Meedoen aan een TV programma: loon uit dienstbetrekking?

Je schrijft je in voor een TV programma met als doel een leuk geldbedrag in de wacht te slepen. Bij het inschrijven is je een mooi bedrag in het vooruitzicht gesteld. Je doet mee, je slaagt erin de anderen eruit te pesten maar uiteindelijk moet je zelf het veld ruimen. Of je slaagt erin het programma te winnen. En dan komt de Belastingdienst langs?

Meedoen aan een TV programma: loon uit dienstbetrekking?

Je schrijft je in voor een TV programma met als doel een leuk geldbedrag in de wacht te slepen. Bij het inschrijven is je een mooi bedrag in het vooruitzicht gesteld. Je doet mee, je slaagt erin de anderen eruit te pesten maar uiteindelijk moet je zelf het veld ruimen. Of je slaagt erin het programma te winnen. En dan komt de Belastingdienst langs?

Praktijk situatie

Zo overkwam het twee deelnemers aan een “bekend” TV programma, De Gouden Kooi, van Talpa. In het begin is tussen de deelnemers en de producent van het programma een overeenkomst van opdracht gesloten. De deelnemers kregen ondermeer een maandelijkse vergoeding om de kosten binnen en buiten het huis te kunnen betalen. De opzet daarbij was het voorkomen van een privaatrechtelijke dienstbetrekking tussen de omroep en de deelnemers met alle gevolgen van dien.

Belangen van de deelnemers

Na verloop van tijd ontstond een discussie over de uitleg van de overeenkomst (wat nu eenmaal vaak het geval is met overeenkomsten). Beide deelnemers hadden namelijk tegenovergestelde belangen. De winnaar van het programma kreeg een bedrag van € 1.351.000. Als dit als loon kwalificeerde, zou er de helft van overblijven na betalen van de aanslag. Hij legde de overeenkomst uit in overeenstemming met de tekst.

De andere deelnemer had tien maanden deelgenomen aan het programma en was eruit gestemd. Na het programma was de deelnemer werkeloos en vroeg een WW (WerkloosheidsWet) uitkering aan. Net als iedere andere werknemer in Nederland meende de deelnemer daar recht op te hebben. Hij legde de overeenkomst uit conform het recht.

Twee overheidsinstanties

De Belastingdienst heeft zich al snel op het standpunt gesteld dat de overeenkomst met de deelnemers een loon uit dienstbetrekking inhield. De omroep moest daardoor loonbelasting en premies inhouden op de maandelijkse uitkeringen aan de deelnemers en de uitbetaling van de hoofdprijs.

Maar toen het UWV erbij werd betrokken, kwam er een ander belang op tafel. Het UWV hield vast aan de overeenkomst van opdracht. De Belastingdienst en het UWV stelden zich hier beiden op een compleet tegenovergesteld standpunt. Uiteindelijk is in beide gevallen de zaak voorgelegd aan de rechter om een definitief oordeel te vellen.

Criteria dienstbetrekking

Er is sprake van een diensbetrekking als sprake is van:

1. het verrichten van arbeid in persoon;
2. een gezagsverhouding; en
3. er een vergoeding voor de werkzaamheden wordt betaald.

Aan deze eisen dient allemaal te worden voldaan voordat je kunt spreken van een dienstbetrekking.

Partijen waren weliswaar een overeenkomst van opdracht overeengekomen, maar gedroegen zich er niet naar. De mogelijkheid van de omroep om de deelnemers te verwijderen uit het huis en de vergaande instructiebevoegdheid maakten dat feitelijk sprake was van een dienstbetrekking. Daarnaast kreeg de deelnemer een maandbedrag vergoed om de kosten te dekken. Tot slot was de overeenkomst aan de deelnemer in persoon gebonden, waardoor het niet mogelijk was om een willekeurige derde de werkzaamheden te laten overnemen. Dit is overigens ook niet goed voorstelbaar bij een dergelijk programma. Daarmee was volgens de rechter in beide zaken voldaan aan alle kenmerken van een dienstbetrekking.

Dwingend recht

Hoe partijen onderling de betrekking kwalificeren doet er dan niet meer toe. Deze regels van arbeidsrecht zijn van dwingend recht, waardoor ze niet opzij gezet kunnen worden in een overeenkomst. Ook niet als beide partijen akkoord gaan.

Conclusie

Als werkgever en als werknemer is het goed je rechten en plichten te kennen. Als je voldoet aan de voorwaarden van een dienstbetrekking (loon, gezag en persoonlijk de werkzaamheden verrichten), dan is sprake van een dienstbetrekking. Dit heeft zowel gevolgen voor het civiele recht als voor het fiscale recht. Laat je dus altijd goed adviseren voordat je een overeenkomst opstelt/tekent.