2008: een risicojaar voor beleggingen ?

De turbulenties op de financiële markten aan het einde van de zomer bleven niet zonder gevolgen voor de wereldeconomie. Experts van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hebben de impact berekend en stelden hun prognoses voor de wereldwijde groei bij van 5,2% in 2007 naar 4,8% in 2008.

De herziening is gebaseerd op vier hypotheses die we hier naderbij bekijken:

1. De financiële crisis in de 'subprime'-sector ebt langzaam weg en zal de 'reële economie' niet ondermijnen.
2. In 2008 zal de wereldwijde groei getrokken worden door de nieuwe locomotieven China, India, Rusland en Latijns-Amerika, die deze rol zullen overnemen van de eurozone (die de fakkel had overgenomen van de Verenigde Staten).
3. De groei in de eurozone zal verder vertragen tot 2,1% in plaats van 2,5%.
4. De Verenigde Staten vallen niet terug in een recessie, maar behouden een bescheiden groei. De experts ramen deze groei tussen 1,9% (IMF) en 2,4% (consensus van 52 Amerikaanse economen).

---

Onzekerheden in de nasleep van de financiële crisis

De speculatieve zeepbel waarvoor sinds verscheidene maanden werd gevreesd op de Amerikaanse vastgoedmarkt en die ook de centrale banken zorgen baarde, is wel degelijk uiteengespat. In tegenstelling tot wat meermaals werd gesuggereerd, leidde ze niet tot een algemene kredietcrisis als gevolg van een uitdroging van de liquiditeiten maar enkel tot een verstrenging van de kredietvoorwaarden. De verklaring is een opeenstapeling van verkeerde inschattingen van de risico’s, wat leidde tot een foutieve evaluatie van activa. Vandaar een tweeledige vraag: hoelang zal het duren om het vertrouwen te herstellen en is het ergste achter de rug?

Hebben de locomotieven voldoende trekkracht?

Er mag verwacht worden dat voornamelijk China en in mindere mate de andere BRIC-landen (Brazilië, Rusland en India) de rol van locomotief voor de wereldeconomie zullen overnemen van Europa, dat vaart verliest, en van de Verenigde Staten, die zich al in een fase van vertraging bevinden. Toch mogen deze verwachtingen niet te hoog worden gesteld.
Terwijl de Amerikaanse groei voor tweederde gedragen werd door de consumptiehonger en dus de binnenlandse vraag, is de Chinese groei van een heel andere aard: die berust namelijk op de uitvoer (China is de fabriek van de wereld) en op investeringen (naarmate het land zich industrialiseert).

Hopen dat de Chinese consument zijn bijdrage levert tot de wereldgroei in dezelfde mate als de Amerikaanse consument dat deed, is een illusie. De Chinezen willen wel consumeren, maar ze worden ook geconfronteerd met een grote spaarbehoefte om bij gebrek aan sociale zekerheid hun situatie op lange termijn veilig te stellen.

We mogen ook niet uit het oog verliezen dat de Chinese groei onevenwichtig blijft en ontsnapt aan de controle van de centrale autoriteiten, die het groeicijfer wensen te beperken tot 8% per jaar, terwijl de vooruitzichten in de richting van 10,8% gaan. De Chinese economie is voor een stuk ook in de greep van speculatieve krachten. Particulieren en ondernemingen investeerden massaal op de beurs en in immobiliën. Daarmee duikt het spookbeeld op van een uiteenspattende speculatieve zeepbel zoals in 1987 (Wall Street) en 2001 (het uiteenspatten van de zeepbel gelinkt aan internet en technologie).

Andere zones die de wereldeconomie kunnen onderbouwen, zijn India en de andere Aziatische landen. Voor India wordt dit jaar een groei van 9% verwacht en de regering stelde zich 11% tot doel tegen 2011. Een haalbare kaart? Veel experts zijn het erover eens dat er snel structurele hervormingen moeten komen om een dergelijke prestatie te realiseren.
Voor Azië buiten China stellen de experts een groei van 8% in het vooruitzicht.

Eurozone verliest vaart

De economie van de eurozone is minder dan in het verleden afhankelijk van de evolutie van de conjunctuur in de Verenigde Staten. Een belangrijk deel van de Europese uitvoer gaat naar landen die zich industrialiseren en het relatieve aandeel van de Verenigde Staten neemt af. Ook het intracommunautaire handelsverkeer zit in de lift na de uitbreiding van de Europese Unie en verminderde dus de gevoeligheid voor de lotgevallen van de Amerikaanse conjunctuur. De experts van het IMF voorzien dan ook een gematigde vertraging: 2,1% in plaats van 2,5%.

Hoe dan ook vertoont de economie van de eurozone een aantal zwakke punten. Eén daarvan is de bescheiden interne consumptie. Daardoor kan het mechanisme snel vastlopen als de tendens op het front van de uitvoer zou verzwakken.

Overigens is ook Europa niet veilig voor problemen op de vastgoedmarkt. De evolutie in Spanje, maar ook in Groot-Brittannië en Ierland, doet ook hier vrezen voor een uiteenspattende zeepbel. De prijzen vertonen er in ieder geval een neerwaartse trend en het risico op besmetting van de economie in het algemeen wordt groter omdat veel gezinnen leenden tegen variabele rentevoeten en daarmee in een delicate situatie dreigen terecht te komen.

Onzekerheid houdt aan in de Verenigde Staten

Is het einde van de tunnel in zicht voor de Amerikaanse vastgoedmarkt? Het antwoord hangt af van welk scenario wordt bevestigd: een bescheiden groei of een recessie. De problemen zijn bekend: in een jarenlang sterk stijgende markt werden kredietinstellingen erg onvoorzichtig, uitgaande van de toekomstige waarde van het vastgoed. Alan Greenspan, de vroegere voorzitter van de Federal Reserve, vatte het onlangs als volgt samen: “Er werd rijkdom gecreëerd met geld dat er niet was.”

Zolang de markt blijft stijgen, is de praktijk onvoorzichtig, maar zonder gevolgen. Wanneer de markt terugvalt, zelfs al is die terugval bescheiden (een correctie van 10% is niet uitzonderlijk), dan kan het effect nefast zijn. Dat verklaart wellicht de sterke groei van de laatste maanden van het beroep op kredietkaarten, omdat dit voor de Amerikaanse consument de enige uitweg was...

Toch kunnen de laatste statistieken niet als alarmerend worden beschouwd. Zo wist bijvoorbeeld de arbeidsmarkt, die tijdens de zomer een terugval kende, zich te herstellen. De huidige crisis kan niet anders dan sporen nalaten tijdens de komende maanden. Maar daarom gaan stellen dat er een risico op stagflatie ontstaat (een gevaarlijke cocktail van futloze groei en inflatie), lijkt ons voorbarig.

Hoe zal de richtinggevende rente evolueren in 2008

Dit zal afhangen van 3 factoren:

1. de financiële crisis ebt zonder blijvende gevolgen weg en het scenario van een recessie in de VS voltrekt zich niet,
2. de zeepbel op de Amerikaanse vastgoedmarkt loopt langzaam leeg en tast Europa en China niet aan,
3. de inflatie blijft bescheiden, ondanks de aanhoudend hoge grondstoffenprijzen.

Als dit scenario bevestigd wordt, dan zouden zowel de Fed als de ECB hun rentevoeten op het niveau van eind 2007 kunnen bestendigen. Voor de Fed vragen alle waarnemers zich af of het monetaire comité tijdens de volgende vergaderingnogmaals het mes in de tarieven zal zetten. Voor de ECB wordt een status-quo verwacht, behoudens een ontsporing van de prijzen tegen eind 2007. © 2008 - 2010 Guy1962, gepubliceerd in Beleggen (Financieel) op 08-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guy1962 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Beleggen: waarin kan men beleggen?: Beleggen kan op vele manieren. Bijvoorbeeld in spaarbiljetten, het vastzetten van geld in deposito's, in onroerend goed, edelmetalen of verzamelingen (munten, schilderijen…
• Beginnen met beleggen: Beleggen kan in deze tijden zeer winstgevend zijn, maar het kan ook grote risico’s met zich meebrengen. Voordat je begint met beleggen, is het daarom belangrijk dat je de basistermen k…
• Beleggen in groeimarkten: De groeimarkten, zoals Latijns-Amerika of Oost-Europa hebben de laatste jaren voor beleggers een mooi rendement opgeleverd. Toch zijn ze nu ook nog altijd een interessante belegging…
• Heeft groen beleggen voordelen?: Groen beleggen wint enorm aan populariteit. Is het een hype of kun je op een maatschappelijk en ethisch verantwoorde manier toch nog geld verdienen? Heeft het zin om voor dee…
• Goede doelen en beleggingen: Historisch gezien presteren aandelen beter dan de meeste andere vormen van investeringen. Enkele slechte jaren kunnen echter leiden tot een fors negatief rendement.

Bronnen en/of referenties

• Bron: Deutsche Bank