BTW-integratieheffing en uitvaartcentra

Hardlopers zijn doodlopers: Ter beschikking stellen uitvaartcentrum aan andere uitvaartondernemers. Wij begrijpen dat de uitvaartondernemer, die een nieuw uitvaartcentrum laat realiseren en wordt geconfronteerd met de btw-integratieheffing, zoveel mogelijk van deze btw wil terugontvangen. Maar weegt dit incidentele voordeel ook op tegen een structurele nadeel?

Situatie

Een uitvaartondernemer heeft in 2007 grond aangekocht en daarop een nieuw uitvaartcentrum laten realiseren. In januari 2008 heeft de eerste ingebruikname plaatsgevonden. Omdat de ondernemer een nieuwe onroerende zaak heeft gerealiseerd en dat gebruikt voor btw-vrijgestelde doeleinden (de prestaties van een uitvaartondernemer zijn in principe btw-vrijgesteld), heeft hij in zijn aangifte de verschuldigde btw ter zake van de integratieheffing aangegeven. Vervolgens heeft hij zich op het standpunt gesteld dat het ter beschikking stellen van het centrum aan collega uitvaartondernemers voor het opbaren, bezoek het houden van uitvaartdiensten, condoleance en voor vertrek naar begraafplaats of crematorium niet onder de werking van een btw-vrijstelling valt. In de aangifte van december 2008 heeft hij 25% (op basis van omzetverhouding) van de investerings-btw alsnog teruggevraagd. De belastingdienst heeft deze teruggave geweigerd, omdat zij van mening is dat sprake is van btw-vrijgestelde verhuur dan wel de prestatie valt onder de vrijstelling voor uitvaartondernemers.

Zienswijze van de rechtbank

De rechtbank analyseert de situatie en concludeert dat de dienstverlening aan de collega-uitvaart ondernemer fiscaal gezien als één prestatie moet worden beschouwd. Of deze prestatie als huur moet worden geduid, moet worden beoordeeld vanuit de optiek van de afnemer van de prestatie. En op dit punt treedt iets wonderlijks op. De adviseur van de ondernemer (en dus niet de gebruikers zelf) bepleit dat het de gebruikers niet gaat om het exclusieve gebruik maar om de faciliteiten van het centrum. De rechtbank acht deze redenering aannemelijk en is van oordeel dat daardoor geen sprake is van verhuur. Het subsidiaire standpunt van de inspecteur dat het ter beschikking stellen opgaat in de dienstverlening als uitvaartondernemer wordt snel van tafel geveeg, omdat de Staatsecretaris van Financiën in zijn besluit van 24 januari 2006 al had aangeven dat het ter beschikking stellen van een rouwcentrum niet als een kenmerkende en essentiële dienst van een uitvaartondernemer kan worden beschouwd. Derhalve concludeert de rechtbank dat sprake is van een btw-belaste dienst (19%) en heeft de ondernemer recht op de gevraagde teruggave van btw.

De vraag is wat de gevolgen zijn van deze uitspraak. De collega uitvaartondernemers betalen in het vervolg een gebruiksvergoeding waarover 19% btw in rekening wordt gebracht. Omdat deze uitvaartondernemers de dienst inkopen ten behoeve van hun eigen btw-vrijgestelde prestaties komt de btw bij hen niet voor verrekening in aanmerking. De btw werkt in deze situatie voor hen kostprijsverhogend en zij zullen haar doorberekenen aan de nabestaanden. Als hun gebruikstarieven voor dit centrum met 19% gaan stijgen, kunnen zij de afweging maken uit te wijken naar een concurrent die vanwege de btw-vrijstelling voor verhuur (tenslotte het standpunt van de inspecteur) goedkoper is.

Hardlopers en doodlopers

Dit betekent dat de eigenaar thans - vanwege de btw-teruggave - weliswaar goedkoper uit is (hardloper), maar hij loopt het risico van omzetdaling als andere uitvaartcentra het standpunt van de Belastingdienst (vrijgestelde verhuur) blijven volgen. Omdat de btw-belaste ingebruikgeving aan collega uitvaartondernemingen ervoor zorgt dat die tot in lengte van jaren btw betalen zal nominaal de belastingdruk altijd hoger zijn (doodloper). In beginsel zal alleen een lagere contante waarde van deze toekomstige btw afdrachten, vertaald in een lager tarief met 19% btw, een rechtvaardiging inhouden om af te wijken van een in beginsel gunstiger standpunt van de belastingdienst. Of deze afweging in deze specifieke situatie is gemaakt, laat de procedure echter niet zien.