Beleggen: technische indicatoren bij analyse aandelen (I)

De On Balance Volume indicator is ontwikkeld door Joseph Granville. Het is een trading-systeem op basis van een volumeprijs relatie. Daarnaast aandacht voor de oscillator. De oscillator is een technische indicator waarbij één of meer koersen uit het verleden worden vergeleken met die van het heden. Tot slot aandacht voor de RSI-index. De RSI-index lost het probleem op van incidenteel extreem grote koersbewegingen die een indicator geruime tijd onbruikbaar maakt.

On balance volume indicator

On balance volume indicator (OBV)
De On Balance Volume indicator is ontwikkeld door Joseph Granville. Het is een trading-systeem op basis van een volumeprijs relatie. De volumelijn wordt gebruikt om een bevestiging te krijgen van de kwaliteit van een bepaalde trendbeweging of kan dienen als waarschuwing voor een mogelijke trendomkeer als deze lijn divergeert met de koersontwikkeling van een aandeel.

wat meet een OBV-indicator?
Het meet de accumulatie en distributie. Accumulatie wil zeggen dat deze groep beleggers rustig aandelen koopt alvorens het publiek overgaat tot kopen. Distributie is het omgekeerde, namelijk dat professionele beleggers winst nemen door tijdig hun aandelen te verkopen Dat gebeurt dan in de buurt van een top van een langdurige stijging, dus ruimschoots voordat een daling inzet.

• koopsignaal: bij stijgende bodems van de OBV-lijn en dalende bodems en toppen in de koersgrafiek.
• verkoopsignaal: bij dalende toppen van de OBV-lijn en stijgende toppen en bodems in de koersgrafiek.

mogelijkheden om de waarde van een OBV-indicator te vergroten
Een OBV-lijn wordt vaak gecombineerd met een moving average. De filterwerking die hiervan uitgaat kan u van dienst zijn op het moment dat bepaalde crossings plaatsvinden.

tekortkomingen OBV-indicator

• Bij marginale koerswinst is het moeilijk om aan het totale volume een positieve waarde toe te kennen.
• Moet het totale volume van een dag een negatieve waarde krijgen bij een situatie waarin de koers van een aandeel op een bepaalde dag hoger noteerde maar fractioneel lager afsloot?

---

Oscillator

oscillator
Dit is een technische indicator waarbij één of meer koersen uit het verleden worden vergeleken met die van het heden.

in welke technische marktsituaties werken oscillators het best?
In trendloze markten waarbij de koersen fluctueren in een horizontale bandbreedte. Met oscillators krijgt u als trader een instrument in handen om eveneens in een dergelijke situatie winstgevend te handelen. In combinatie met de koersgrafiek signaleert een oscillator belangrijke korte-termijnkoersfluctuaties die door insiders als overbought c.q. oversold worden aangeduid.
De oscillator signaleert tevens mogelijke keerpunten (momentum) alvorens deze in de koersgrafiek zichtbaar worden. Let wel op dat de trend nooit en te nimmer uit het oog mag worden verloren.

algemene regel voor de interpretatie van oscillators
Dat op het moment dat een oscillator een extreme waarde bereikt in de bovenste dan wel onderste bandbreedte van de grafiek, de koers van het desbetreffende aandeel te ver is doorgeslagen en derhalve de kans op correctie of consolidatie groot is.

aankoop en verkoop van aandelen

• aankoop: op het moment dat de oscillator onderin zit.
• verkoop: op het moment dat de oscillator bovenin zit.

oscillator doorkruist de nullijn
Dit geeft vaak belangrijke tradingsignalen in de richting van de trend.

momentum
Het momentum meet de mate van koersverandering. De berekening geschiedt door middel van het berekenen van koersverschillen over een bepaalde tijdsinterval.

formule: M = V - Vx
M = momentum
V = laatste slotkoers
Vx = slotkoers x dagen geleden

• Om een stijgende momentum te verkrijgen moet de koerswinst voor de slotkoers van de laatste dag groter zijn dan die van x-dagen geleden.
• Indien de koersen alleen maar met hetzelfde bedrag stijgen, blijft het momentum horizontaal lopen.
• Indien de laatste koerswinst geringer is dan die van 10 dagen geleden, zal het momentum gaan afnemen, ook al stijgt de koers nog steeds.

long- en shortposities bij het momentum

• longpositie: op het moment dat de nullijn door het momentum in opwaartse richting wordt doorkruist in een opgaande trendbeweging.
• shortpositie: als het momentum beneden de nullijn terecht komt, echter alleen als de dan heersende trend neerwaarts gericht is.

het meten van de rate of change oscillator
rate of change = 100 x (V ÷ Vx)
V = meest recente slotkoers
Vx = slotkoers x aantal dagen geleden

Indien de meest recente koers hoger ligt dan tien dagen geleden, zal de rate of change boven 100 liggen. Indien de meest recente slotkoers beneden die van tien dagen geleden ligt, komt de rate of change beneden 100 te liggen.

met tweetal moving averages een oscillator construeren
Deze kan gebruikt worden om:

• divergentie op te sporen;
• korte termijnfluctuaties te onderscheiden van de lange-termijntrend;
• nauwkeurig te kunnen bepalen waar twee moving averages elkaar kruisen.

ideale aankoopmoment
In een uptrend mag het korte termijn moving average terugvallen op het lange termijn moving average, maar moet daarna weer opveren.

ideale verkoopmoment
In een downtrend geeft een stijging van het korte termijn moving average naar het lange termijn moving average een ideale verkoopgelegenheid weer, tenzij het lange termijn moving average wordt doorkruist, hetgeen wijst op een mogelijke trendomkeer.

eenvoudigste manier om een oscillator te interpreteren
Dit doe je door te kijken naar de crossings met de nullijn. Koopsignalen worden gegenereerd als de oscillator boven de nullijn uitkomt, terwijl verkoopsignalen worden gegenereerd als de oscillator er beneden komt.

divergentie in een oscillator
Een situatie waarbij de oscillator en de koersgrafiek van elkaar in ontwikkeling verschillen en aan het begin staan van een tegengestelde beweging.

---

Relatieve sterkte-index

relatieve sterkte-index
De RSI-index lost alleen het probleem op van incidenteel extreem grote koersbewegingen die een indicator geruime tijd onbruikbaar maakt en voldoet aan de behoefte van een constante boven- en ondergrens.
RSI = 100 - (100 ÷ (1 + RS))

RS = average up ÷ average down

reactie RSI op een verkorting / verlenging van de tijdsperiode
Hoe korter de tijdsperiode neemt des te gevoeliger wordt de RSI en des te groter worden de uitslagen. De RSI werkt het beste wanneer de fluctuaties tot in de extreme gebieden reiken.

interpretatie RSI
De RSI wordt afgebeeld op een verticale schaal van 0 tot 100.
tussen 0-30: koopzone
tussen 30-70: neutrale zone
tussen 70-100: verkoopzone

signalen in de RSI-grafiek
failure swings: top en bottom

specifieke voordelen van de RSI-indicator

• het voorspellend karakter;
• waarschuwt tegen aan- en verkopen op verkeerde momenten
• koopsignalen op belangrijke dieptepunten en verkoopsignalen op belangrijke hoogtepunten;
• zekere betrouwbaarheid: op het moment dat de koers van een aandeel in overbought-gebied van de RSI terecht is gekomen volgt er met vrij grote zekerheid een technische reactie. Hetzelfde kan gezegd worden bij het bereiken van oversold-gebied, dan volgt er met vrij grote zekerheid een technisch herstel;
• geeft betrouwbare signalen ongeacht welke trendmatige ontwikkelingen van kracht zijn;
• de RSI kan beschouwd worden als trading-systeen en werkt voor een kortere periode.

belangrijk nadeel RSI-indicator
Geeft voorbarige signalen na een trendomkeer. Dit nadeel kan echter ondervangen worden door de RSI te gebruiken in combinatie met andere technische indicatoren.