Speculeren op olie

Aan het einde van 2008 steeg de koers van de olie tot ruim boven de honderdtwintig dollar. Deels is deze stijging te verklaren doordat er sprake is van schaarste terwijl de vraag nog altijd wel toeneemt. Daardoor is als het ware een bubbel ontstaan. Intussen is die bubbel uit elkaar gespat en zijn de oliekoersen weer gedaald en lijkt de bubbel uit elkaar gespat. Lees er alles over in dit artikel.

Olieprijzen

Eind 2008 waren de olieprijzen enorm hoog. Gemiddeld moest er per vat olie meer dan honderdtwintig dollar worden betaald. Een deel van de prijsstijging kan worden uitgelegd door het feit dat olie een steeds schaarser goed wordt en dat de vraag wel toeneemt. Steeds meer oliebronnen raken uitgeput. De schatting is dat de huidige ontdekte olievoorraad nog tot 2040 voldoende is. Af en toe worden er nog wel nieuwe, grote oliebronnen aangetroffen, zoals onlangs in Brazilië, maar de meeste voorraden zijn toch wel bekend. Mogelijk dat onder het poolijs op de Noordpool nog grote bronnen liggen.

Schaarste

En tegelijkertijd neemt de vraag nog steeds toe. Dit ondanks het feit dat steeds meer (westerse) landen langzaam aan wel overstappen op alternatieve energiebronnen. Vooral India en China zijn de afgelopen tien jaar veel meer gaan verbruiken omdat er een rijke middenklasse is opgekomen, en omdat de landen hard zijn geïndustrialiseerd.

Speculeren op olieprijs

Daarmee is de enorme stijging echter niet te verklaren. Marktanalisten wijten een groot deel van de stijging aan het feit dat veel meer investeerders zijn gaan speculeren op de koers van olie. Dat betekent dat zij aandelen in olie kopen op een bepaalde koer en wanneer de koers stijgt kunnen ze hun aandelen met winst verkopen. Doordat de olieprijs zo fors steeg trok dit ook nog eens extra speculeerders aan. Op de New York Mercantile Exchange verdriedubbelde het aantal termijncontracten voor olie sinds 2004.

Pensioenfondsen

Zo zijn pensioenbedrijven bijvoorbeeld steeds meer geld gaan steken in het speculeren op olie. ABP, het grootste Nederlandse pensioenfonds heeft ruim één miljard euro belegd in olietermijncontracten. PGGM, een ander groot pensioenfonds, heeft maar liefst drie miljard belegd in olie.

Bubbel

Als het ware is door alle speculatie een hele bubbel ontstaan. Toen deze uit elkaar spatte daalde de oliekoers binnen de kortste keren ook na nog maar de helft van de prijs. Dit logenstrafte de bewering van sommige analisten die stelden dat er geen sprake was van een bubbel. Zo had Rembrandt Koppelaar, voorzitter van Peakoil, samen met economist Willem Middelkoop een boek geschreven getiteld De Permanente Oliecrisis. Daarin beweerde zij dat de prijs van olie nooit meer onder de honderd dollar per vat zou komen.