Beleggen: economische analyse van aandelen (deel II)

Bij de economische analyse is het o.a. van belang om het internationale betalingsverkeer te bestuderen. Dit vereist kennis van de opbouw van een betalingsbalans van een land, die ons het overzicht verschaft van de transacties met het buitenland. Voor de betaling ervan komen behalve goud ook harde valuta in aanmerking. Van belang bij de financiële afwikkeling is de wisselkoers.

Betalingsbalans

De balans kan op twee manieren worden opgesteld, namelijk de transactie- of kasbasis. Transactiebasis wordt geregistreerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De kasbasis wordt geregistreerd door De Nederlandse Bank (DNB).

De betalingsbalans bestaat uit deelbalansen:

• goederenbalans + dienstenbalans = handelsbalans
• kapitaalopbrengstenbalans (primaire inkomens en inkomensoverdracht)
• kapitaalbalans
• goud- en deviezenbalans

Iedere transactie moet twee keer worden geboekt. Wijzigingen op de deelbalans kapitaal die tegenboeking vormen leiden tot een verandering in de goud- of deviezenvoorraad. Het systeem van dubbel boekhouden betekent dat de betalingsbalans altijd formeel in evenwicht is. Daarnaast wordt het liquiditeits- of materiaal evenwicht onderscheiden. Dit is het geval als bij wijzigingen van de goederen, diensten, kapitaalopbrengsten en kapitaal, geen wijziging optreedt in de goud- en deviezenvoorraad. Ook bestaat er fundamenteel evenwicht. Hierbij vertonen de saldi van de verschillende deelbalansen een zodanig beeld dat doelstellingen van economische politiek optimaal worden gerealiseerd. Ten slotte is er evenwicht op de 'basic balance'. Het gaat om de lopende rekening van de betalingsbalans en het langlopend kapitaalverkeer met het buitenland. Dit evenwicht is een indicatie inzake de houdbaarheid van een betalingsbalanssituatie op de langere termijn.

Wisselkoersen

Deze geeft de prijs weer van een vreemde valuta, uitgedrukt in eenheden van de eigen valuta.
Soorten wisselkoersen:

• vrije/ flexibele wisselkoersen: komt tot stand door middel van het marktmechanisme. Dalingskoers heet depreciatie; stijgingskoers heet appreciatie.
• vaste wisselkoersen: vaste verhouding tussen dollar en goud. Daling koers heet devaluatie; stijging koers heet revaluatie.
• zwevende wisselkoersen: de koersen variëren in waarde ten opzichte van de ander valuta.

Meer informatie is te vinden in mijn special Analyse van aandelen.