Kunnen eurobonds de financiële crisis in Europa oplossen?

Nu de financiële crisis in Europa zich lijkt uit te breiden wordt er gezocht naar oplossingen op lange termijn. De schuldenlast is groot en oplossingen zijn moeilijk te vinden. De vraag waarover de meningen thans nog verdeeld lijken te zijn is of er Eurobonds moeten worden uitgegeven.

Wat zijn Eurobonds

Eurobonds zijn obligatieleningen die op de Europese kapitaalmarkt gebracht kunnen worden en gebaseerd zijn op de euro. Het zijn Euro-obligaties die uitgegeven kunnen gaan worden via de Europese Centrale Bank. Sommigen zoals minister Trimonti van Italië zijn van mening dat de schuldencrisis in Europa niet ontstaan was als er gebruik gemaakt was van Eurobonds. Nu de landen Griekenland, Portugal en Ierland niet meer op de kapitaalmarkt terecht kunnen om geld te lenen omdat zij een te hoge rente moeten gaan betalen gaat men zoeken naar andere mogelijkheden. Er zijn nu vanuit het Europese Noodfonds leningen verstrekt die gegarandeerd worden door alle eurolanden, met uitzondering van de genoemde probleemlanden. In samenwerking met het Internationaal Monetair fonds en de Europese Centrale Bank wordt voor Griekenland een programma voorgesteld waar de meeste Europese parlementen nog geen overeenstemming hebben. Nu ook Italië en Spanje een grote staatsschuld hebben die mogelijk problemen gaat opleveren waarbij rentes betaald moeten worden tot een niveau van zes procent wordt het probleem alleen maar groter. De Europese Centrale Bank heeft voor 22 miljard euro aan Spaanse en Italiaanse obligaties gekocht om de rente weer wat lager te krijgen. Dit zijn tijdelijke oplossingen.

Eurobonds als oplossing

Wanneer er Eurobonds uitgegeven gaan worden dan zou dit alle landen van de Europese Unie verantwoordelijk maken voor de schulden van elkaar. Natuurlijk is dit een aardige oplossing voor de landen die nu in de problemen zitten maar de stabiele landen zoals Duitsland en Nederland zullen méér rente moeten gaan betalen voor hun leningen. Daarbij komt dat de landen die de schulden veroorzaakt hebben dan door de uitgifte van Eurobonds geen stok achter de deur hebben om hun gedrag te verbeteren en verder te bezuinigen om de schuldenlast te verminderen en de begroting op orde te krijgen. De Duitse FDP-Chef Plilipp Rösler stelt bijv. dat Duitsland gestraft zou gaan worden voor haar solide financiële huishouding en haar degelijk economisch beleid wanneer Eurobonds worden uitgegeven.

Verhouding met Europese recht

Het uitgeven van Eurobonds is op dit moment tegen het Europese recht. Het is tegen het verdrag van Maastricht. Dit betekent dat er altijd een nieuw verdrag zal moeten worden gesloten en de verwachting is dat veel landen hier niet mee zullen gaan instemmen. De opkoopprogramma's van staatsobligaties van de zwakke landen voor 22 miljard is niet in de lijn met bovengenoemd verdrag. Toch is het noodzakelijk dat de financiële markten tot rust worden gebracht en de angst voor onwenselijke speculatie heeft de ECB tot deze maatregel gebracht.

Voorstanders van Eurobonds

George Soros, een Amerikaans investeerder en een van de honderd rijkste mensen ter wereld denkt positief over de uitgifte van Eurobonds. Hij ziet deze als de juiste oplossing voor de eurocrisis. Als gevolg hiervan gaan ook in Duitsland stemmen op om toch de Eurobonds bespreekbaar te maken. George Soros is van mening dat een aanzienlijk deel van de nationale staatsschulden omgezet kan worden in Eurobonds maar dan wel met Duitsland als beheerder. Soros is van mening dat het mogelijk moet zijn om landen uit de euro te zetten indien zij zich niet houden aan het Verdrag. Ook dient er een toezichthoudend systeem te worden ingesteld voor banken. Ook van oud-premier Ruud Lubbers is bekend dat hij Eurobonds ziet als een oplossing voor de eurocrisis.

Tegenstanders van Eurobonds

De vroegere minister van Financiën Onno Ruding pleit voor de individuele verantwoordelijkheid van ieder Euroland en wil met harde aanpak de begrotingstekorten en staatsschulden aanpakken. Hij ziet geen heil in Eurobonds. Bij de uitgifte van Eurobonds zal Nederland meer rentevergoeding op haar staatsobligaties moeten betalen dan wanneer ze zelf lenen op de kapitaalmarkt. Voor Nederland zou dit jaarlijks een extra financieringslast van bijna 8 miljard euro met zich meebrengen. Het is bekend dat Finland sterk tegen de uitgifte van Eurobonds is. Zij waren ook geen voorstander van uitbreiding van het hulpprogramma aan de zwakke landen. Finland heeft een eigen visie op de Europese schuldencrisis die afwijkt van Duitsland, Frankrijk en Nederland.

De toekomst op korte termijn

De ontmoeting tussen bondskanselier Angela Merkel en president Sarkozy was vooral gericht op de lange termijn. Zij spreken zich uit voor een gelijkschakeling van het economisch beleid in Europa en kiezen hierbij voor een economisch bestuur van de eurozone. Over de uitgifte van Eurobonds werd nog geen uitspraak gedaan. Sterker nog vooraf werd al door Duitsland aangegeven dat er niet gesproken zou worden over de uitgifte van Eurobonds.Toch bestaat algemeen de verwachting dat in het najaar van 2011 zal de uitgifte van Euro-obligaties echter een belangrijk punt van onderhandeling gaan worden binnen de Europese leiders.