Zwart geld: Is de inkeerregeling van de fiscus een succes?

Staatssecretaris Jan Kees de Jager van Financiën laat geen middel onbenut om belastingontwijking tegen te gaan. De strijd tegen onterecht privé gebruik van de auto van de zaak gaat in de hoogste versnelling, trustvermogens worden aangepakt, fiscale boetes worden verhoogd, de inkeerregeling wordt versoberd, nieuwe of gewijzigde belastingverdragen worden breed uitgemeten en van de tussenstand van de opbrengst van de inkeerregeling wordt regelmatig verslag gedaan.

Opbrengst project "auto van de zaak"

De vraag is of de opbrengst die ophef rechtvaardigd. Op 27 juni 2009 melde het ministerie in een perbericht dat er in 2009 al voor EUR 7,5 miljoen aan naheffingen en boetes was opgelegd vanwege het onterecht privé gebruik maken van een auto van de zaak. Sinds het begin van het project in 2006 brengt dit het totaal al op EUR 28 miljoen. Drieënhalf jaar sprokkelen voor EUR 28 miljoen!

Opbrengst inkeerregeling

Met de inkeerregeling zijn wat grotere bedragen gemoeid, maar echt spectaculair is het ook niet. Op 5 april 2009 meldde het ministerie van Financiën dat er in de eerste 3 maanden van 2009 in totaal 317 inkeerders waren geweest. Ruim 120 van hen kwamen over de brug in de week van de G20-bijeenkomst op 2 april 2009, waarin het bankgeheim en belastingparadijzen ter sprake kwamen. Op dat moment was de totale opbrengst van de inkeerregeling EUR 177 miljoen.

In juli berichtte het ministerie van Financiën dat de fiscus EUR 335 miljoen aan belastingen en naheffingen heeft kunnen innen van zwartspaarders. In totaal ging het tussen 1 januari en 9 juli 2009 om 1565 personen. Gemiddeld hebben deze inkeerders dus EUR 214.000 moeten betalen. Volgens het ministerie zaten er echter ook grotere vissen tussen met EUR 2,5 miljoen tot EUR 4 miljoen, die dat gemiddelde optrokken. Rekeningen in Zwitserland waren het meest populair. In het tweede kwartaal lanceerde staatssecretaris De Jager ook een waar media-offensief met betrekking tot de jacht op zwart geld en het Europese Hof van Justitie besliste positief voor de fiscus in een zaak rondom de navorderingstermijn. Daarnaast werden hogere boetes en een versobering van de inkeerregeling aangekondigd. Ook de internationale druk op belastingparadijzen heeft blijkbaar meer mensen aangemoedigd het zekere voor het onzekere te nemen. Tervergelijking: in 2006 waren er 335 inkeerders, in 2007 steeg het licht naar 338 en in 2008 waren het er al 522.

Soms boekt de zwart geld immers ook een succes. Zo werd een familie met EUR 70 miljoen zwart vermogen op Jersey opgespoord. En dan kun je door de boetes en naheffingen zomaar een groot gedeelte van het geld kwijt zijn.

De grote getallen van de Nederlandse staatsschuld

Maar in vergelijking met de uit de hand gelopen overheidsfinanciën zijn de eerdergenoemde opbrengsten geen schokkende bedragen. De staatsschuld is dat des te meer. Eind juni 2009 liet minister Wouter Bos van Financiën namelijk nog weten dat de Nederlandse staatsschuld eind 2010 zal stijgen naar EUR 380,9 miljard (prognose 2009: EUR EUR 341,7 miljard), oftewel 66,3% van het Bruto Nationaal Product. Die stijging betekent dat de schuld met maar liefst EUR 100 miljoen per dag oploopt. Naast het begrotingstekort impliceert het dat een groot deel van die toename door rentebetalingen komt, die moeten worden gefinancierd.

Hoeveel zwart geld hebben Nederlanders in het buitenland?

Niemand weet het bedrag precies. Schattingen lopen uiteen van EUR 7 miljard in Zwitserland tot EUR 50 miljard in totaal. In het laatste geval spreken we bij een effectieve vermogensrendementheffing van 1,2% over een potentiële extra belastingopbrengst van EUR 600 miljoen per jaar. Met andere woorden goed genoeg om de stijging van de staatsschuld van een kleine week te financieren. Vanwege de navorderingstermijn van 12 jaar zit de grootste klapper in de naheffing en eventuele boetes.

Belastingen kunnen omlaag nu meer zwart geld in beeld komt?

Op de dag dat Nederland een nieuw belastingakkoord met België bereikte, liet staatssecretaris De Jager in het interview met het AD weten dat met "de aanpak van de belastingparadijzen maken we het ook mogelijk dat de tarieven omlaaggaan. Het zou het meest logisch zijn om dit dan in de sfeer van de inkomstenbelasting te zoeken." Gezien de al krappe staatsfinanciën en de onder druk staande belastingopbrengsten is dit te betitelen als pure, draagvlakverhogende propaganda. Zelfs als het zwart geld twee of drie keer zo hoog is als het eerdergenoemde bedrag van EUR 50 miljard, dan kan die uitspraak niet waargemaakt kan worden.

Meer over het bankgeheim (in bijvoorbeeld België en Zwitserland), belastingparadijzen, fiscale boetes, inkeerregeling, navorderingstermijn en de jacht op zwart geld in de special "Bankgeheim en belastingparadijzen" (klik hier).

Veilig sparen tegen de hoogste spaarrente in Nederland

In een ander dossier vindt u meer over "Veilig sparen tegen de hoogste rente in Nederland (inclusief een actueel renteoverzicht)". Ook het depositogarantiestelsel en het financiële toezicht komt aan bod.