Zwart geld: Zwitserland is geen belastingparadijs meer

Begin 2009 figureerde Zwitserland nog prominent op de grijze lijst van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) als een van de grootste belastingparadijzen ter wereld. Binnen een half jaar werd het land, dat model stond voor bankgeheim en nummerrekeningen, enorm opgeschud. Veel grote landen, zoals Duitsland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten vielen het land diplomatiek aan. Dit maakte een eind aan een lange historie van solide bankieren in de luwte.

De OESO-lijst met belastingparadijzen

In aanloop naar de grote G20-bijeenkomst op 2 april 2009 in Londen, publiceerde de OESO een viertal lijsten. Op deze lijsten figureerden niet alleen belastingparadijzen, maar werd ook een zogenaamde A-lijst bekendgemaakt. Hierop stonden landen die zich hielden aan de internationaal geldende belastingnormen. In deze laatste lijst stonden onder andere de meeste landen die lid zijn van de OESO. Maar Zwitserland is ook lid van de OESO. En het Alpenland stond juist op de grijze lijst van acht financiële centra, die zich nog niet voldoende inspanden op het gebied van fiscale gegevensuitwisseling. België en Luxemburg verdwenen in juli 2009 al van de grijze lijst en waren dus formeel belastingparadijs af. Een zwarte lijst is er inmiddels niet meer. Dit geeft al aan dat het bankgeheim wereldwijd tenminste wordt afgezwakt.

Belastingmodelovereenkomst van de OESO

De in 1961 opgerichte organisatie heeft 30 lidstaten. De meeste leden komen uit Europa, maar ook bijvoorbeeld Australië, Japan en de Verenigde Staten zijn lid. De landen werken op allerlei gebieden samen. Een organisatie als het Internationale Energie Agentschap, de hoeder over de Westerse oliereserves, is er bijvoorbeeld aan gelieerd. Beide organisaties zijn in Parijs gevestigd. Het belangrijkste criterium of een land zich als belastingparadijs kwalificeert, is medewerking aan “artikel 26 van de OESO modelovereenkomst voor belasting op inkomen en kapitaal.” Ondertekening van dit artikel brengt medewerking op het gebied van gegevensuitwisseling met zich mee. Het impliceert echter geen verplichting tot automatische gegevensuitwisseling. Dat houdt nog enigszins de deur open voor een zekere mate van bankgeheim.

Zwitserland is geen belastingparadijs meer

Eind september 2009 had Zwitserland met 12 jurisdicties overeenkomsten afgesloten met betrekking tot de uitwisseling van informatie voor belastingdoeleinden. De OESO heeft 12 van dergelijke overeenkomsten als drempel gesteld. Indien die drempel tenminste wordt gehaald, dan wordt een land niet meer als belastingparadijs beschouwd. Eerder gaven we al aan dat het bankgeheim in Zwitserland was afgezwakt. Het Zwitserse bankgeheim kent een traditie die honderden jaren terug gaat. Het heeft de Tweede Wereldoorlog overleefd, maar de strijd tegen het terrorisme, de kredietcrisis en vooral de rechtszaak van de Verenigde Staten tegen UBS, de grootste bank van Zwitserland, hebben de afbraak van Zwitserland als belastingparadijs in een stroomversnelling gebracht.

De overeenkomsten van Zwitserland

Onder de twaalf landen waarmee Zwitserland eind september 2009 overeenkomsten had afgesloten bevonden zich 10 OESO-lidstaten, waaronder grote handelspartners, zoals Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Ook staatssecretaris Jan Kees de Jager van Financiën tekende namens Nederland op 24 juni 2009 een overeenkomst met Zwitserland. Hij was daarmee een van de eersten. Het ligt in de lijn der verwachting dat in de loop der jaren alle OESO-lidstaten belastingovereenkomsten met elkaar gaan afsluiten.

Tot slot

Gezien de snelle ontwikkelingen op de financiële markten is het niet langer verstandig om te vertrouwen op de goede afloop van sparen van zwart geld. Een "plan de campagne" opstellen is het beste dat u kunt doen. Veel landen verlenen hun zwartgeldspaarders een zekere vorm van amnestie, die neerkomt op het bekendmaken van buitenlandse bankrekeningen of het terughalen van het geld naar de eigen woonstaat. Nederland heeft de inkeerregeling. Dit kan een mogelijkheid zijn om het geld weer naar Nederland te halen. Dat belegt of spaart uiteindelijk makkelijker. De vermogensrendementsheffing steekt wat dat betreft gunstig af tegen de bronheffingen op rente en dividenden in Zwitserland. Daarnaast is het Zwitserse bankwezen ernstig gehavend geraakt door de kredietcrisis en zijn de rendementen ook niet meer wat het geweest is.

Meer over bankgeheim, belastingparadijzen, inkeerregeling, navorderingstermijn en zwart geld in de special "Bankgeheim en belastingparadijzen" (klik hier).

Veilig sparen tegen de hoogste spaarrente in Nederland

In een ander dossier vindt u meer over "Veilig sparen tegen de hoogste rente in Nederland (inclusief een actueel renteoverzicht)". Ook het depositogarantiestelsel en het financiële toezicht komt aan bod.