Zwart geld en fiscale boete

Krediet- en eurocrisis houden ons nu al 3 jaar in de ban. Maar de crisis bracht ook zaken in beweging die tot dan muurvast zaten. De crisis vrat zelfs het bankgeheim aan dat landen als Andorra, Luxemburg en Liechtenstein zo lang koesterden. Zwartspaarders die gebruik maakten van de inkeerregeling moesten alsnog de niet betaalde belasting betalen, maar geen boete.

Een recessie kent ook voordelen

Hoewel we uit ervaring weten dat een economische crisis begint en ook weer ophoudt, is zo'n periode van economische neergang toch telkens weer een beproeving. Banen staan op het spel, vermogens verdampen, welvaart gaat verloren en onzekerheid is troef. Maar elke crisis heeft ook zo zijn voordelen. Zo kan de huidige recessie wel eens de geschiedenisboeken ingaan als de dip die ons de elektro-auto opleverde en de perverse bonuscultuur ter discussie stelde.

Bankgeheim op de schop

Alsof het om een grondrecht ging, zo koesterden sommige landen jarenlang hun bankgeheim. Maar dat bankgeheim ontpopte zich bij aanvang van de economische crisis eerder als last dan als lust. Waar eurolanden met hun krachtige euro aanvankelijk duidelijk minder last hadden van de crisis werden de belastingoases geconfronteerd met zwakke nationale munten (de Zwitserse Frank uitgezonderd).

Om de deur naar de zo begeerde euro open te zetten stond plotseling het bankgeheim op springen. Dagelijks meldden zich daarom ook in eigen land tientallen spijtoptanten die hun verzwegen spaartegoeden opbiechtten bij de Belastingdienst om aan vervolging te ontsnappen. Dat was toch mooi nieuws in een periode van tegenspoed.

Zwart geld en fiscale boete

Toen in diverse Europese landen het bankgeheim op de schop ging, stapten 'zwartspaarders' massaal naar de fiscus om openheid van zaken te geven. Deze 'inkeerders' betaalden alsnog belasting, maar ontliepen een boete. In no time had Jan Kees de Jager (Financiën) al miljoenen binnen van zwartspaarders die alsnog hun geheime spaargeld opgaven bij de Belastingdienst.

Zwartspaarders die gebruik maakten van de 'inkeerregeling' moesten alsnog de niet betaalde belasting betalen, maar kregen geen boete. Zo'n boete kan in theorie oplopen tot 100% van alle niet betaalde belasting.

Boete ontlopen via de inkeerregeling

De inkeerregeling was bedoeld voor zwartspaarders die vrijwillig tot inkeer kwamen, zonder dat de fiscus hen op het spoor was. Maar toen plotseling meerdere belastingparadijzen het bankgeheim ter discussie stelden en veel zwartspaarders de bui zagen hangen, kon men eigenlijk niet meer van een "vrijwillige" inkeer spreken. Sommige fiscalisten zijn dan ook van mening dat deze 'inkeerders' de reguliere boete hadden moeten krijgen.

Zwartspaarders zijn immers belastingplichtigen die willens en wetens geen opgaaf hebben gedaan van hun buitenlandse tegoeden. Toen duidelijk werd dat hun tegoeden zichtbaar zouden worden voor de fiscus kwamen zij plotseling tot inkeer, en werd een boete ontlopen die wel op zijn plaats was geweest.

Spaarbelasting: boete voor zwart sparen fors omhoog

Dat Minister De Jager van Financiën aangeeft dat zwartspaarders alsnog miljoenen euro's belasting betalen zonder met een woord te reppen over de vrijwilligheid van die actie, stuit veel fiscale economen tegen de borst. En ook belastingplichtigen die hun belastingaangifte altijd op een juiste wijze hebben ingevuld, kijken met gemengde gevoelens naar diegenen die uiteindelijk toch hun boete ontlopen.

Overigens deed in dit verband het gerucht de ronde dat de Minister, destijds nog staatssecretaris onder Minister Bos, de boete voor zwartspaarders wilde verhogen met maximaal het drievoudige van het gespaarde bedrag. Maar een dergelijke maatregel zou strijdig zijn met de huidige wetgeving. Alleen na te vorderen belasting kan immers worden verhoogd. Daar komt bij dat eerst moet worden vastgesteld in welke box (1, 2 of 3) de "stoute" centjes thuishoren.

Voorbeeld: stel dat iemand een miljoen in Zwitserland heeft staan. Als dat miljoen thuishoort in box 3 (hetgeen bij spaargeld het geval is), bedraagt de belasting 30% van 4 procent van 1 miljoen: € 12.000,- derhalve. De navorderingsaanslag bedraagt dan maximaal € 48.000,-.