Waarom een clientprofiel maken voordat u gaat beleggen?

Vanuit de zorgplicht naar de client moeten adviseurs gedegen informatie van hun klant verkrijgen en zelf ook deugdelijke informatie over beleggen en beleggingsproducten aan de klant verschaffen. Als ze tekort schieten, kunnen ze betrekkelijk eenvoudig wettelijk aansprakelijk worden gesteld. Er volgen 2 wettelijke verplichtingen:

• opstellen van een cliëntprofiel (met een beleggingsdoelstelling, de financiële positie en de beleggingservaring van een klant);
• het verstrekken van een financiële bijsluiter.

De AFM (Autoriteit Financiële Markten) is gedragstoezichthouder voor de financiële markten (sparen, beleggen, verzekeren en lenen) en houdt o.a. toezicht op naleving van de zorgplicht.

Er wordt een cliëntdossier opgebouwd volgens het Know-Your-Customer-principe (ken uw klant), met een cliënt- of beleggersprofiel dat bestaat uit 2 hoofdpunten:

1. Risicotolerantie: in welke mate de klant de financiële risico’s die samenhangen met beleggen kan opvangen (financieel), o.b.v. huidig vermogen en inkomen.
2. Rsicobeleving: hoe staat de klant tegenover deze risico’s (emotioneel), o.b.v. ervaring met beleggen, leeftijd, opvoeding en sociale omgeving.

Valkuilen bij het opstellen van een cliëntprofiel (zijn de woorden van de klant een goede weergave van zijn beleving):

• de klant laat niet het achterste van de tong zien;
• hij geeft tegenstrijdige antwoorden;
• meer wensen dan te realiseren zijn;
• sentiment op de beurs vertekent zijn beleving;
• wat hij zegt is niet wat hij straks voelt;
• hij realiseert zich niet dat risico en rendement gelijk op gaan.

Kenmerken van een rationele belegger:

• realistische rendementsverwachting;
• neemt het risico dat past bij zijn vermogensdoel;
• maakt bij onverwachte gebeurtenissen een heroverweging.

Risicoprofiel: indeling in categorie o.b.v. vragen:

1. Zeer defensief (sparen + obligaties)
2. Defensief
3. Neutraal
4. Offensief (o.a. aandelen)
5. Zeer offensief (o.a. opties)

Aanbieders van beleggingsproducten gebruiken de profielen om de geschikte beleggingsmix voor hun klanten te vinden.

Tussentijdse evaluatie: gegevens in cliëntendossier vormen bewijsmateriaal. Periodiek moet een gesprek plaatsvinden om te zorgen dat de beleggingen aansluiten bij risicotolerantie en risicobeleving. Er zijn dan 3 gedragsalternatieven, als er discrepantie is:

1. Verlengen van de beleggingshorizon
2. Bijstellen van het doel
3. Verhogen van de inleg