Gemeentelijke subsidie vs. financiële bijdrage en de btw

Gemeenten passen steeds vaker hun subsidieverordening aan zodat slechts in zeer geringe mate nog een beroep op deze verordening gedaan kan worden. Dit heeft tot gevolg dat gemeenten vaak op een andere wijze (btw-) ondernemers en instellingen financieel ondersteunen met gevolgen voor de btw.

Financiële bijdrage in plaats van subsidie

Een mogelijkheid is dat er met een derde een privaatrechtelijke overeenkomst wordt gesloten, waarin de gemeente zich verplicht tot het verstrekken van een financiële bijdrage al dan niet gekoppeld aan voorwaarden. Meestal staat deze bijdrage niet op zichzelf, maar wordt de bijdrage verleend tegelijkertijd met het aangaan van bijvoorbeeld een huurovereenkomst. Als u deze situatie onderkent bij uw gemeente, vragen wij uw bijzondere aandacht voor een bijzondere casus.

Gemeentenlijke praktijksituatie

In deze casus gaat een gemeente een multifunctionele accommodatie verhuren aan de exploitant waarbij is afgesproken dat de gemeente en de exploitant (gedeeltelijk) opteert voor btw-belaste verhuur. Hierdoor kan de gemeente (gedeeltelijk) de btw ter zake van de bouw op aangifte in aftrek brengen. In het kader van de gemeentelijke financiële ondersteuning komen zij overeen dat de exploitant jaarlijks een bijdrage (door partijen bonus genoemd) ontvangt. In het eerste jaar is de bonus gelijk aan de te betalen huur, terwijl in latere jaren de bonus iets lager is dan de huurvergoeding. De rechter is van mening dat er een onderlinge samenhang bestaat tussen huurprijs en bonus en dat deze afspraken als één geheel moeten worden gezien. Door het salderen van de huursom en bonus is de huurvergoeding nihil of is slechts sprake van een symbolische vergoeding. De rechter is van mening dat sprake is van een terbeschikkingstelling van een gebouw uit vrijgevigheid, waardoor de gemeente niet als btw-ondernemer optreedt. Het opteren voor btw-belaste verhuur heeft hierdoor niet het beoogde effect en de gemeente moet de reeds in aftrek gebracht btw ter zake van de bouw weer aan de Belastingdienst terugbetalen.

Wanneer wel en niet salderen?

Zowel voor het sluiten van de huurovereenkomst als voor het verstrekken van de bonus heeft de gemeente privaatrechtelijke afspraken gemaakt met de exploitant. Vanuit die sfeer geredeneerd, is het niet zo verwonderlijk dat de rechter komt tot het salderen van de bedragen.

De situatie zou anders zijn wanneer de gemeente als ondernemer een huurovereenkomst sluit (privaatrechtelijk) en als overheid een subsidie toekent (publiekrechtelijk). Op deze wijze is er geen samenhang in één specifieke juridische sfeer te onderkennen en ligt het salderen van de huursom en de subsidie niet voor de hand. De gemeente blijft als ondernemer het gebouw met btw verhuren en kan de btw op de bouwkosten in aftrek brengen. Uiteraard mag in de privaatrechtelijke sfeer geen bindende afspraken worden gemaakt over de subsidietoekenning, omdat anders de niet gewenste samenhang toch aanwezig is.

Tot slot

De Belastingdienst heeft kennis genomen van de mening van de rechtbank Breda en wij constateren dat de Belastingdienst hiervan gebruik maakt. Het is voor u van belang af te wegen of het uitkleden van de subsidieverordening opweegt tegen de fiscale risico’s en de daarmee gemoeide financiële belangen. Gaat uw gemeente een sporthal, een zwembad of een multifunctioneel centrum bouwen en wilt u deze (deels) in de btw-sfeer verhuren aan een exploitant, gekoppeld aan een gemeentelijke financiële ondersteuning? Zonder subsidiebeschikking wordt het duurder dan u mogelijk heeft gedacht.