Kapitaalverzekering eigen woning (3)

Een fiscaal vriendelijk product om je hypotheek mee af te lossen. Maar oh, oh, de regels die er aan hangen. En als je niet aan die regels voldoet, dan werkt het als een boemerang met een hoge belastingheffing.

Inleiding

Veel mensen sluiten bij de hypotheek een verzekering af met als doel t.z.t. de hypotheek (deels) af te lossen. Normaliter wordt de waarde van de polis belast in box 3. Over de waarde (en andere vermogenswaarden) dient dan vermogensrendementheffing betaald te worden. Om dit te voorkomen, kan de verzekering omgezet worden naar een KEW = Kapitaalverzekering Eigen Woning. De verzekering valt dan in box 1 en is tot een bepaalde hoogte vrijgesteld van belastingheffing. Echter, deze vrijstelling is aan strakke regels gebonden, die niet zelden tot vragen leiden. Onderstaand een aantal vragen uit de praktijk. Vergeef me voor het soms ‘wollige’ taalgebruik. Maar vaak ontkom je daar niet aan als je de dingen heel precies moet duiden.

1. Overheveling vrijstelling kapitaalverzekering eigen woning tussen partners

Vraag
De vrijstellingen tussen partners zijn niet overdraagbaar. Hoe kan toch worden bewerkstelligd dat beide partners gebruik maken van de vrijstelling kapitaalverzekering eigen woning?

Antwoord
Teneinde gezamenlijk een zo hoog mogelijk bedrag aan vrijstellingen te kunnen benutten, zullen partners er voor moeten zorgdragen dat beiden zelfstandig begunstigde zijn van één of meer kapitaalsuitkeringen.
In afwijking hiervan is geregeld dat bij een uitkering in verband met het overlijden van de partner, de zogenoemde levenslange vrijstelling wordt verhoogd met het vrijstellingsbedrag dat bij de overleden partner nog niet in aanmerking is genomen. Dat bedrag van de verhoging bedraagt echter maximaal de uitkering uit de kapitaalverzekering ten gevolge van het overlijden van de partner.

Commentaar
Is men in gemeenschap van goederen gehuwd, dan kan, in afwijking van de standaardbegunstiging, worden volstaan met het beiden ieder voor de helft als eerste begunstigde op de polis aan te tekenen. Is men buiten gemeenschap van goederen gehuwd of ongehuwd samenwonend dan dienen ook twee verzekeringnemers op de polis te worden aangetekend. Handig is het dan om twee aparte polissen te sluiten. Het aantekenen van twee verzekeringnemers voor de uitkering op de einddatum regelt niets voor een mogelijke successierecht vrije uitkering bij vooroverlijden van één der verzekerden!

2. Vrijstellingen kapitaalverzekering eigen woning op verzoek of verplicht toepassen

Vraag
Gelden de vrijstellingen voor kapitaalverzekeringen eigen woning op verzoek, of zijn deze in voorkomende gevallen zonder meer van toepassing?

Antwoord
De vrijstellingen voor kapitaalverzekeringen eigen woning zijn van toepassing indien met betrekking tot de desbetreffende kapitaalverzekering is voldaan aan de voorwaarden voor vrijstelling. Een keuzemogelijkheid is derhalve niet aanwezig; de vrijstellingen moeten dan verplicht worden toegepast. Het is dan ook niet mogelijk met betrekking tot een kapitaalsuitkering waarin slechts een gering rente-element aanwezig is, te verzoeken om het achterwege laten van een vrijstelling.

Commentaar
Dit kan eenvoudig worden opgelost door niet te voldoen aan de voorwaarden van de KEW. Niet voldoen aan de voorwaarden betekent wel dat het rente-element op de uitkeringsdatum dient te worden afgerekend in box 1. Overigens wanneer er geen sprake is van een rente-element in de polis hoeft er niets te worden afgerekend en blijft de KEW vrijstelling voor een eventuele volgende polis volledig intact.

3. Geldgever (bank) eerste begunstigde; genieter van de kapitaalsuitkering

Vraag
In verband met het aangaan van een hypothecaire lening voor de eigen woning hebben echtgenoten tot meerdere zekerheid van de aflossing van de schuld een kapitaalverzekering eigen woning verpand aan de hypotheeknemer. Beide echtgenoten zijn als tweede begunstigde aangewezen. Als verzekeringnemer is een der echtgenoten opgenomen in de polis. Op welke wijze kan de vrijstelling worden toegepast in de hiervoor beschreven specifieke situatie waarin beide echtgenoten als tweede begunstigden zijn opgenomen in de polis en beiden hoofdelijk schuldenaar zijn voor de hypotheekschuld? Kan in dit geval de op einddatum te verschijnen kapitaalsuitkering bij leven worden toegerekend aan de hypotheeknemer, aan beide echtgenoten die als tweede begunstigde staan vermeld op de polis, of dient deze te worden toegerekend aan de verzekeringnemer, zijnde een der echtgenoten?

Antwoord
Omdat de hypotheeknemer alleen in verband met de verpanding als eerste begunstigde is opgenomen in de polis, kunnen in de beschreven situatie de beide echtgenoten die als begunstigden zijn aangewezen na de hypotheeknemer, als gerechtigden tot de kapitaalsuitkering bij leven op einddatum worden beschouwd voor de toepassing van de vrijstelling van de Wet IB 2001. Bij wie van de echtgenoten het verzekeringnemerschap berust, is in dit verband zonder betekenis.

Commentaar
Verzekeringnemerschap speelt wel een rol als echtgenoten buiten gemeenschap van goederen zijn gehuwd of sprake is van ongehuwd samenwonende partners. In die situatie kan op einddatum sprake zijn van een schenking.
Zie ook vraag 1.

Een volgend keer meer vragen en antwoorden.

Zie ook Kapitaalverzekering eigen woning (1) © 2007 - 2010 Hypotheekinfo, gepubliceerd in Belasting (Financieel) op 12-06-2007, laatst gewijzigd op 19-09-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hypotheekinfo is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Scheiding en kapitaalverzekering: Een kapitaalverzekering is een levensverzekering. De verzekerde krijgt een som geld van de verzekeraar vanaf een bepaalde datum. Het bedrag wordt door kapitaalverzekering ui…
• Belastingdienst Belgie & fiscale aftrek eigen woning: De fiscale aftrek voor de eigen woning is in Belgie niet zo eenvoudig geregeld. Het maakt bijvoorbeeld een verschil op welk tijdstip u uw hypotheek hebt…
• Scheiden fiscaal geen bezwaar, verdeling kapitaalverzekering: Scheidingen komen steeds meer voor. Sinds 2004 is de trend weer omhoog. Zaak om ook naar de fiscale gevolgen ervan te kijken.
• De spaarhypotheek: Bij een spaarhypotheek lost u gedurende de looptijd niets af op de hypotheek. Op het einde van de looptijd heeft u precies genoeg kapitaal om de hypotheek te betalen. Over de hypotheek bet…
• Aflossen hypotheek: Kapitaalverzekering Eigen Woning of KEW: Bij een kapitaalverzekering wordt er op de einddatum een eindkapitaal uitgekeerd, dat bijeen wordt vergaard door met de ingelegde premie te sparen…