Schuldenfonds bij IMF is oplossing voor financiële crisis

In de Financial Times doet Johannes Witteveen, IMF-directeur tijdens de olie- en schuldencrisis in de jaren ’70, een voorstel om de financiële crisis op te lossen. Zijn idee voor een debt facility of schuldenfonds bij het IMF is gepubliceerd in het artikel A bigger, bolder fund can stop the next crash. Dit wordt ondersteunt door Age Bakker, Nederlands vertegenwoordiger bij het IMF, die in Het Financieel Dagblad kritiek uit op de EMU-aanpak van de crisis. Wat zegt de nieuwe IMF-directeur Lagarde?

Huidige aanpak financiële crisis

Door het opkopen van staatsobligaties van Italië en Spanje door de Europese Centrale Bank (ECB) is de rente gedaald, maar is het vertrouwen in de economie niet vergroot. De ECB-maatregel om staatsobligaties van Italië en Spanje in te kopen is ook slechts een oplossing voor de korte termijn.

De politiek dient – zoals Bernanke, voorzitter van de FED (Centrale Bank van de VS), op 26 augustus 2011 aangeeft – zelf maatregelen te nemen voor economische groei. Dit gebeurt echter steeds achteraf, zoals ook het geval is met het noodfonds van de Europese Unie. Hiermee kunnen obligaties worden opgekocht en kredieten worden verstrekt aan tekortlanden. Structurele hervormingen in de economie van die landen, zoals in pensioenen, etc. zijn dan wel noodzakelijk.

Positief is in ieder geval dat de zeven grote geïndustrialiseerde landen (de G7: Japan, Frankrijk, Duitsland, Italië, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Canada) op 8 augustus 2011 hebben laten weten, de financiële markten gezamenlijk te willen ondersteunen. Voldoende concrete maatregelen zijn er echter nog niet genomen om de markten te stabiliseren.

Intussen blijven de beurzen internationaal volatiel, varen speculanten er wel bij en is de gewone belegger de dupe.

Onafhankelijke monetaire organisatie

Voormalig directeur van het IMF (Internationaal Monetair Fonds), H.J. Witteveen begint zijn artikel in de Financial Times op 22 augustus 2011 met “Unusual problems require unconventional solutions (Ongewone problemen vragen om onconventionele oplossingen).” Dit betekent, dat deze nieuwe crisis om een nieuwe IMF kredietfaciliteit vraagt.

Europese tekortlanden (landen met een tekort op de betalingsbalans) als Griekenland en Portugal, maar ook Amerika hebben kredieten nodig. Dit is echter - met name uit angst voor de consequenties voor de belastingbetaler - op Europees niveau niet op te lossen. Alleen op internationaal niveau kan een oplossing worden gevonden voor de wereldwijde economische crisis.
Europese overschotlanden als Nederland en Duitsland, maar ook China, Japan, Brazilië en Arabische olie-exporterende landen als Saoedi-Arabië kunnen hieraan bijdragen. Belangrijk element hierbij is wel dat er kredietgaranties komen.

In plaats van dat landen elkaar de schuld in de schoenen te schuiven - zoals de Noordelijke Europese landen de Zuidelijke Europese landen en China Amerika - zal er internationaal dus wat moeten gebeuren. Dit zou moeten betekenen, dat een onafhankelijke organisatie, het IMF, een bemiddelende rol gaat spelen tussen de overschotlanden en tekortlanden en het kredietrisico wegneemt.

Hierdoor zou bijvoorbeeld Duitsland wel tot vergroting van een noodfonds kunnen overgaan, waardoor de Europese financiële markten tot rust zouden kunnen komen. Ook China, die altijd haar markt heeft beschermd, zou dan – ook uit eigen belang (gezien het gevaar van inflatie) – tot een kredietverlening kunnen komen, waardoor de vraag naar producten weer toeneemt.

Trouw (24 augustus 2011) heeft het begrepen: “Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) moet een veel grotere rol krijgen bij het oplossen van de wereldwijde schuldencrisis. Er zou een speciaal schuldenfonds moeten komen waaruit landen kunnen putten die problemen hebben zichzelf te financieren op de kapitaalmarkt.”

Oplossing financiële crisis: schuldenfonds bij IMF

Met andere woorden het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft een belangrijke taak bij het herstel van de wereldwijde economie. Hopelijk kunnen de vergaderingen van de FED, de G20 en de Wereldbank/IMF leiden tot een gezamenlijke aanpak van de crisis. Een situatie als in de jaren ’30 (depressie) of ’70 (oliecrisis) is niet iets waar de gewone burger op zit te wachten.

IMF – Jackson Hole 27 augustus 2011

Tijdens de bijeenkomst in Jackson Hole op 27 augustus 2011 zei de Managing Director van het IMF, Christine Lagarde in haar toespraak ‘Global Risks Are Rising, But There Is a Path to Recovery’ o.a.:

“Monetary policy also should remain highly accommodative, as the risk of recession outweighs the risk of inflation. ... So policymakers should stand ready, as needed, to dive back into unconventional waters.” “Het monetaire beleid moet ook zeer ondersteunend blijven, omdat het risico van een recessie opweegt tegen het risico van inflatie. ... Beleidsmakers moeten dus klaar staan om indien nodig terug te duiken in onconventionele wateren.”

Ondanks de toenemende risico’s ziet Lagarde een weg naar herstel. "Landen moeten nu, moedig en gezamenlijk handelen. Het IMF zal daarbij alles doen wat in haar vermogen ligt en waar nodig materiële steun verlenen."

Centrale bankiers reageren op Lagarde

De centrale bankiers reageren op de opmerkingen van Lagarde in de Financial Times op 28 augustus 2011 met: “The key issue is funding”. Het grootste probleem is dus de liquiditeit, waar een ‘debt facility’ of schuldenfonds bij het IMF de oplossing voor kan bieden. Europese regeringsleiders zullen dit moeten gaan inzien.

Uitbreiding leencapaciteit IMF

Op 30 september 2011 maakt het IMF bekend, dat zij onderzoekt hoe het vermogen om geld uit te lenen uitgebreid kan worden naar minimaal 1,3 biljoen dollar om de schuldencrisis in Europa te bestrijden.

Het plan van Witteveen

Zowel in Buitenhof op 16 oktober 2011 als in Nieuwsuur op 10 november 2011 heeft Johan Witteveen, voormalig topman van het Internationaal Monetair Fonds, zijn plan toegelicht voor de oplossing van de Europese schuldencrisis, waarbij overschotlanden - zoals de opkomende economieën - Europa via het IMF financieel gaan steunen

Kijkt u ook eens naar de special Waar vind ik online databanken? met verwijzingen naar financiële en economische gegevens.