Pensioenstelsel Nederland - gevolgen wijzigen leeftijd AOW

In mei 2011 heeft minister Kamp een voorstel gedaan tot aanpassing van de AOW leeftijd van 65 jaar naar 66 jaar in 2020. Dit voorstel heeft een aantal gevolgen voor de opbouwperiode. Een aantal (fiscale) gevolgen van het wijzigen van de AOW leeftijd zullen in dit artikel aan de orde komen.

Voorstel wijziging leeftijd AOW

In mei 2011 heeft minister Kamp een voorstel gedaan tot aanpassing van de AOW leeftijd van 65 jaar naar 66 jaar in 2020. Dit voorstel heeft een aantal gevolgen voor de opbouwperiode. Een aantal (fiscale) gevolgen van het wijzigen van de AOW leeftijd zullen in dit artikel aan de orde komen.

Opbouw AOW rechten

Het huidige systeem van opbouwen van het recht op AOW start bij je 15e levensjaar. De opbouw loopt door tot en met de leeftijd van 65e levensjaar. In totaal bouw je dus over 50 jaar een volledig AOW pensioen op. Per jaar bedraagt de opbouw 2%.

Let op: het gaat hier alleen over de opbouw van een AOW pensioen. Dit is een volksverzekering. De rechten op pensioen via een werkgever vallen onder een ander regime (zie hierna).

In het voorstel wijzigt de lengte van de periode waarover je AOW rechten opbouwt niet. Je blijft over een periode van 50 jaar een volledig AOW pensioen opbouwen. Alleen de startdatum is niet meer vanaf je 15e levensjaar, maar vanaf je 16e levensjaar. Vervolgens bouw je dus tot en met je 66e levensjaar AOW rechten op.

Bestaande opbouw rechten AOW

Voor de mensen die met 66 jaar AOW krijgen, betekent de aangepaste leeftijd dat zij één jaar extra meebetalen aan de AOW van anderen. Hier is verder niets speciaals voor geregeld.

Voor mensen die naar het buitenland gaan en weer terugkomen, houdt dit in dat zij één extra jaar opbouw krijgen. Voor hen is het voordelig. Zij hoeven immers één jaar minder zichzelf te verzekeren voor een volledig AOW pensioen.

Partnertoeslag

Als je als eerste van jou en jouw partner AOW ontvangt, je partner jonger is en niets of bijna niets verdient, dan kun je aanspraak maken op de partnertoeslag. Het is al langer bekend dat deze partnertoeslag komt te vervallen per 01-01-2015.

Het nieuwe voorstel heeft tot gevolg dat bij iedereen die voor 01-01-2020 een partnertoeslag heeft, deze partnertoeslag doorloopt tot en met het moment waarop de jongere partner 66 jaar wordt.

Praktisch gezien geldt dit dus alleen voor stellen waarvan de oudste partner op 01-01-2015 al AOW ontvangt met partnertoeslag en de jongere partner minstens 5 jaar jonger is. Voor hen loopt de partnertoeslag één jaar langer door.

Vrijwillige verzekering

Als je buiten Nederland gaat werken en/of wonen, dan ben je niet meer verzekerd voor de AOW. Dit betekent dat je 2% per kalenderjaar in het buitenland minder aan AOW rechten opbouwt.

Dit gemis aan basispensioen kun je voorkomen door je vrijwillig te verzekeren tegen dit gat in je opgebouwde rechten. In het huidige systeem kun je dit doen tot en met je 65e levensjaar. In het nieuwe voorstel zal dit recht doorlopen tot en met je 66e levensjaar.

Aanpassingen opbouw aanvullend pensioen

In de loonbelasting is geregeld dat je op je 65ste met pensioen kunt gaan. De opbouwpercentages voor eindloonregeling en middelloonregeling zijn daarop gebaseerd evenals het aantal opbouwjaren of dienstjaren (nu zijn 35 dienstjaren voldoende om een volledig ouderdomspensioen via een eindloonregeling op te bouwen).

In het nieuwe voorstel zal je 40 dienstjaren nodig hebben om in een eindloonregeling een pensioen van 70% van je laatst verdiende loon op te bouwen. Dit zal al per 01-01-2013 ingaan.

Ben je op 01-01-2013 58 jaar of ouder, dan heeft dit gevolgen voor je pensioenuitkering. Je zult vanaf een halve maand tot 4,5 maand extra moeten werken om hetzelfde pensioen te behouden als voorheen. Dit is ondermeer het gevolg van het feit dat je vanaf 2013 over 40 jaar pensioen opbouwt.

Aanvullend pensioen fiscaal

De regelingen voor het opbouwen van pensioen via lijfrente en de fiscale oudedagsreserve (FOR) zal vanaf 2013 de opbouw percentages naar beneden gaan. Dit houdt simpelweg in dat je minder belastingvrij mag sparen via lijfrenten en de FOR.

Kortom, de wijzigingen van de AOW lijken ver weg maar kunnen op kort termijn al een behoorlijke impact hebben. Het lijkt het moment om je wellicht te bezinnen op je pensioen en hoe je denkt te kunnen leven als pensionaris. Het voorstel moet dan wel tot wet verheven worden. Maar het lijkt erop dat dit zal gaan gebeuren.

Lees verder

• Pensioenstelsel Nederland – AOW