Beleggen en Beleggen

Duurzaam beleggen

Infoteur: Sonisch

Duurzaam beleggen

Je wordt er de laatste tijd mee doodgegooid; met reclames voor duurzaam beleggen. Met leuzen als ‘Ga NU voor een bank met IDEALEN’ en ‘Kent U een bank die voor het milieu zorgt?' proberen ze mensen te trekken om duurzaam te gaan beleggen. Er is zoveel animo voor omdat de mensen steeds meer bewust zijn geworden. Bijna iedereen heeft groene stroom in huis. Bedrijven willen ook hun doelstellingen niet alleen meer beperken tot winst en omzet, maar willen ook iets betekenen voor de duurzame wereld.


Wat is duurzaam beleggen?

Laat ik eerst bij het begin beginnen, namelijk: wat is beleggen?
Beleggen is investeren. Je koopt een ‘stukje’ van een bedrijf, met het idee dat het bedrijf gaat groeien, en winst maakt, zodat jij ook een deel krijgt. Een belegging is een ruimer begrip dan een aandeel (een eigendomsbewijs in een onderneming). Je kunt je geld ook beleggen in zaken als obligaties (schuldbewijzen), vastgoed, liquiditeiten, goud, valuta, windmolens, kunst en/of schepen.

Dan kom je bij het tweede woordje: duurzaam; wat is duurzaam?

Bij het woord ‘duurzaam’ denkt iedereen aan iets anders. Het is een objectief begrip, en echt een definitie is er dan ook niet voor te geven. Toch zal ik een poging wagen. Het begrip duurzaamheid komt officieel uit een rapport van de World Commission on Environment and Development. In dat rapport wordt ook een definitie gegeven: het voorzien in behoeften van de huidige generatie zonder dat dit ten koste gaat van het vermogen van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien.
Een ander idee over het begrip duurzaam heeft te maken met 3 p’s: people, planet en profit. Bij het duurzame beleggen let je op deze drie dingen.
People: Hierbij kun je denken aan vragen als: Wat zijn de prestaties in sociaal opzicht? Hoe gaat het bedrijf om met mensen? Bijvoorbeeld hoe gaan ze om met mensenrechten.
Planet: Wat zijn de prestaties van de onderneming op het gebied van milieu? Bijvoorbeeld wat doet het bedrijf met het afval enz..
Profit: Hoe presteert het bedrijf in economisch opzicht? En dan gaat het niet om pure winst enzo, maar ze bedoelen hier: wat doet het bedrijf aan de werkloosheid, infrastructuur, politieke betrokkenheid enz.

Wat is dus duurzaam beleggen?

Duurzaam beleggen is een investering in een bedrijf dat naast de winstvoorwaarden ook aan andere (rand)voorwaarden moet voldoen. Dit kan bijvoorbeeld op sociaal terrein, of op milieuterrein. Als belegger stel je dus eisen aan het bedrijf waar je in wil beleggen.
Er zijn banken die pakketten samenstellen, met bedrijven die volgens hun een goed beleid hebben met het oog op milieu en in sociaal opzicht goed hun best doen. Ze stellen bepaalde criteria samen waaraan bedrijven moeten voldoen, willen ze bij het lijstje bedrijven komen die meedoen aan dat pakket. Door in bedrijven te investeren die een goed beleid hebben, raak je niet betrokken, en ben je niet medeverantwoordelijk voor bijvoorbeeld discriminatie, of schendingen van mensenrechten.

Waar komt duurzaam beleggen vandaan?

Je zou kunnen stellen dat het duurzaam beleggen al in de 17e eeuw ‘uitgevonden’ was. Het was namelijk zo dat de Quakers (een religieuze beweging) bedrijven die aan slavenarbeid deden gingen uitsluiten voor hun beleggingen, omdat ze hun winst behaalden door middel van slavenarbeid. Dit was eigenlijk de voorloper van het duurzaam beleggen. In 1900 kreeg het een gevolg door protestantse beleggers die niet wilden dat de winst van de bedrijven, waarvan zij deel uit maakten, winst behaalden met ‘zondige activiteiten’, zoals alcohol, tabak, gokken of pornografie. Zij waren de eersten die bedrijven onderzochten en beoordeelden aan de hand van ethische criteria.

Toen in de jaren ’60 de discussie ontstond over de Vietnamoorlog en het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime, waren er organisaties die zich hier tegen wilden verzetten. Ze waren belegger, en realiseerden zich dat ze dus mede-eigenaar waren. Ze gebruikten hun aandelen als actiemiddel door op aandeelhoudersvergaderingen en daarbuiten bedrijven aan de tand te voelen. Om organisaties te helpen met het kritische aandeelhouderschap werden instellingen opgericht die onderzoek deden naar activiteiten van bedrijven. In 1971 ontstond het eerste ethische beleggingsfonds, het American Pax World Fund. Een beleggingsfonds verzamelt middelen van individuen, om deze te beleggen in een grote portefeuille van verschillende aandelen. Omdat zo’n beleggingsfonds zoveel geld heeft, kun je er experts bij halen, zodat het beleggen in goede banen word geleid.
Door een beleggingsfonds beperk je dus de risico’s die beleggen met zich mee brengt. In 1960 konden de Nederlanders voor het eerst hun geld duurzaam investeren, maar dan niet in aandelen, niet beleggen, maar ze konden duurzaam sparen bij de ASN bank. In 1980 werd ook de Triodos bank opgericht.

Wat is het verschil tussen duurzaam beleggen en duurzaam sparen en groen sparen/beleggen?

Vaak worden deze termen door elkaar gebruikt, terwijl er toch grote verschillen tussen zijn. Ik wil dat in het volgende stuk even uitleggen.

Duurzaam sparen
Met duurzaam sparen, leen je je geld uit bij een bank. Die bank gaat dat geld dan uitlenen voor een iets hogere rente. Bij duurzaam sparen lenen de banken dat geld uit aan de bedrijven die een goed milieubeleid etc. hebben.
Daarnaast heb je ook nog de mogelijkheid een del van de rente, of de hele rente naar een goed doel te laten overmaken. Dit is voordeliger dan eerst de rente innen, en daarna dat geld naar goede doelen overmaken, omdat je bij het eerste geen belasting over die rente hoeft te betalen.

Groen sparen/beleggen
Bij groen beleggen en sparen, stop je je geld in een groenfonds. Met dit groenfonds gaan banken aan de slag met je geld. Ze gaan er milieuprojecten mee financieren. Dit doen ze door het geld uit te lenen, voor een lage rente, aan projecten die milieuprojecten realiseren. Bijvoorbeeld een windmolenpark, een biologisch landbouwbedrijf enz. De rente voor zo’n spaarrekening is minder hoog dan de rente van een normale spaarrekening. Dit komt omdat ze het geld ook niet voor een hoge rente kunnen uitlenen. Hier staat tegenover dat je een belastingvoordeel hebt. De huidige regeling voorziet in een vrijstelling op de vermogensrendementsheffing van 1,2 procent. Daarnaast staat de fiscus toe dat u 1,3 procent van het belegde bedrag als heffingskorting van te betalen inkomstenbelasting aftrekt. Ten opzichte van gewoon sparen of beleggen is dat dus een fiscaal voordeel van in totaal 2,5%. Spaarders en beleggers nemen daarom genoegen met een lagere vergoeding van de bank voor hun belegging of spaargeld. Het fiscale voordeel geldt voor beleggingen tot circa 50.000.
Je kunt ook zelf in zo’n groenfonds beleggen, dan heet het groen beleggen.

Waarin kun je duurzaam beleggen?

Er zijn verschillende banken waarbij je duurzaam kunt beleggen. Marktleiders zijn de ASN bank en Triodos bank. Ze zijn een zo’n beetje de eersten in Nederland die met duurzaam beleggen begonnen zijn. Dit zijn ook banken die zich helemaal richten op het duurzaam beleggen, of eventueel groen sparen. Ze doen dus geen ‘normale’ bankzaken. Daarnaast heb je ook verschillende ‘normale’ banken die ook aan duurzaam beleggen doen. Voorbeelden: ING, SNS, en nog verschillende andere banken. De banken die duurzaam beleggen aanbieden doen dit meestal door een beleggingsfonds. Ze beleggen in verschillende bedrijven, met het geld van hun klanten. De klanten hoeven zelf dus niks te doen. Het nadeel is alleen dat het geld kost als je dit wilt doen; de rente kan bijvoorbeeld lager zijn.

Je kan natuurlijk ook op eigen houtje gaan beleggen in bedrijven. Maar als je dit duurzaam wil doen, moet je wel letten in welke bedrijven je dat gaat doen. Om dit makkelijker te maken zijn er bedrijven die vinden dat ze niks te verbergen hebben. Die stellen een rapport op over hun bedrijf sociaal/milieuverslag of duurzaamheidverslag). Voorbeelden van Nederlandse bedrijven die dit doen zijn: Philips, ING, Nutreco, Shell, DSM, KLM, KPN, ASML en Unilever. Verder heb je organisaties die bekijken hoe een bedrijf zich inzet voor het milieu en sociale dingen. Deze organisaties maken een lijst met bedrijven die aan bepaalde eisen voldoen. Bekende Amerikaanse organisaties zijn het in 1972 opgerichte IRRC (Investor Responsibility Research Center) dat voornamelijk Amerikaanse bedrijven screent. Ook het KLD (Kinder, Lydenberg, Domini & Co) doet jaarlijks onderzoek onder 3500 bedrijven uit de Verenigde Staten naar hun beleid ten aanzien van milieu, werknemers en invloed op de samenleving. Het Zwitserse Sustainable Asset management (SAM) adviseert zowel aan particulieren als institutionele beleggers over het voldoen van bedrijven en beleggingen aan duurzaamheidscriteria. Bekend zijn verder EIRIS, Innovest en Ethibel. De belangrijkste onderzoeksinstellingen in Nederland zijn SNS Asset Management (onderzoek voor Kempen, ASN Bank, SNS Bank) en Dutch Sustainability Research, een samenwerkingsverband van PeesPierson, pensioenfonds PGGM en Triodos Bank.
Als je in een bedrijf investeert dar door zo’n instelling ‘goedgekeurd’ is weet je zeker dat het een verantwoord bedrijf is.

Wat zijn de voor- en nadelen?

Waarom doen al die mensen (in 2001 was 1,5% van het totale belegde vermogen duurzaam belegd) dit?
Er zitten natuurlijk veel voordelen aan, maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Er zitten ook wat nadelen aan.

Laat ik beginnen bij de voordelen:
Ten eerste is het natuurlijk goed dat je goede bedrijven steunt, en dan ook financieel. Zo kunnen die bedrijven verder groeien, en nog beter hun best doen om hun bedrijf duurzaam te maken. En als deze bedrijven groter worden, word het rendement als het goed is ook beter, zodat het ook financieel aantrekkelijk word.

Ten tweede doe je wat voor de duurzaamheid van de wereld. Je zorgt dat de wereld een beetje schoon blijft, en dat er geen mensen verkeerd worden behandeld.

Ten derde is het goed voor je geweten. Je weet zeker dat je in goede bedrijven belegt, en dat je iets doet voor de wereld. Als je in gewone beleggingsfondsen belegt, weet je niet of er ook bedrijven tussen zitten die de hele rivier volpompen met rotzooi, of die aan kinderarbeid doen. Je weet dus niet zeker of je wel het goede doet voor de wereld, en voor de duurzaamheid van de wereld.
Verder is de kans ook klein dat het slecht gaat met zo’n bedrijf. Vooral bij fondsen heb je amper een risico op een slecht rendement.
En het levert nog wat op ook! Voor duurzaam beleggen krijg je minder als voor gewoon beleggen, maar toch. Het rentepercentage ligt hoger dan de gemiddelde spaarrente, en dat terwijl je amper een risico hebt. Dit komt mede door het belastingvoordeel.

Er zijn natuurlijk niet alleen voordelen.
Het rendement is veel lager als bij een gewoon beleggingsfonds. En ook als je zelf gaat beleggen is het rendement lager. Het rentepercentage is dan wel hoger dan sparen, maar wel lager dan gewoon beleggen. En wat helpt jou kleine aandeeltje nou eigenlijk voor een meer duurzame wereld?

Maar als je de voordelen en nadelen naast elkaar legt, zou ik toch zeggen dat de nadelen niet opwegen tegen de voordelen.
© 2006 - 2009 Sonisch, gepubliceerd in Beleggen (Financieel) op 25-11-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sonisch is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Duurzaam beleggen"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.