Erfrecht voor samenwonenden per 2012

In de erfrecht is er een wijziging opgenomen inzake samenwonenden. Het opstellen van een samenlevingscontract blijft van groot belang. Samenwoners wordt vaak geadviseerd om een samenlevingscontract op te stellen. Hier kunnen ze namelijk niet zonder om meerdere redenen. Later zullen wij benadrukken waarom het belangrijk is voor wat betreft het erfrecht, maar er zijn meerdere goede redenen.

Redenen om een samenlevingscontract op te stellen

Door alle afspraken op papier te zetten, zijn de zaken ook gelijk goed geregeld voor het geval de relatie stuk gaat lopen. Hierin kunnen de partners de zaken voor dat soort situaties vastleggen. Een andere belangrijke reden om een samenlevingscontract op te stellen is om voor verschillende situaties aangemerkt te worden als partners. In het geval één van beide komt te overlijden, kan de overgebleven partner recht hebben op een nabestaandenpensioen vanuit de pensioenregeling van de overledene. Vaak wordt als eis gesteld dat er een samenlevingscontract is opgemaakt.

Samenwoners en erfrecht

Partners die gezamenlijk een huishouding voeren, hebben wat betreft het erfrecht niet altijd recht op de nalatenschap van de overleden partner. Officieel zijn de partners namelijk niet elkaars erfgenamen. Hierdoor kan de situatie ontstaan dat bijvoorbeeld de ouders worden gezien als erfgenaam. Alle bezittingen in het nalatenschap van de overledene gaat in dat geval naar de ouders. Het is zelfs niet mogelijk dat de ouders aangeven dat het ten goede moet komen aan de partner waar de overledene mee samenwonende. Er kan in dat geval sprake zijn van een schenking.

Samenwonen en erfrecht tot 2012

Voor de successierecht kunnen samenwoners zonder een samenlevingscontract gezien worden als fiscale partners . Indien aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, worden ze gelijkgesteld met gehuwden en genieten zij een hoge vrijstelling en een gunstige heffing. De eisen hiervoor zijn:

• Beide partners zijn meerderjarig
• De partners zijn geen bloedverwanten in de rechte lijn
• Zij voeren een gezamenlijke huishouding
• Zij voeren minimaal gedurende 5 jaar een gezamenlijke huishouding
• De partners voldoen niet met iemand anders aan de hierboven genoemde voorwaarden

Overgangsrecht tot 1 januari 2012

Op grond van het overgangrecht kunnen samenwoners die korter dan 5 jaar samenwonen ook voor de successierecht aan worden gemerkt als partners. Dit recht komt te vervallen per 1 januari 2012. Vanaf dat moment is het een vereiste dan partners die samenwonen een samenlevingscontract hebben of minimaal 5 jaar samenwonend zijn. Vanaf dat moment worden de partners als zodanig aangemerkt na de betreffende 5 jaar of 6 maanden nadat het samenlevingscontract is opgesteld (na 1 januari 2012).

Wat moet er in de samenlevingscontract worden opgenomen?

De notarissen hebben standaard contracten die ze gebruiken om samenwoners aan elkaar te verbinden. In de overeenkomst moet minimaal een wederzijds zorgplicht opgenomen worden. De eis dat de kosten van de huishouding gezamenlijk gedragen gaat worden is overigens komen te vervallen.

Ongehuwd samenwonenden die bloedverwant van elkaar zijn

Bloedverwanten in de rechte lijn, kunnen ook als partners voor het successierecht worden aangemerkt. Dit is uitsluitend het geval als de een mantelzorg verleend aan de ander, en hiervoor een vergoeding krijgt (een zogenaamde mantelzorgcompliment). Als diegene die de mantelzorg ontvangt overlijdt, worden de samenwoners als partner gezien. Dit is niet het geval indien de verstrekker van de mantelzorg komt te overlijden.