Zwart geld: navorderingstermijn, boete en inkeerregeling

De fiscus trekt de teugels voor spaarders van zwart geld steeds strakker aan. Het verschil met een aantal jaren geleden is dat de samenwerking met andere landen steeds beter verloopt. De kredietcrisis heeft de noodzaak van hogere belastingopbrengsten verhoogd. Daarnaast is er in de nieuwe successiewet ook aandacht besteed aan buitenlandse belastingconstructies. De fiscus heeft ook een lange adem, vandaar dat het uitvechten van zaken tot in de hoogste instantie geen uitzondering is.

Navorderingstermijn

Een voorbeeld van zo'n zaak ging over de navorderingstermijn van twaalf jaar, waarin de Nederlandse fiscus door het Europese Hof van Justitie in het gelijk is gesteld. Dit Hof kreeg hier een vraag over voorgelegd door de Hoge Raad der Nederlanden. Op 10 juni 2009 besliste de hoogste rechterlijke instantie in Europa dat er "dwingende redenen van algemeen belang" kunnen zijn om een verschillende navorderingstermijn te hanteren voor binnen- en buitenlandse belastingzaken. Het Europese Hof van Justitie is het er in principe mee eens dat zo'n onderscheid een schending van het vrije kapitaal- en dienstverkeer binnen Europa zou kunnen opleveren, maar dat er wel uitzonderingen mogelijk zijn. In deze zaak concludeerde het Hof dat er geen sprake was van schending van het Europese recht.

In deze zaak maakte een Nederlandse weduwe in 2003 gebruik van de inkeerregeling. Haar zojuist overleden man had een spaarrekening in Duitsland. Dit was tot dan toe nooit vermeld geweest in belastingaangiftes. De fiscus legde haar vanwege de inkeerregeling inderdaad geen boete op, maar vorderde wel achterstallige belastingen plus wettelijke rente tot en met 1993 na. Hiertegen ging de weduwe in beroep. Zij vond het onterecht dat binnen Nederland de normale navorderingstermijn vijf jaar bedraagt, maar wanneer een kwestie betrekking heeft op inkomsten uit het buitenland, dan geldt er opeens een navorderingstermijn van twaalf jaar.

Advocaat-Generaal legde prejudiciële vraag voor aan de Hoge Raad

In 2008 legde de Advocaat-Generaal bij de Hoge Raad een dergelijke vraag reeds neer bij de Hoge Raad om doorverwezen te worden naar het Europese Hof van Justitie: is de navorderingstermijn die Nederland hanteert voor inkomsten uit het buitenland wel aanvaardbaar? In deze zaak, die gelijk werd behandeld met de zaak van de Nederlandse weduwe, ging het om de zogenaamde KB-Lux-zaak. Hier verkreeg de Belgische belastingdienst een cd-rom met gegevens over onder andere Nederlandse rekeninghouders. Deze werden doorgespeeld aan de collega's in Nederland. Vervolgens legde de Nederlandse fiscus boetes en navorderingsaanslagen op. Hier gingen diverse belastingplichtigen tegen in verweer. Maar elke rechterlijke instantie in Nederland stelde hen in het ongelijk.

Echter de Advocaat-Generaal was wel van mening dat een navorderingstermijn van twaalf jaar een belemmering zou kunnen opleveren voor het vrije verkeer van kapitaal. Uitzonderingen zouden de bestrijding van belastingontduiking en het nut van doeltreffende fiscale controles kunnen zijn. Maar hij vroeg zich af of het verschil tussen vijf en twaalf jaar (140%) wel proportioneel was. Die navorderingstermijn geldt namelijk ook in gevallen dat er geen sprake is van belastingontduiking, zoals in bovenstaande kwestie waar gebruik was gemaakt van de inkeerregeling.

Staatssecretaris van Financiën onverbiddelijk

De staatssecretaris stelde in een reactie op het betoog van de Advocaat-Generaal dat mensen, die buitenlandse spaarrekeningen en beleggingen niet aan de fiscus opgeven, geen recht hebben op de vrijheden van het EG-verdrag. Verder zou de navorderingstermijn van twaalf jaar geen of slechts een kleine rol spelen bij de beslissing om te beleggen en/of sparen in het buitenland. Zeker wanneer er sprake is van belastingfraude, is een navorderingstermijn van twaalf jaar gerechtvaardigd, aldus de staatssecretaris. Het Europese Hof van Justitie heeft de staatssecretaris in principe dus in het gelijk gesteld.

Meer over bankgeheim, belastingparadijzen, inkeerregeling, navorderingstermijn en zwart geld in de special "Bankgeheim en belastingparadijzen" (klik hier).

Veilig sparen tegen de hoogste spaarrente in Nederland

In een ander dossier vindt u meer over "Veilig sparen tegen de hoogste rente in Nederland (inclusief een actueel renteoverzicht)". Ook het depositogarantiestelsel en het financiële toezicht komt aan bod.