Het is afwachten of deze voorspelling zal uitkomen voor de klassieke vluchthaven voor beleggers.