Scheeps-CV, wereldhandel, kredietcrisis en bijstorten

Als gevolg van de kredietcrisis is de wereldhandel sterk afgenomen, vooral de routes van en naar Europa en Noord-Amerika zijn geraakt. Scheeps-cv's nieuwe stijl zijn sterk afhankelijk van de wereldhandel. De afname van het wereldhandelsvolume heeft een negatief effect gehad op de vrachttarieven. Vooral de containervaart doet het slecht. Het bulkvervoer is na een flinke dip al wat opgekrabbeld. Maar de druk op de tarieven heeft er voor gezorgd dat veel scheeps-cv's niet meer rendabel zijn.

Wereldhandel

Volgens de Wereldbank steeg het wereldhandelsvolume met 7,5% in 2007. Maar door een sterke afname sinds september 2008 was van een goed begin nog maar 3,7% over aan het eind van 2008. Het slechte vierde kwartaal heeft zich doorgezet in 2009. Volgens de Wereldbank zal 2009 een desastreus jaar worden met een afname van het wereldhandelsvolume van maar liefst 9,7%. Voor 2010 ziet de organisatie weer lichtpuntjes, met een bescheiden groei van 3,8%.

Pascal Lamy, de topman van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is zelfs somberder dan de Wereldbank. Hij voorspelde op 24 juni 2009 dat de wereldhandel in 2009 met ruim 10% zal afnemen. Veel landen grijpen als gevolg van de kredietcrisis terug op protectionisme. Het beschermen van het eigen bedrijfsleven versterkt het negatieve effect voor de wereldhandel alleen maar. Ook de terughoudendheid bij handelsverzekeraars werkt niet mee. Desondanks probeert de WTO er alles aan te doen om tot een vrijere wereldhandel te komen.

Scheeps-cv's en de recessie

Zoals u kunt lezen in het artikel "Beleggen in een scheeps-CV" zijn er aan de scheeps-cv's nieuwe stijl weinig fiscale douceurtjes verbonden. In 2001 werd het oude fiscale regime rondom de scheeps-cv afgeschaft. Beleggers in deze zogenoemde scheeps-cv's oude stijl konden profiteren van investerings- en stakingsaftrek, waardoor een groot deel van het rendement door de fiscus werd geleverd. In de jaren daarna konden beleggers bovendien profiteren van gestegen vrachttarieven en grondstoffen- en staalprijzen. Bij het ontbinden van de laatste scheeps-CV's oude stijl in 2006 bleek dat er hoge dubbelcijferige rendementen op jaarbasis konden worden bijgetekend door de gestegen prijzen op de tweedehands scheepsmarkt. De scheeps-cv's nieuwe stijl moeten het louter hebben van het tonnageregime. Dat wil zeggen dat de inkomsten uit een scheeps-CV onbelast zijn, maar er zijn verder geen aftrekposten meer. Een scheeps-cv is onder het nieuwe regime ook geen Box-1 belegging meer, maar komt terecht in Box-3.

Vooral de containervaart is geraakt door de inzakkende wereldhandel. Het vervoer van en naar grondstoffenlanden is er minder erg aan toe, getuige de ontwikkelingen van de "Baltic Dry Index." Volgens het grootste emissiehuis van scheeps-cv's, De Vereenigde Compagnie, zijn met name de containerschepen die in de Europese wateren varen geraakt. Soms is er onvoldoende werk voor deze schepen, en liggen ze enkele weken of zelfs maanden stil. Containervaarttarieven zijn gedurende 2009 fors gedaald. Andere emissiehuizen spreken over dalingen in sommige gevallen tot wel 90%.

Liquiditeitsproblemen en bijstorten

Door de lagere tarieven varen een behoorlijk aantal schepen onder de kostprijs. Dat veroorzaakt liquiditeitsproblemen. Scheeps-cv's zijn gefinancierd door een combinatie van eigen vermogen (van de participanten) en een scheepshypotheek, meestal in een verhouding 30%-70%. Om te voorkomen dat de bank beslag legt op het schip en vervolgens overgaat tot een executieveiling, is het van belang dat de rentebetalingen blijven doorgaan. Dat is de reden dat een aantal scheeps-cv's om bijstorting hebben gevraagd. In de hoop dat de dip tijdelijk is.

Op 17 juni 2009 hield de Volkskrant een onderzoek onder de vier grootste aanbieders van scheeps-cv's: Hanzevast Shipping, JR Shipping, Universal Marine en de Vereenigde Compagnie. Nederlandse beleggers hebben ongeveer EUR 1 miljard in scheeps-cv's geïnvesteerd. Volgens de Volkskrant hadden 43 van de 129 door haar getelde scheeps-cv's om bijstorting gevraagd, terwijl vrijwel alle cv's tot nader order geen dividend meer uitbetalen. In een reactie zei de Vereenigde Compagnie dat zij 90 schepen bij 13 verschillende reders in de vaart heeft: 4 sleepboten, 9 tankers, 26 containerschepen en 51 droge ladingschepen die bij elkaar circa EUR 1,026 miljard hebben gekost. Beleggers hebben in totaal EUR 315 miljoen geïnvesteerd. Bij 9 van die schepen is aan de vennoten om bijstorting gevraagd. Volgens dit emissiehuis zijn banken vaak bereid om de aflossing op te schuiven, als de rente maar wel betaald wordt.

Conclusie

Het is duidelijk dat scheeps-cv's nieuwe stijl meer inzicht van de belegger vragen wat betreft de wereldhandel, anders dan de scheeps-cv's oude stijl. De Vereenigde Compagnie is er nog in geslaagd om "scheepsfonds ms CFL Proud" te plaatsen, een scheepsinvestering dat profiteert van de recessiemaatregelen van het kabinet. Deze uitzondering grijpt nog even terug naar de gunstige tijden van de scheeps-cv oude stijl. Wat betreft de bijstorting zijn er wisselende geluiden. Zo vroeg advocaat Dion Bartels zich af of bijstorting wel helpt. Maar de emissiehuizen geven aan dat de meeste beleggers bereid zijn om bij te storten. Dat lijkt voorlopig de meest verstandige oplossing, los van de vraag of elke belegger wel kan bijstorten. Het is echter nog onvoldoende in te schatten hoe lang de wereldhandel in de touwen blijft liggen.

Meer over de voor- en nadelen van scheeps-cv's, de ontwikkelingen in de wereldhandel en de indicatoren van de wereldeconomie is te vinden in de special "Scheepvaart en beleggen" (klik hier).