Starten met duurzaam beleggen

Sinds de economische crisis heeft beleggen een heel stuk van zijn charme verloren. Anderzijds brengen conventionele spaarboekjes nog amper rente op en is het klimaat voor beleggen nog nooit zo gunstig geweest. Het zijn vooral de duurzame beleggingen die de mensen aanspreken. Want wie wil nog investeren in bedrijven die het niet al te nauw nemen met de ethiek? Duurzaam beleggen zit in de lift. Maar hoe begin je er aan? En wat zijn de risoco´s?

Wat dekt de lading?

Duurzame beleggingen zijn beleggingsfondsen die als voornaamste eigenschap hebben dat ze een meerwaarde nastreven op ecologisch, maatschappelijk of ethisch gebied. Deze maatschappelijk verantwoorde fondsen zijn steeds populairder sinds aan het licht kwam dat tal van onwetende beleggers hun geld hadden geïnvesteerd in bedrijven die geassocieerd werden met de oorlogsindustrie, met milieuverontreiniging, kinderarbeid en andere schendingen van de mensenrechten. Er worden door beursbanken en financiële instellingen steeds meer van deze duurzame producten aangeboden en sinds de financiële crisis hebben beleggers steeds meer nood aan een geloofwaardige belegging. In Nederland leveren deze beleggingen zelfs een fiscaal voordeel op, waardoor ze extra interessant worden. Men spreekt van duurzaam omdat dit de lading nog het beste dekt. Maar vaak zou je evengoed kunnen spreken van ethisch, groen, verantwoord of ecologisch beleggen. De eerste duurzame fondsen uit de jaren ´90 hanteerden enkel negatieve criteria. Ze sloten bijvoorbeeld bedrijven uit die iets te maken hadden met activiteiten zoals wapenhandel of kernenergie. Tegenwoordig zijn deze fondsen vervangen door producten met meer positieve aspecten. Ze richten zich meer op diverse elementen die een meerwaarde nasterven op ecologisch, maatschappelijk en/of ethisch gebied. Bij sommige fondsen gaat men zelfs in dialoog met de aandeelhouders, waardoor deze voor een stuk mee participeert in de onderneming.

Het ene bedrijf is het andere niet

Bepalen welke bedrijven duurzaam ondernemen en welke niet is geen exacte wetenschap. Het is duidelijk dat een bedrijf dat oorlogswapens produceert niet in aanmerking komt. Maar vele andere bedrijven zijn de criteria minder duidelijk. Wat moet je bijvoorbeeld doen met een firma die perfect voldoet aan de criteria van het duurzaam ondernemen, maar die een heel miniem deel van haar productie verkoopt aan een onderneming die op haar beurt bepaalde stukjes daarvan gebruikt bij de productie van wapens? De meeste banken hanteren hun eigen criteria. Zo zullen niet alle banken dezelfde conclusie trekken over elk bedrijf. Elke bank heeft ook zijn eigen controleurs in dienst die op de bedrijven dienen toe te zien. Dit kan dus al eens tot verwarring leiden bij de aandachtige beleggers. De kans is groot dat de overheid in de toekomst de criteria zelf in de wet zal vastleggen. Reets vandaag is men hier onrechtstreeks al mee bezig, met name in de fiscale ondersteuning van duurzaam pensioensparen.

Duurzaam of klassiek?

Het is een hardnekkig misverstand dat duurzame beleggingsfondsen minder opbrengen dan de klassieke. Op korte termijn zullen de klassieke beleggingen zeker iets beter opbrengen, maar het is gebleken dat hoe langer je de fondsen in handen hebt, hoe meer de duurzame belegging de klassieke zal bijbenen. Maar net als bij de klassieke beleggingen, heb je ook bij de duurzame beleggingen goede en slechte fondsen. De risico´s blijven ook hier even groot. Ook is de instapkost bij duurzame beleggingen amper of niet hoger dan bij klassieke beleggingen. Er is over het algemeen ook niet meer risico aan verbonden dan bij klassieke fondsen, daar het zich net als bij een klassiek fonds spreid over tal van sectoren. Bepaalde duurzame fondsen richten zich echter maar op één aspect, bijvoorbeeld water, waardoor het risico ook groter kan zijn.

Welk fonds past bij jou?

Aandelenfondsen

De meest duurzame fondsen zijn nog steeds aandelenfondsen. Hier kies je best voor een wereldwijd fonds, door de grote spreiding. Je kan je hierbij ook richten op bepaalde regio´s zoals Europa. Of je kan je meer richten op sectoren zoals water of energie of milieu. Aandelenfondsen zijn ook het ideale werktuig om de eerste stappen in het duurzaam beleggen te zetten.

Obligatiefondsen

Sinds enkele jaren kan je ook duurzaam beleggen in obligatiefondsen. Ideaal voor mensen die geen of weinig risico willen nemen. Bij alle obligatiefondsen zit er steeds een stuk staatsobligaties tussen en dat kan een probleem vormen. Het is immers moeilijk te definiëren of een overheid duurzaam is of niet. Oost-Europese landen en Turkije vallen hier al uit de boot. Maar over de duurzaamheid van een land als Italië valt te discussiëren.

Gemengde fonsen

Gemengde fondsen zijn fondsen die zowel beleggen in aandelen als obligaties. Volgens het risico dat je wenst te nemen kan kiezen voor defensieve, neutrale of agressieve fondsen. De defensieve fondsen bevatten dan meer obligaties dan aandelen. Bij agressieve fondsen is dat net omgekeerd. Defensieve fondsen gaan over 5 jaar. De agressieve fondsen gaan over meer dan 10 jaar.