Pensioensysteem Nederland

Er is veel te doen over pensioenen in Nederland. De pensioeninstellingen hebben steeds meer moeite te blijven voldoen aan de vereiste dekkingsgraden, de mensen leven langer (dus pensioeninstellingen moeten langer uitkeren voor hetzelfde bedrag) en de AOW wordt steeds duurder. Inmiddels hebben de sociale partners in 2011 opnieuw een akkoord bereikt over de wijzigingen in het pensioenstelsel. Een moment van bezinning is op zijn plaats voor een ieder. Hoe ziet jouw pensioen eruit?

Pensioensysteem Nederland

Er is veel te doen over pensioenen in Nederland. De pensioeninstellingen hebben steeds meer moeite te blijven voldoen aan de vereiste dekkingsgraden, de mensen leven langer (dus pensioeninstellingen moeten langer uitkeren voor hetzelfde bedrag) en de AOW wordt steeds duurder.

Inmiddels hebben de sociale partners in 2011 opnieuw een akkoord bereikt over de wijzigingen in het pensioenstelsel. Een moment van bezinning is op zijn plaats voor een ieder. Hoe ziet jouw pensioen eruit? Maar dan moet je eerst de basis kennen om te zien wat de gevolgen van het nieuwe systeem zijn voor jouw situatie.

Opbouw stelsel

Om goed te begrijpen waaruit je pensioen bestaat, moet je de basis begrijpen. In Nederland bestaat het stelsel van pensioenen namelijk uit drie pijlers, te weten:

• De overheid: AOW en AnW
• Werkgever: pensioen
• Privé: bijsparen via lijfrente en kapitaalverzekeringen.

Overheid

Via de overheid krijgt iedere Nederlander een basis pensioen, namelijk de AOW (Algemene Ouderdomswet). Dit wordt betaald uit premies in de inkomstenbelasting en uit de algemene middelen. Via de loonbelasting en de inkomstenbelasting betaal je de premie voor de AOW. De actieve beroepsbevolking betaalt voor een groot deel de AOW van de gepensioneerden.

Werkgever

Via de werkgever spaar je voor een ouderdomspensioen vanaf je pensioendatum. Dit betreft een wettelijk zeer strikt geregeld systeem. Inmiddels zijn er variaties gekomen in de wijze van opbouwen van het pensioen, maar de regels zijn en blijven streng. Dit is nodig om iedereen zoveel mogelijk te kunnen blijven voorzien van een redelijk pensioen.

Privé

Tot slot heb je de mogelijkheid bij te sparen voor je eigen pensioen. Je spaart zelf voor een extra ouderdomspensioen. Dit kan op verschillende manieren. Een veel voorkomende wijze is het sparen voor extra ouderdomspensioen via een lijfrente.

Voorgestelde wijzigingen 2011 pensioen akkoord
De sociale partners hebben een aantal wijzigingen voorgesteld. Dit heeft effect op alle drie de pijlers van het pensioen gebouw.

Eerste pijler:

• In 2020 gaat de pensioenleeftijd van 65 jaar naar 66 jaar.
• In 2025 gaat de pensioenleeftijd waarschijnlijk van 66 jaar naar 67 jaar.
• De uitkering van de AOW zal vanaf 2013 jaarlijks met 0,6% + inflatie stijgen.
• De AOW leeftijd en de pensioenleeftijd krijgen een koppeling met de levensverwachting.
• Voortijdig stoppen met werken leidt tot een korting van 6,5% op de AOW uitkering.
• Langer doorwerken leidt tot een extra AOW uitkering van 6,5%.

Tweede pijler:

• De opbouwpercentages van de verschillende soorten pensioenen zullen over 40 dienstjaren gespreid worden (nu 35 jaar).
• De pensioenen moeten schokbestendiger worden, zodat kortingen op uitkeringen niet meer nodig zijn.
• Voor zware beroepen met een laag inkomen zal vanaf 2020 een extra heffingskorting gelden van € 300 per jaar.

Derde pijler:

• De mogelijkheden fiscaal bij te sparen zullen aangepast worden aan de verlengde termijn van het aantal jaren waarover je pensioen opbouwt (dus fiscaal minder gefaciliteerd sparen per jaar).

Fiscale gevolgen bij sparen pensioen

Door zelf te gaan sparen voor je pensioen, wees je dan goed bewust van de fiscale gevolgen van de wijze waar je voor kiest. Kies je voor sparen via een lijfrente, dan is het de vraag of je een pensioentekort hebt. Kies je ervoor zelf te gaan sparen in Box III, dan heb je niets van doen met een pensioentekort. Beide manieren hebben voor- en nadelen.

Derde pijler – verdieping

Als je fiscaal wilt bij sparen in Box I, zul je een aantal regels in acht moeten nemen. Alleen als sprake is van een pensioentekort, kun je de premies aftrekken van je inkomen in Box I.

Heb je geen aftrek, dan zal het niet in aftrek gebrachte deel toch leiden tot belast inkomen in Box I. Daarbij creëer je dus een voor de Belastingdienst zeer gunstige situatie. Je zet namelijk netto inkomen om in weer bruto inkomen, waardoor hetzelfde bedrag uiteindelijk tweemaal zal worden aangeslagen met inkomstenbelasting. Ondanks dat je namelijk de premie niet kunt aftrekken, zul je de uitkering toch in Box I (dus progressief belast) genieten.

Vervolg

Het pensioenakkoord moet in 2011 verdere uitwerking krijgen. De gevolgen voor het bij sparen in Box I zal meer duidelijkheid moeten krijgen. Een ding is zeker, de ruimte om te sparen zal kleiner zijn omdat je simpelweg over een langere periode dezelfde opbouw krijgt. Dit kan niet anders dan dat de jaarlijkse ruimte daalt.