Ongehuwd samenwonenden moeten een samenlevingscontract

Tot het jaar 2010 werd het aanbevolen om een samenlevingscontract op te laten stellen door een notaris. Vanaf 1 januari 2010 gelden er nieuwe vereisten om aan de beschrijving “partner” te kunnen voldoen. Voor fiscaal partnerschap en voor het successierecht (Wet schenk- en erfbelasting) is het nu zelfs noodzakelijk om een samenlevingscontract op te stellen. Alle samenwonenden zouden een samenlevingscontract moeten laten opstellen, maar hiervoor moeten ze naar de notaris en moeten er kosten worden gemaakt. Vaak blijft het er bij, doordat de partners niet beseffen dat het van zeer groot belang kan zijn om een contract op te stellen. Tot 2010 werden deze contracten vooral opgesteld om vast te leggen hoe de verdeling van de bezittingen zal plaatsvinden bij het beëindigen van de relatie. Ook was het van belang om hierin vast te leggen dat bij overlijden van één van beide, de overgebleven partner de begunstigde was van de bezittingen. Sinds 2010 zijn daar twee redenen bijgekomen, namelijk om ervoor te zorgen dat ze fiscale partners kunnen zijn en om te voorkomen dat er veel successierechten (schenk- en erfbelasting) betaald moeten worden bij overlijden van één van beide.

Het begrip partners voor de Belastingdienst (fiscale partners)

De Belastingdienst hanteert vanaf 2010 andere vereisten om fiscale partners te mogen zijn. Voor de Belastingdienst was het namelijk moeilijk om te bepalen in hoeverre fiscale partners ook daadwerkelijk partners zijn. De samenwoners moeten nu beschikken over een samenlevingscontract om fiscale partners te kunnen zijn. Een uitzondering is er gemaakt voor samenwonenden met kinderen. Zij hoeven niet te beschikken over een samenlevingscontract. Het voordeel van fiscaal partnerschap is dat bepaalde aftrekposten doorgeschoven kunnen worden naar de partner met het hoogste inkomen. In het geval de meest verdienende partner een hoger percentage belasting betaald over zijn inkomen, is het aantrekkelijk dat deze partner de aftrek geniet. Dit zal tot gevolg hebben dat er een hogere teruggaaf van belastinggeld zal plaatsvinden.

Gevolgen nieuwe successiewet 2010 voor samenwonenden

Vanaf 1 januari 2010 is de oude Successiewet 1956 vervangen door de Wet schenk- en erfbelasting. Dit kan gevolgen hebben voor samenwonenden die korter dan vijf jaar samenwonen. Tot 2010 hadden deze samenwonenden een vrijstelling afhankelijk van de duur van de samenleving. Zo gold er bijvoorbeeld voor mensen die twee jaar samenwoonden een vrijstelling van € 106.510,-, voor een periode van drie jaar € 159.769,- aan vrijstelling, en voor vier jaar € 213.026,-. In de nieuwe situatie geldt er bij een samenleving van een periode van korter dan vijf jaar zonder contract een vrijstelling van slechts € 2.000,-. Daarnaast geldt er ook nog een hoog tarief van 30 procent over de eerste €125.000 en zelfs 40 procent over het meerdere.

Wat verandert er voor gehuwden en geregistreerde partners?

Voor deze partners gaat er niets veranderen wat betreft het fiscale partnerschap. De Wet schenk- en erfbelasting is voor gehuwden en geregistreerde partners gunstiger geworden. De vrijstelling bij overlijden van de partner is verhoogd naar €600.000. Ook de tarieven zijn verlaagd. Over de eerste €118.000 moet 10 procent belasting betaald worden, en over het meerdere 20 procent. Deze vrijstellingen en tarieven gelden ook voor ongehuwd samenwonenden met een samenlevingscontract of langer dan vijf jaar samenwonend.