Beleggen: Point & figure chart - koersverloop van aandelen

De point & figure chart (kruisjes- en nulletjes-grafiek) kenmerkt zich door elkaar telkens afwisselende kolommen met kruisjes en nulletjes. Het geeft eveneens het koersverloop weer. Het verschilt van andere basisgrafieken omdat er geen gebruik wordt gemaakt van een tijdas omdat de tijdsduur van geen enkele betekenis is. Het enige waar het zich mee bezighoudt zijn de koersfluctuaties.

De constructie van een point- & figure-grafiek

3 point reversal
Er is pas sprake van een korte-termijn trendomkeer indien we minstens 3 kruisjes of 3 nulletjes kunnen zetten. Dus als de koers minstens 4 eenheden in de tegengestelde richting van de trend beweegt. Hierdoor is de koers betrouwbaarder.

geen tijdsverloop
Omdat bij X-0-grafieken alleen de koersschommelingen genoteerd worden en niet het tijdsverloop, is het niet mogelijk om te zien op welke datum de koersschommelingen zich voordeden. Daarom wordt vaak het eerste kruisje of nulletje vervangen door de letter of nummer van de desbetreffende maand.

nieuw jaar
Het begin van een nieuw jaar wordt meestal net boven de horizontale as aangegeven in de kolom waar dat nieuwe jaar begint. Dient alleen als referentie en heeft niets te maken met de interpretatie van de grafiek.

---

Koerspatronen in een X-0-grafiek

een dubbele bodemformatie in een point- & figuregrafiek
In de tweede nulletjes kolom zakt de koers beneden de bodem van de eerste kolom. Dit verkoopsignaal levert in 82% van de gevallen, binnen vijf maanden een gemiddelde winst van 23% op.
De winst is nog groter als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

• Een dubbele topuitbraak wordt voorafgegaan door een dubbele bodem en een dubbele bodemuitbraak wordt voorafgegaan door een dubbele top.
• Een dubbele topuitbraak wordt voorafgegaan door een bodem die hoger ligt dan de vorige (up-trend) en een dubbele bodemuitbraak wordt voorafgegaan door een top die lager ligt dan de vorige (down-trend).

drievoudige topformatie
De twee voorafgaande toppen, die kennelijk een weerstandsniveau aangeven, worden overschreden. Bij dit patroon is de kans op een gemiddelde winst van 29% binnen zeven maanden maar liefst 88%.

drievoudige bodemuitbraak
Deze is interessant daar deze maar liefst 93,5% van de gevallen gemiddeld in 3,5 maand gemiddeld 23% winst oplevert.

drievoudige topuitbraak met staart
Kennelijk stonden de beleggers aanvankelijk op het verkeerde been. Deze drievoudige formatie met staart geeft dus eerst een vals signaal, maar indien dit verlies direct genomen wordt, dan wordt dit ruimschoots goed gemaakt door de koersverandering in tegenovergestelde richting.

betrouwbaarheid van bovenstaande formaties
Ze worden over een lange periode gevormd worden. Een doorbraak betekent immers een overschrijding van een langdurige weerstands- of steunniveau.

katapultformatie
Een belegger krijgt na het gegeven koopsignaal of verkoopsignaal nog een laatste kans tegen het oude niveau te kopen of te verkopen. Om van een katapultformatie te kunnen spreken mag de koersbeweging bij de eerste doorbraak maximaal zeven koerseenheden bedragen.

voor- en nadeel van omgekeerde koop- en verkoopformaties
voordeel: verlies op korte termijn ruimschoots compenseren;
nadeel: in praktijk blijkt verlies nemen erg moeilijk.

---

Het construeren van trendlijnen in een point- & figuregrafiek

stijgingssteunlijn
De 45 graden stijgingssteunlijn wordt getrokken vanuit een belangrijke bodem (0) aan het einde van een dalende trend (of tussentijdse daling). Deze lijn begint direct onder een kolom met nulletjes. Zolang de koers van een aandeel boven deze lijn blijft, is de hoofdtrend stijgend (bullish).

voorspellend karakter
De 45 graden stijgingssteunlijn kan al direct na het begin van een koersbeweging getrokken worden en men hoeft dus niet te wachten totdat verschillende bodems met elkaar verbonden kunnen worden. Daardoor heeft het een voorspellend karakter.

korte-termijnbeleggers (traders)
De 45 graden stijgingssteunlijn is bruikbaar voor traders indien de koers van een aandeel vooralsnog te ver verwijderd is van de 45 graden stijgingssteunlijn.

stoploss niveau
Een stoploss niveau is een koers waartegen u de aandelen wilt verkopen indien de koers tegen uw verwachting in omlaag gaat. De koers waarbij 3 nulletjes onder de 45 graden stijgingssteunlijn komen is in de praktijk een goed stoploss niveau.

---

Het berekenen van streefkoersen

streefkoersen berekenen
De streefkoersen kunnen we berekenen met behulp van:

• de steun- en weerstandlijnen: zodra een bepaalde weerstand 'genomen' is, ontstaat er weer een nieuwe streefkoers bij de hogere gelegen stijgingsweerstandlijn welke eveneens onder een hoek van 45 graden wordt getekend boven de eerstvolgende hogere kruisjeskolom die stuit op een muur van nulletjes.
• de horizontale telling: we tellen het aantal kolommen die het basispatroon vormen voorafgaand aan de uitbraak inclusief de kolom van de uitbraak zelf.
• de verticale telling: het aantal kruisjes wordt geteld in de eerste kolom van een nieuwe trend nadat een bodem bereikt is.

congestiegebied in een point- & figure-grafiek
Dit is het aantal kolommen die het basispatroon vormen voorafgaand aan de uitbraak inclusief de kolom van de uitbraak zelf. Met behulp van het congestiegebied kan de streefkoers worden berekend.

Meer informatie is te vinden in mijn special Analyse van aandelen.