Het bankgeheim bestaat niet meer

Langzamerhand begint het besef door te dringen dat het bankgeheim op zijn laatste benen loopt. Aan het begin van de kredietcrisis werd door adviseurs nog stug volgehouden dat het zo'n vaart niet zou lopen. Inmiddels hebben de diverse belastingparadijzen ogenschijnlijk geslaagde aanvallen moeten doorstaan. Er zijn tenminste gaten geslagen in de eens zo solide bouwwerken van het bankgeheim. Nederland laat zich gelden in het sluiten van belastingverdragen gericht op informatie-uitwisseling.

Liechtenstein, Luxemburg, Zwitserland etc.

De eens zo vertrouwd klinkende landen met een bankgeheim zijn vooral sinds de kredietcrisis geteisterd door schandalen, al dan niet in de pers gebracht in landen waar de zwartgeldspaarders vandaan kwamen. Vooral in Duitsland en de Verenigde Staten waren er prominente zaken. Ook de beurs- en hedgefondsfraudeur Bernard L. Madoff kreeg veel geld overgemaakt uit Zwitserland. Deze affaire heeft zoveel papierwerk opgeleverd, dat de autoriteiten er nog lang zoet mee zijn. Daarnaast heeft de Verenigde Staten succesvol de Zwitserse bankgigant UBS op de knieën weten te dwingen. UBS is in samenspraak met de Zwitserse regering overeengekomen om een kleine 4.500 namen bekend te maken aan de Amerikaanse belastingdienst, tenzij de desbetreffende personen zichzelf aangeven via een inkeerregeling. Maar gemakshalve wordt er niet meer bekendgemaakt. Dat wil dus ook zeggen dat de bekende spionagefilms, zoals The Bourne Identity, met daarin fors gespekte nummerrekeningen verleden tijd zijn.

Nederland en de strijd tegen het bankgeheim en zwart geld

Staatssecretaris van Financiën Jan Kees de Jager is de personificatie van de Nederlandse jager op zwart geld geworden. Geen moment wordt onbenut gelaten om overwinningen op het bankgeheim (in de vorm van belastingverdragen en nieuw binnengehaalde gelden via de inkeerregeling) te vieren. Hij wil de schrik er goed inhouden. En het moet gezegd worden. In de eerste 8 maanden van 2009 werd er ruim EUR 0,5 miljard aan zwart geld door Nederlanders aangegeven. Gezien het op Prinsjesdag bekend gemaakte begrotingstekort van EUR 36,5 miljard voor 2010 stelt het misschien niet veel voor. Maar de opbrengst is veel meer dan in de jaren ervoor. Het is overigens onduidelijk hoeveel zwart geld er van Nederlanders in het buitenland uitstaat. Schattingen lopen uiteen van EUR 7 miljard tot EUR 50 miljard, een grote bandbreedte. In vergelijking met het totale spaargeld dat binnen Nederland wordt aangehouden, zo'n EUR 300 miljard, is dat wellicht geen verkeerde aanname.

De inkeerregeling als lokmiddel

De Belastingdienst heeft van het ministerie van Financiën een beproefd recept in handen gekregen: de inkeerregeling. Daarnaast staat de Belastingdienst ook klaar met de roe voor degene die worden gepakt: een boete van 300% en kans op een strafrechtelijke vervolging. Voor mensen die zich dus vrijwillig aanmelden via de inkeerregeling is er geen sprake van een boete, maar wel navordering (tot 12 jaar terug) en heffingsrente. Dat zijn nog steeds geen misselijke bedragen. Maar een boete zal al gauw resulteren in het inleveren van het complete banksaldo. Daarnaast wordt de zwartgeldspaarder aangespoord om zich snel te melden. Vanaf 1 januari 2010 geldt er een drempel van 15% voor de inkeerregeling. Dat wil zeggen dat degenen die al meer dan 2 jaar zwart geld bezitten een boete van maximaal 15% gaan betalen. Alleen belastingbetalers die zwart geld erven ontspringen zo de dans. Daarnaast zinspeelt de staatssecretaris op het afschaffen van de inkeerregeling, waarschijnlijk tegen 2013-2014. Hij heeft dan namelijk de hoop dat het bankgeheim tegen die tijd iets uit het verleden is.

Schoon schip maken met de inkeerregeling

Zo gauw u uw zwart geld bezit met een externe adviseur deelt, dan kunt u al niet meer terug. Accountants en belastingadviseurs hebben namelijk een meldingplicht. Wanneer zij weten dat u zwart geld heeft, dan moeten ze dat binnen 10 dagen bij de Belastingdienst melden. Dus denkt u goed na over de te volgen stappen, want een adviseur is niet verplicht te melden dat er contact is gezocht met de Belastingdienst. Wanneer u op basis van deze informatie wordt gesnapt, dan komt u niet meer in aanmerking voor de inkeerregeling, maar wel een boete van 300%.

De inkeerregeling is vrijwillig

Vrijwilligheid is de kern van de inkeerregeling. De Belastingdienst mag u of uw partner niet op de een of andere manier op het spoor zijn. Overigens moet het bewijs dat er geen sprake van vrijwilligheid zou zijn door de belastinginspecteur worden aangedragen. De inkeerder moet bij de aangifte duidelijk maken waar het zwart geld oorspronkelijk vandaan komt. Als het gaat om oorspronkelijk aangegeven inkomsten die naar het buitenland zijn gebracht, dan is er doorgaans niets aan de hand. Maar als het om zwart verdiend geld (in de criminele sfeer of contante verkopen) gaat, dan ligt het niet zo eenvoudig. De Belastingdienst wil niet dat er via de inkeerregeling geld daadwerkelijk wordt witgewassen. Wanneer u zwart geld uit een erfenis heeft verkregen, dan komen er ook successierechten om de hoek kijken.

Conclusie

De inkeerregeling heeft dus 2 vertakkingen: het zwart geld sparen of beleggen én de bron van het zwart geld. Het is aan de belastingbetaler om de kansen, risico's en timing af te wegen. Maar wanneer de Belastingdienst u op het spoor is, dan loopt u de kans op een 300%-boete op de box-3-heffing, maar ook op een 100%-boete op de box-1-belasting en strafrechtelijke vervolging. Zo waar geen makkelijke beslissing.