Bankgeheim, boete en inkeerregeling van de Belastingdienst

De kredietcrisis heeft de jacht op zwart geld momentum gegeven. Aan de ene kant grijpen overheden alle mogelijkheden aan om de belastinginkomsten te vergroten. Aan de andere kant heeft de kredietcrisis het bankwezen verzwakt, zodat de tegenstand is verminderd. In Nederland laten de Belastingdienst en het ministerie van Financiën, in de persoon van staatssecretaris Jan Kees de Jager, geen moment onbenut om mensen aan te sporen zwart geld aan te geven. En een groeiend aantal belastingplichtigen met zwart geld koos eieren voor hun geld. De staatssecretaris gaf veel radio- en TV-interviews voor en na de G20-bijeenkomst op 2 april 2009. Daarnaast werd er veel aandacht gegeven in de media, al dan niet aangespoord door persberichten van het ministerie. Tijdens de Buitenhof-uitzending van 5 april 2009 kondigde de staatssecretaris aan dat de boete voor belastingplichtigen, die geld in het buitenland uit het zicht van de fiscus proberen te houden, zal worden verhoogd van 100% naar minimaal 300%.

België heft bankgeheim op naar aanleiding van G20-top

In het Buitenhof-interview kwam het hele scala rondom zwart geld in belastingparadijzen aan bod. De staatssecretaris gaf aan dat België overgaat tot automatische gegevensuitwisseling. Dat heeft de Belgische regering unilateraal afgesproken. Met een aantal andere landen, waaronder Luxemburg en Zwitserland, is er ook al gegevensuitwisseling mogelijk, maar dan moet er een naam gegeven worden en een verdenking bestaan. Met deze landen moet er opnieuw onderhandeld worden over de belastingverdragen. Daar zal een paar jaar over heen kunnen gaan. De staatssecretaris hintte op zo’n twee jaar. De inzet bij die onderhandelingen is automatische gegevensuitwisseling, maar de staatssecretaris kon niet aangeven of hij dat wel voor elkaar kan krijgen. Een versoepeling van het bankgeheim ligt echter wel in het verschiet. De staatssecretaris was verheugd met de zin in de G20-verklaring “Het tijdperk van het bankgeheim is voorbij.” Deze zin staat op pagina 4 van de G20-verklaring, dus het was niet het belangrijkste besluit dat werd genomen:

“to take action against non-cooperative jurisdictions, including tax havens. We stand ready to deploy sanctions to protect our public finances and financial systems. The era of banking secrecy is over. We note that the OECD has today published a list of countries assessed by the Global Forum against the international standard for exchange of tax information.”

Boetes en naheffingen

De Belastingdienst spoort jaarlijkse honderden mensen met zwart geld op. De gegevens komen uit eigen onderzoek, maar meestal door aanlevering van buitenlandse belasting- en opsporingsdiensten. Bijvoorbeeld computeruitdraaien of cd-roms die bij invallen of chantagepraktijken naar voren zijn gekomen. De boetes en naheffingen die deze belastingplichtigen dan krijgen voorgeschoteld zijn niet mals.

De Belastingdienst kan bij buitenlands vermogen tot 12 jaar teruggaan. De belastingplichtige moet in dat geval alle ontdoken belasting betalen, plus wettelijke rente. Daarbovenop komt vaak ook de heffing van de eveneens ontdoken belasting bij het verwerven van het kapitaal. In de eerdergenoemde Buitenhof-uitzending gaf De Jager het voorbeeld van iemand die een buitenlandse bankrekening met EUR 100.000 verzweeg. In dat geval zou die betreffende belastingplichtige zo’n EUR 30.000-40.000 kwijt zijn aan naheffingen en opgelopen rente in het geval er tot 12 jaar teruggegaan zou zijn. Bovenop dit bedrag komt er nog een boete van 100%. Dit kan dus het gevolg hebben dat nagenoeg het gehele buitenlandse vermogen als sneeuw voor de zon verdwijnt.

Inkeerregeling

De staatssecretaris gaat echter nog een stap verder door die boete te verhogen naar minimaal 300%. Door de vele publiciteit rondom zwart geld vindt de staatssecretaris dat belastingplichtigen met buitenlands vermogen voldoende zijn gewaarschuwd. Daarnaast kent Nederland een permanente en volledige amnestie voor mensen met niet of onjuist aangegeven buitenlandse vermogensbestanddelen. Dit is de zogenaamde inkeerregeling, die in de Nederlandse wet staat. In de volgende gevallen kan er in principe gebruik worden gemaakt van de inkeerregeling:

• de inspecteur heeft nog geen vragen gesteld over buitenlandse vermogensbestanddelen,
• de inspecteur heeft nog geen boekenonderzoek bij aangekondigd, waarbij buitenlandse vermogensbestanddelen ontdekt kunnen worden, en
• een FIOD-ECD-rechercheur heeft nog niet gemeld dat er een onderzoek tegen de belastingplichtige loopt in verband met buitenlandse vermogensbestanddelen.

Wanneer een belastingplichtige gebruik wil maken van de inkeerregeling kan er op de website van de Belastingdienst een formulier worden gedownload. Wanneer de belastinginspecteur deze verklaring heeft ontvangen, stuurt hij een ontvangstbevestiging. Bij de behandeling van deze verklaring zal de inspecteur aan de hand van de feitelijke omstandigheden beoordelen of de belastingplichtige naar objectieve maatstaven kon weten dat de Belastingdienst al op de hoogte was (of binnenkort zou komen) van de onjuistheid. Ook kan de inspecteur om aanvullende informatie vragen. Als er aanleiding voor is, krijgt de belastingplichtige een of meer (navorderings)aanslagen over de oude jaren (tot maximaal 12 jaar terug). Deze aanslagen worden vermeerderd met heffingsrente. Als de verklaring geen gevolgen heeft voor de belasting, zal de inspecteur dat ook meedelen. Belastingontduiking is een misdrijf. Dus door gebruik te maken van de inkeerregeling wordt een boete of strafrechtelijke vervolging door het Openbaar Ministerie voorkomen.

De staatssecretaris zei dat de inkeerregeling nog wel een tijdje zou bestaan. Maar hij kon zich voorstellen dat, indien er succes wordt geboekt op het gebied van de belastingverdragen, de regeling wordt geschrapt. Hij noemde een termijn van twee jaar.

Bluft de staatssecretaris?

NRC Handelsblad af onlangs aan dat de staatssecretaris de strategie van bluf heeft gekozen. Van de vele miljarden die op buitenlandse bankrekeningen staat, komt de Belastingdienst jaarlijks slechts een fractie op het spoor. Voorlopig moet De Jager het dus van spierballentaal hebben.

De Jager kijkt verlekkerd naar de Britse praktijk. De Britse belastingdienst heeft sinds 1 april 2009 vergaande bevoegdheden gekregen tegenover alle in het Verenigd Koninkrijk gevestigde banken. Dat zijn dus bijna alle internationale banken. De staatssecretaris daarentegen gaf aan dat hij weinig kon doen aan Nederlandse banken, waar de staat aandeelhouder van is, die ook vestigingen hebben in landen met een bankgeheim: “We hebben erop gestudeerd en over gesproken, maar de wetgeving in het land waar deze banken kantoren hebben gevestigd prevaleert boven het aandeelhouderschap.”

Slotwoord

Ook al kan het nog een tijd duren voordat de Nederlandse Belastingdienst toegang krijgt tot buitenlandse bankgegevens, het risico van ontdekking wordt in de loop der jaren steeds groter. Een zwartgeldspaarder kan ook het slachtoffer worden van chantage door een ontslagen bankmedewerker. Mensen met zwart geld lijken voor de keuze komen te staan om van de inkeerregeling gebruik te maken, het geld op te nemen of naar een ander land te gaan. Maar in deze gevallen blijft de kans op ontdekking als een zwaard van Damocles boven de zwartgeldspaarder hangen, omdat de Belastingdienst tot 12 jaar terug kan gaan.

Bovendien staan er maxima op het uitvoeren van geld. Als je bijvoorbeeld na een vakantie in Italië op de terugweg nog wat geld in Oostenrijk of Zwitserland ophaalt, dan kun je worden aangehouden bij de Duitse grens. De Duitse wetgeving bepaalt namelijk dat contante bedragen hoger dan EUR 10.000 per persoon aangegeven moeten worden als de grens wordt gepasseerd. Als de douanier wantrouwen koestert, dan kan hij de auto of bagage doorzoeken. Vermoedt hij dat er contanten onder in de kleding zijn verstopt, dan kan hij de persoon fouilleren. Vindt de douanier daarna het geld, dan gaat hij uit van voorbedachte rade.

De jacht op zwart geld heeft door de kredietcrisis de steun van de publieke opinie. Daarnaast trekken landen ook gezamenlijk ten strijde. Dat zou de mensen met niet opgegeven buitenlandse vermogensbestanddelen in ieder geval tot denken moeten zetten.

Meer over bankgeheim, belastingparadijzen, inkeerregeling, navorderingstermijn en zwart geld in de special "Bankgeheim en belastingparadijzen" (klik hier).

Veilig sparen tegen de hoogste spaarrente in Nederland

In een ander dossier vindt u meer over "Veilig sparen tegen de hoogste rente in Nederland (inclusief een actueel renteoverzicht)". Ook het depositogarantiestelsel en het financiële toezicht komt aan bod.