Aftrekbare ziektekosten IB 2008 en 2009

Een oorcorrectie valt onder plastische chirurgie. Wordt dit als een cosmetische ingreep gezien of niet wanneer er een goedkeuring van de huisarts is gegeven?

Mijn zoontje van 11 heeft vanaf dec.2008 een beugel. Nu is het zo dat de Ortho de aanvangstoeslag van de beugel op Januari 2009 heeft berekend. Dit gaat om een bedrag van € 800,= + 2 controles van € 59,=. Dit houdt nu in dat ik aan mijn max, besteding zit van € 900,= per kalenderjaar en de rest van dit jaar zelf voor de onkosten moet opdraaien. Kan ik deze kosten over het jaar 2009 aftrekken?

Even terug komen op uw antwoord van 2-3-2009.
de info over de kinderen is bekend bij mij. ik maak zelf gebruik van het programma elsevier voor de aangifte IB.
bij deze programma kan ik alleen maar bij de ouders de ziektekosten opvoeren, wanneer het bedrag boven die drempel uitkomt rekent het programma zelf de chronische aftrek uit, echter rekent hij alleen maar per ouder de aftrek uit, dus 2x. waar moet je die aftrek voor de kinderen, indien die er zijn, dan opvoeren? hopelijk kunt u hier duidelijk antwoord opgeven! Reactie infoteur op 09-05-2009:Geen idee, ik ken het programma niet. Ik adviseer u om contact op te nemen met de makers van het programma.

Zijn er nog byzondere zaken bij aangifte 2008 voor 65+ ondernemer met voor dat jaar uitsluitend inkomen uit lijfrente en aow ?

Ik heb bij aangifte doen niet vermeld dat ik aanvullende verzekering van 60 euro betaal en dat ik 588 euro nog moet betalen voor PGB (niet ontvangen, wel betaalde zorg) daterend uit 2007. Is hier nog iets aan te doen? Reactie infoteur op 09-05-2009:Zoals reeds eerder vermeld is dit helaas niet mogelijk. Kosten kunnen alleen maar afgetrokken worden voor zover ze gemaakt zijn in het jaar waarop de aangifte betrekking heeft. Enige mogelijkheid is een bezwaarschrift voor zover deze termijn nog niet verstreken is (6 weken na dagtekening van de definitieve aanslag).

Zijn de reiskosten die je maakt naar een haarinstituut ook aftrekbaar? Als dit zo is hoeveel km. zijn dan maximaal aftrekbaar per rit.

In een eerder vraagstuk is aangegeven dat de keuring voor een rijbewijsverlening aftrekbaar is voor de IB. Daar wordt verwezen naar www.belastingdienst.nl, maar daar kan ik niets vinden? Onder welk kopje van de ziektekosten moet ik deze keuring invoeren? Reactie infoteur op 18-04-2009:Hallo Patricia,
Dit staat onder ziektekosten / overige uitgaven / medische hulp. De volgende tekst is van toepassing:

Medische hulp
U kunt uitgaven meetellen voor:
de huisarts, de fysiotherapeut, de tandarts of een specialist
verpleging in een ziekenhuis of een andere verpleeginstelling
paramedische behandelingen door of onder begeleiding van een arts. Bijvoorbeeld: acupunctuur, revalidatie, logopedie, homeopathie of chiropraxie.

Uitgave voor huisarts of specialist kan dus meegenomen worden.

Ik heb in 2007 behoorlijk wat tandartskosten gemaakt door het plaatsen van kronen en bruggen, dat heb ik destijds in 2007 vergeten op te geven, kan ik dat over aangifte 2008 alsnog doen, of is dat onmogelijk? Reactie infoteur op 07-04-2009:Wim,
In de aangifte van 2008 is dit niet meer te realiseren. Dat zou ook niet eerlijk zijn, aangezien de drempel voor 2008 veel lager is dan in 2007.
Het enige dat je kunt doen is binnen de termijn beroep aantekenen (6 weken na de definitieve aanslag) en hopen dat de belastingdienst akkoord gaat. Ander (omslachtiger) alternatief is contact opnemen met de belastinginspecteur en hem de situatie voorleggen. Reken wel eerst even uit of het loont, aangezien de drempel in 2007 erg hoog was (ruim 11% van je drempelinkomen).

Ik begrijp het antwoord van infoteur van 31-03-2009 op de reactie van H. van Remmerden (van 23-03-2009) niet. In het "Overzicht: wat is er nog aftrekbaar in 2008 en 2009?" staat bij kronen en bruggen heel duidelijk dat die in 2009 wèl aftrekbaar zijn. Reactie infoteur op 06-04-2009:Excuses, slip of the pen. Kronen en bruggen zijn inderdaad nog aftrekbaar in 2009. Dit is lang een punt van discussie geweest, maar per eind december 2008 is inderdaad besloten dat kosten die hiervoor gemaakt worden aftrekbaar blijven.

Is de eigen risico van 150 euro aftrekbaar? het is afgeschreven van mijn bankrekening ( 1 keer een bedrag van 138,40 en een keer van 11,60) heb daar een rekening van gekregen. En de ziektekosten (van ziekenhuis etc) die ik betaal moet ik dat apart aangeven in de aangifte? Of kan ik dat ook verrekenen met de mijn aanvullende ziektekosten verzekering. Reactie infoteur op 06-04-2009:Nee, eigen risico ad Eur. 150,- is niet aftrekbaar.
Bij de aangifte is er een apart deel voor het berekenen van de ziektekosten die aftrekbaar zijn. Maak hier gebruik van, dat is het meest handige.
Raadpleeg bij twijfel de helpindex van het aangifteformulier. Ook hier staat veel informatie.

Ik moet sinds januari 2008 per consult bij de psychiater 30,- eigen bijdrage betalen en heb nu een rekeningsoverzicht gehad van 360,- euro over 2008. Deze wordt niet vergoed door het ziekenfonds daar de psychiater niet meer aangesloten is bij het ziekenfonds. Nu zegt hij dat ik een groot gedeelte terug kan krijgen bij de belastingen. Is dit zo en hoe moet ik dat aanpakken? Reactie infoteur op 02-04-2009:Deze kosten zijn inderdaad aftrekbaar, maar denk aan het niet aftrekbare eigen risico!

Een helder en goed overzicht van de verschillen in de aftrekposten. Ik zie echter dat er een bedrag van 821 per persoon wordt afgetrokken voor een brildrager. Volgens de uitleg in het aangifteprogramma kom je hier pas voor in aanmerking als je minder dan 55% kon verdienen dan iemand zonder de chronische aandoening. Klopt de berekenig dan wel? Geldt dit ook voor lenzen? Reactie infoteur op 31-03-2009:Dat is vreemd. Dit is de uitleg van de belastingdienst (bron: belastingdienst.nl

Voor uitgaven wegens chronische ziekte mag u een vast bedrag meetellen van € 821 als u aan alle volgende voorwaarden voldoet:

U was op 31 december 2007 jonger dan 65 jaar.
U had geen recht op de vaste aftrek voor arbeidsongeschiktheid.
U gaf in 2008 meer dan € 325 uit aan zogenoemde specifieke uitgaven.
Het gaat om uw daadwerkelijke uitgaven, dus vóór de verhoging met 113% (zie Verhoging specifieke uitgaven). Had u heel 2008 een fiscale partner die ook aan deze voorwaarden voldeed? Dan kunt u voor die fiscale partner ook € 821 meetellen.

Verder geldt de vaste aftrek voor ieder kind onder de volgende voorwaarden:

Het kind was op 31 december 2007 jonger dan 27 jaar.
U of uw fiscale partner deed voor het kind in 2008 meer dan € 325 aan specifieke uitgaven.
Het kind werd door u of uw fiscale partner voor minimaal € 400 per kwartaal onderhouden of u of uw fiscale partner had recht op kinderbijslag (of een vergelijkbare buitenlandse uitkering) voor het kind.

Ongeloofelijk dat u al deze vragen kunt beantwoorden. Ik kom er bij de aangifte 2008 achter dat ik in 2006 en in 2007 steeds de eigen bijdrage voor thuiszorg, zo'n drieduizend euro, bij uitgaven voor extra gezinshulp heb ingevuld. Daardoor waren deze kosten niet aftrekbaar. Kan ik dat achteraf nog terugvragen? Voor de gewone bijdrage thuiszorg geldt voor zover ik begrijp, die drempel niet! Reactie infoteur op 31-03-2009:Dank voor het compliment!

Kosten die in een ander jaar gemaakt zijn, kunnen in principe niet meer worden verrekend in een ander belastingjaar. Het enige dat U kunt doen is bezwaar maken binnen de daarvoor gestelde termijn. Dat is 6 weken na dagtekening van de definitieve aanslag.

Mocht dit inmiddels verlopen zijn, dan kunt U alsnog een verzoek indienen bij de belastingdienst. Meer hierover kunt U lezen in het artikel http://financieel.infonu.nl/belasting/32141-belastingdienst-herstel-zo-fout-in-je-belastingaangifte.html

Door meerdere antiebiotica kuuren lieten spontaan mijn onder tanden los dus moest aan een kunstgebit met een brug
is deze aftrekbaar m v gr H van remmerden Reactie infoteur op 31-03-2009:Indien de kosten in 2008 zijn gemaakt zijn deze nog aftrekbaar. Voor 2009 vervalt deze mogelijkheid en zijn bruggen en kronen niet meer aftrekbaar.

Even een vraag van mijn kant. Bij onze dochter van 9 jaar is deze zomer diabetes type 1 geconstateerd. Kan ik hiervoor ook kosten aftrekken over 2008? Bovendien heeft zij een week in het ziekenhuis gelegen. Zijn hier ook nog kosten die ik kan aftrekken? Reactie infoteur op 31-03-2009:Vraag is even welke kosten er gemaakt zijn. Indien deze vallen zoals genoemd in de tabel, dan zijn ze voor 2008 nog aftrekbaar.
Ziektevervoer van Uw eigen kind komt in aanmerking voor aftrek. Uiteraard voor zover deze kosten niet door de verzekeraar zijn gedekt.
U mag in dit geval de werkelijke kosten en de parkeerkosten aftrekken.

Heldere informatie! Zijn de kosten gemaakt voor een medische keuring (tbv verlening rijbewijs) ook aftrekbaar in aangifte 2008? Reactie infoteur op 31-03-2009:Ja, dit is mogelijk. Zie www.belastingdienst.nl

Mijn vrouw heeft een wajong uitkering en dus ook de heffingskorting. Ze is voor 55% afgekeurd, dus mag je dan ook nog de vaste aftrek voor arbeidsongeschiktheid van EUR 821 opgeven? Ik denk het wel. Dit hebben we over 2007 ook gedaan, alleen is haar aangifte al wel definitief en mijne nog niet, dus ik weet het niet zeker. Reactie infoteur op 31-03-2009:Dit is afhankelijk van Uw persoonlijke situatie. Indien Uw vrouw reeds de aftrek gebruikt voor arbeidsongeschikten, dan komt zij niet meer in aanmerking voor de extra aftrek voor chronisch zieken.

Fantastisch goede website over de "Aftrekbare ziektekosten 2008 en 2009". Ik heb nog nergens zo'n goede voorlichting gezien! Veel succes ! M.E.Bruin

De berekening op uw site klopt volgens mij. Mensen die een bril nodig hebben zijn in het eerste voorbeeld daarnaast ook nog eens chronisch ziek, in het tweede rekenvoorbeeld zijn ze dat opeens niet meer? Reactie infoteur op 31-03-2009:Het tweede voorbeeld is de situatie in 2009. Dan wordt de bril niet meer als ziektekosten voor chronisch zieken behandeld. Vandaar het verschil...

Vraag mbt ziektekosten die de werkgever in 2008 onbelast mocht vergoeden voor b.v. medicijnen. Zijn deze in 2009 door de werkgever nog steeds onbelast te vergoeden?

Alvast bedankt voor uw reactie. Reactie infoteur op 31-03-2009:Nee, dit is niet meer mogelijk. Uitzondering op de regel zijn de kosten die in 2008 zijn toegezegd door de werkgever in 2008. Deze tijdelijke goedkeuring geldt overigens tot 1-4-2009.

Vraag mbt die ? 821 per bril >?350: geldt dat voor alle leeftijden??
ik wacht nog even met verzenden aangifte op uw antwoord. alvast bedankt. Reactie infoteur op 31-03-2009:Excuses voor de late reactie!
De leeftijd is in principe niet van belang indien U voldoet aan de eis van Eur. 325,- aan specifieke uitgaven. Indien U ouder dan 65 bent heeft U sowieso recht op de aftrek van Eur. 821,-. U mag deze aftrek niet 2x opvoeren (1x voor Eur. 325,- specifieke uitgaven en 1x als U 65 of ouder bent).

Zijn de ziekltekosten persoonsgebonden om in aanmerking te komen voor aftrek van 4 * 325 euro, als het gezin uit vier personen bestaat?
Alvast bedankt.

Ad Kortsmit Reactie infoteur op 31-03-2009:Ja. Indien 4 leden voldoen aan de eis, mag er ook 4x Eur. 821,- worden opgevoerd als extra aftrek wegens chronische ziekte. Zie ook het voorbeeld van de brillen in het artikel.

He afgelopen jaar ben ik diverse malen naar het ziekenhuis geweest. Zowel in Nederland als in Belgie. Omdat ik zelf niet over eigen vervoer beschik en het openbaar vervoer ook geen optie is, heeft familie mij gebracht. Kan ik nu toch reiskosten naar het ziekenhuis aftrekken? Daarnaast ga ik 2 keer per week naar een zgn longrevlaidatietraining (fysiotherapie), wat binnen een straal van 5 km van mijn woning is. Kan ik ook die reiskosten aftrekken? Bvd dank en ook bedankt voor deoverzichtelijke site. Succes verder! Reactie infoteur op 31-03-2009:De reiskosten voor Uw familie zijn niet aftrekbaar. Zij voeren immers geen gezamenlijke huishouding met U.
Uw eigen ziektekosten zijn wel aftrekbaar, uiteraard voor het gedeelte dat niet door de verzekeraar wordt vergoed.

Er is vorig jaar oktober reuma vastgesteld, artritis en fybromyalgie. Dit zijn chronische ziekten, nu las ik dat voor chronische ziekten ook belasting aftrek mag worden gedaan. Maar onder welke omstandigheden? Moet ik bv. aan bed gekluisterd zijn, of andere aantoonbaare hulpmiddelen gebruiken, of medicatie? Kortom wat is er preecies aftrekbaar. Dat kan ik niet vinden. Reactie infoteur op 31-03-2009:Indien de uitgaven die U doet vallen onder het kopje "specifieke uitgaven" in de tabel en het totaal van deze uitgaven meer dan Eur. 325,- bedraagt, dan komt U in aanmerking voor de extra aftrek van Eur. 821,-.

Mijn moeder ligt vanaf half november in het ziekenhuis. Kan ik de reiskosten aftrekken? Ik woon nl. in Assen en mijn moeder ligt nu nog in Haarlem in het ziekenhuis. en als ze thuis komt met de nodige hulp, thuiszorg, alarm etc zijn dan ook / wel de reiskosten af te trekken? Reactie infoteur op 31-03-2009:Helaas is dit niet mogelijk. U voert namelijk geen gezamenlijke huishouding met Uw moeder. Het voeren van een gezamenlijke huishouding is een eis voor de aftrekbaarheid.

Onder welk kopje van de aangifte zet ik uitvaartverzekering heen? En mag ik mijn aanvullende zorg verzekering extra verzorgd3 en Tand Verzorgd 3 geheel af trekken van de belasting? Reactie infoteur op 31-03-2009:De aanvullende verzekeringen zijn inderdaad nog aftrekbaar.
Uitvaartverzekering: zie kopje 4 van het artikel http://financieel.infonu.nl/belasting/12849-belastingdienst-tarieven-2008-buitengewone-lasten.html

Kan ik de kosten voor een borstkolf aftrekken van de belasting? Ik heb er eerst al 3 maanden 1 gehuurd en nu alsnog 1 gekocht. Ik voed een (premature) tweeling. Dus voor hun is borstvoeding wel erg noodzakelijk. Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Karin
Zelf moet ik helaas het antwoord schuldig blijven. Wel vind ik op de site www.borstvoeding.com informatie die doet vermoeden dat dit aftrekbaar zou zijn. Wellicht kunt U contact opnemen met de opsteller van deze site, aangezien zij meer gespecialiseerd zijn in dit onderwerp.

Ik heb in 2008 ?200,- euro aan ziektekosten bij het VGZ gedeclareerd.(tandarts, medicijnen enz.) Hiervan was ?150 voor eigen rekening in verband met de eigen risico. Wat kan ik nu aftrekken bij de belastingdienst? Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Leo Senden
De ziektekosten die vermeld zijn in de lijst en niet vergoed worden boven het eigen risico. In Uw geval dus Eur. 50,-. Hou wel rekening met de drempel van 1,65% (2008) van het drempelinkomen.

Ijdereen betaalt premie AWBZ. Deze zit verscholen onder de loonheffing, maar is mijns inziens wel aftrekbaar.
Hoe hoog is deze premie en en hoe kan ik berekenen wat ik afgelopen jaar heb betaald en kan ik deze aftrekken onder de post ziektekosten? Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Jean Perry,
M.i. is dit niet aftrekbaar. Wel aftrekbaar voor 2008 was de eigen bijdrage AWBZ. Deze vervalt overigens in 2009 ook.

Wij zijn niet verzekerd voor tandartskosten. Zijn gemaakte tandartskosten in 2009, met inachtneming van de drempel, wel aftrekbaar (integenstelling tot de verzekeringskosten hiervoor)? Reactie infoteur op 08-03-2009:Vanaf 2009 is de aftrek van ziektekosten wel beperkt en is de drempel voor aftrek voor hogere inkomens belangrijk hoger dan voor lagere inkomens. Wel blijven bepaalde soorten ziektekosten voor aftrek in aanmerking komen. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de tandartskosten; de premies voor aanvullende verzekeringen ter dekking van diezelfde tandartskosten zijn echter niet meer aftrekbaar.

In uw bovenstaande berekening houdt u rekening met 4x € 821 extra aftrek chronische ziekten. Naar mijn weten kunnen de kinderen helemaal niet in aanmerking komen voor deze aftrek. Dus is uw berekening niet juist en volledig. Kunt u een verklaring geven waarom u deze aftrek wel in u berekening mee neemt, misschien dat ik er naast zit. Reactie infoteur op 08-03-2009:@ P. van Loenen,
De belastingdienst schrijft het volgende:

Verder geldt de vaste aftrek voor ieder kind onder de volgende voorwaarden:

- Het kind was op 31 december 2007 jonger dan 27 jaar.
- U of uw fiscale partner deed voor het kind in 2008 meer dan € 325 aan specifieke uitgaven.
- Het kind werd door u of uw fiscale partner voor minimaal € 400 per kwartaal onderhouden of u of uw fiscale partner had recht op kinderbijslag (of een vergelijkbare buitenlandse uitkering) voor het kind.

Mijn aanpassing staat niet direct in het rijtje maar het was wel een flinke kostenpost; de gemeente heeft voor 1420 euro bijgedragen aan mijn rolstoel-lift in de auto, maar ik moest de resterende 950 euro zelf betalen. Zou dit opgegeven kunnen worden bij aftrekbare ziektekosten? Hartelijk dank voor uw hulp... Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Yvonne,
Ik lees zojuist dat trapliften vallen onder de hulpmiddelen, dus de niet vergoedde kosten zijn aftrekbaar!

Nou mijn complimenten over het handige overzicht.

Vraagje: Mijn dochter is 16 en heeft een beugel, daar betaal ik standaard 57 euro per maand voor en daarvan wordt 80 % vergoed door de ziektenkostenverzekering.
Deze 57 euro is alleen voor de controle, zonder de andere kosten zoals het vervangen van de brackets en het maken van foto's.(De kosten daarvan worden ook voor 80 % vergoed door de ziektenkosten verzekering). Kan ik nu zelf nog wat aftrekken bij de belasting? Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Mariska,
Dank voor je positieve reactie!

Ziektekosten voor kinderen tot 27 jaar die zelf de kosten niet kunnen dragen, zijn voor de ouders aftrekbaar. Het bedrag dat door de verzekeraar niet wordt vergoed, is voor U aftrekbaar. Let even op het niet aftrekbare eigen risico!

Mag ik reiskosten (lees autokosten) gemaakt door bezoeken aan specialisten en ziekenhuizen opvoeren als buitengewone lasten en zo ja hoe bereken ik mijn maximale kilometerprijs?

Geldt de extra aftrek voor chronische ziekten alleen voor de aanschaf van een bril of ook voor de aanschaf van een hoortoestel? Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Adriaan
De extra aftrek geldt ook voor hoortoestellen (en verder voor hulpmiddelen (incl. reparatiekosten) zoals bril, lenzen, hoorapparaat (incl. batterijen), rollator, rolstoel, scootmobiel, kunstgebit, steunzolen, orthopedisch schoeisel, steunkousen

Ik had even een vraag. Ik heb in 2007 een bril aan moeten schaffen. Deze heb ik toen niet opgegeven bij de belasting gezien ik niet wist dat dat kon. Kan ik dit er dan alsnog dit jaar bij doen? Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Nicole vd Berg
Nee, dit gaat niet. Kosten gemaakt in 2007 kunnen ook alleen in 2007 aftrekbaar gemaakt worden. Wel is het mogelijk om bezwaar in te dienen tegen de aanslag van 2007 (voor zover de bezwaartermijn nog niet is verlopen). De inspecteur bepaalt dan of dit bezwaar gegrond is.

In 2008 ben ik diverse malen behandeld door een chiropractor. Kosten 69,- per behandeling. Mijn verzekering betaald 29,- per behandeling. Mag ik het verschil afrekken van de belasting? Reactie infoteur op 08-03-2009:@ Sjaak
Ja dat mag. Ziektekosten die in het lijstje staan en niet worden vergoed komen in aanmerking voor aftrek. Denk wel aan het niet aftrekbare eigen risico!

Heldere site, goede uitleg, ga zo door. Reactie infoteur op 26-02-2009:@ Senior
Dank voor deze positieve reactie !!

Is de pil aftrekbaar? valt deze onder de huisapotheek of onder de voorgeschreven medicijnen? Reactie infoteur op 26-02-2009:@ Stephan,
Nee, pil is niet aftrekbaar.

Ik heb sinds 2006 uitgezaaide borstkanker en krijg een bijstandsuitkering. Val ik onder de chronisch zieken en welk bedrag mag ik aftrekken van de belasting? Kan ik uberhaupt wel belasting terugkrijgen als ik een bijstandsuitkering heb? Reactie infoteur op 26-02-2009:@ Jorien,
Kanker wordt wel genoemd als "chronische aandoening". U mag alleen het deel van de uitgaven aftrekken dat uitkomt boven een bepaald drempelbedrag.
De hoogte van deze drempel hangt af van uw drempelinkomen. Uw drempelinkomen is het totaal van uw inkomsten en aftrekposten in box 1, 2 en 3, maar zonder uw persoonsgebonden aftrek.
Ik hoop dat hiermee Uw vraag is beantwoord. Voor meer info verwijs ik U naar de belastingtelefoon.
Ook U sterkte met de strijd tegen deze ziekte.

Kan ik kosten (DBC, gestart in december 2007 en voornamelijk behandeld in 2008) uit 2007 , die nu (feb. 2009) door de ziektekostenverzekering met mij verrekend worden , vanwege een hoog eigen risico 2007, aftrekken als zijnde ziektekosten 2008 ? Reactie infoteur op 26-02-2009:@ Goos,
Lastig. De fiscus geeft duidelijk aan dat de kosten die gemaakt zijn in 2008 in aanmerking komen voor aftrek. Indien U geen vergoeding van de ziektekostenverzekeraar heeft gekregen en U kunt aannemelijk maken dat de kosten in 2008 zijn gemaakt, dan is er een mogelijkheid tot aftrek.
Kosten uit 2007 kunt U ook niet meer aftrekbaar maken in 2008. Indien U de definitieve aanslag voor 2007 nog niet heeft of U bevindt zich nog in de beroeptermijn voor de aanslag van 2007, dan kunt U formeel bezwaar indienen. Het is aan de inspecteur om daar wel of niet iets mee te doen.

Ben in 2008 volledig in ziektewet geweest (en nog) wegens kanker. Wil de reiskosten naar ziekenhuis (ongeveer 45 keer) aftrekken (vervoer met eigen auto). Mag ik in dit geval ook maar 0,20 per km declareren (afstand net boven 10 km) of geldt die 0,20 voor bezoek aan zieke?Denk dat mijn auto meer kost als die 0,20. Dank voor uw heldere site en eventuele reactie. Reactie infoteur op 26-02-2009:@ Marijke,
Dit geeft de belastingdienst aan op de site:
"Het kan zijn dat u door ziekte of invaliditeit hoge vervoerskosten maakte. Kunt u aannemelijk maken dat door uw ziekte of invaliditeit u hogere vervoerskosten had dan mensen die niet ziek of invalide zijn, maar die in financieel en maatschappelijk opzicht met u vergelijkbaar zijn? Dan kunt u uw extra vervoerskosten meetellen. Het kan zijn dat u voor uw vervoerskosten recht hebt op vergoedingen. Bij het berekenen van uw extra vervoerskosten moet u rekening houden met deze vergoedingen."
Hopelijk is je vraag hiermee beantwoord. Bedankt voor je positieve reactie en veel succes met je strijd tegen deze verschrikkelijke ziekte!

Even een vraagje IB 2008. Onze dochter heeft reflux. Hierdoor moet ze een aangepast tuifje hebben om in te slapen. Deze ziekte duurt langer dan een jaar en de noodzaak van het tuigje is dus ook langer dan een jaar. Komen we in aanmerking voor het aftrekken van de uitgave extra kleding en beddengoed? We hebben het tuigje zelf gemaakt dus kunnen niet echt aannemelijk maken dat we de 300,- hebben uitgegeven. Reactie infoteur op 26-02-2009:@ Johannes,
De kosten dienen in 2008 gemaakt te zijn en aantoonbaar te zijn. Als jullie de aanpassing zelf gemaakt hebben, ben ik van mening dat jullie helaas niet in aanmerking komen.
Succes overigens met de kleine!

Mijn echtgenote heeft in 2008 een maagverkleining laten uitvoeren in een ziekenhuis in België zijn de kosten (geen medische indicatie) van deze operatie en de nazorg en reiskosten aftrekbare ziektekosten? Reactie infoteur op 26-02-2009:@ Frederik
Indien het geen medische indicatie is, geef ik U helaas weinig kans. Ook ingrepen in Nederland om zgn. "cosmetische redenen" zijn niet aftrekbaar.

Wij hebben in 2008 op onze kosten een total bodyscan laten uitvoeren in duitsland.
de zorgverzekering vergoed die nl niet. dit omdat wij beiden (man/vrouw) ziek zijn en wilden weten wat ons te wachten staat in nabije toekomst. er zijn inderdaad zaken aan het licht gekomen,die normaliter pas veel later zouden worden ontdekt! dus kan er nu nog wat aan gedaan worden! nu zegt een ambtenaar van de bel dienst ,dat wij een verwijs brief moeten hebben! ik ben zeer kwaad geworden,en vertelde hem dat wij elkaar dan bij de belastingrechter zullen zien! ik vertelde hem u staat wel toe dat rijken zich laten verbouwen in thailand ,waar zij gelijk een vakantie aan vast knopen.,die ze ook nog eens aftrekken!
althans de dure reiskosten per jacht oid! idem(tot en met 2008) een dure bril met diamantjes in de brilveren (pootjes) het werd stil aan de andere kant van de telefoon.
wat is u conclusie? Reactie infoteur op 11-02-2009:@ Hoevenaar,
Lastig. Ik zou in ieder geval contact opnemen met de belastinginspecteur en NIET de belastingtelefoon. Antwoorden die de belastingtelefoon geeft zijn vaak niet betrouwbaar of onjuist. En ja, ik ben met U eens dat het leven vol onrechtvaardigheden zit.....

Zijn reiskosten i.v.m. bezoek aan specialist vanaf 2009 nog aftrekbaar? Reactie infoteur op 11-02-2009:@ Hlourens,
Ja, zie tabel...

Ik ben gescheiden en nu vraagt mijn exvrouw of ik de eigenbijdrage wil betalen voor het plaatsen van een beugel bij mijn dochter. Mijn dochter woont dus niet bij mij. Kan ik dit aftrekken van de Belasting? Reactie infoteur op 11-02-2009:@ Ron,
Voor zover ik kan beoordelen. wel. De fiscus spreekt namelijk niet over inwonende of niet inwonende kinderen, wel over bijvoorbeeld inwonende ouders, broers of zussen die men verzorgt. Het feit dat Uw eigen kind niet bij U inwoont zou dus geen verschil mogen maken, zolang het kind nog geen 27 jaar is overigens.

Mijn schoonvader zit in een verzorgingstehuis. 2 keer per week ga ik er heen, 1 keer om boodschappen te brengen. En de andere keer komt hij naar mij en breng ik hem weer naar zijn huis. Zijn deze reiskosten aftrekbaar 4 * 6 kilometer. Zo ja, waar moet je deze dan verwerken in het belastingformulier. Reactie infoteur op 11-02-2009:@ Arie,
Helaas. Kilometervergoeding geldt alleen indien U een gezamenlijke huishouding voert met de zieke.

Wat een mooi overzicht. Handig! Ik heb in 2008 een maagbandoperatie gehad waarbij de (verplichte) nazorg van 465 euro niet vergoed werd door mijn zorgverzekeraar. Zijn deze kosten aftrekbaar? Alvast enorm bedankt voor uw reactie! Reactie infoteur op 11-02-2009:@ Mariska,
Lastig. Vraag is of het gaat om een zogenaamde "cosmetische" ingreep. Want dat wordt door de belastingdienst niet vergoed. Ik raad je toch aan om dit te checken bij de belastingdienst, voor zover zij dit weten...
Dank voor je positieve reactie over het artikel!

Ik zou graag willen weten of een voor mij op maat gemaakte sta-op stoel (op dokters voorschrift) in 2009 onder specifieke zorgkosten(hulpmiddel) valt. Reactie infoteur op 11-02-2009:@ Diana,
Voor 2009 wordt gemeld dat dit hulpmiddel niet meer tot de specifieke zorgkosten wordt gerekend. Voor 2008 zou dit dus wel nog gelden.

Ik zou graag willen weten of de noclaim aan ziektekosten ook aftrekbaar is voor de belasting in 2008. Reactie infoteur op 11-02-2009:@ Liesje,
De no-claim regeling is vervallen en vervangen door het standaard eigen risico van Eur. 150,-. Deze zijn niet aftrekbaar.

Ik zou graag willen weten of ik i.v.m. mijn beperkingen de 8000 km per jaar die ik op mocht geven bij de aftrekbare kosten of dat in 2009 ook nog staat? De wao aftrek vervalt ook al en de alleenstaande oudertoeslag hebben ze teruggebracht naar 644 euro per jaar (wat overigens niet klopt volgens de kamer moet dit 902 euro zijn). Het word zo wel heel erg moeilijk om te overleven met een wao, helaas ben ik niet in de gelegenheid om zelf inkomsten te verwerven.

Heel graag wil ik weten of ik recht heb op aftrek belastingen voor mijn ziektenkosten.

Ik heb een salaris van 24.250 in 2008. Ik ben extra verzekerd dat is 569 per jaar heb zelf 250 aan de tandarts moeten betalen wat niet werd vergoed, ik heb een huisapotheek dan van 23,-- een bril van 36,--, en een reisverzekering van 45 euro. kan iemand mij helpen. Reactie infoteur op 11-02-2009:@ 1953:
Extra verzekering is aftrekbaar, net zoals de kosten die niet vergoed zijn bij de tandarts. Huisapotheek kunt U standaard opvoeren voor Eur. 23,-. Dit geldt voor iedereen. Ook de bril kan worden meegenomen als hulpmiddel. Mocht het totaal boven de drempel uitkomen, dan heeft U recht op teruggaaf. Het electronische aangifteprogramma van de belastingdienst kan dit exact voor U uitrekenen.

Geachte meneer/mevrouw,

ik heb in belgie in het ziekenhuis gelegen nu is mijn vraag of deze reiskosten ook vergoed worden. mijn vrouw heeft mij 4keer bezocht is dat ook aftrekbaar?

Geachte heer/mevrouw, Op doktersvoorschrift moet ik jaarlijks voor honderden euro's medicijnen gebruiken, die in 2009 tot de specifieke kosten worden berekend en dus aftrekbaar zijn. Nu is er voor 2009 voor de zorgverzekeringswet een eigen risico van € 155 en dus is mijn vraag of ik in 2009 de eerste € 155 aan medicijnen wel of niet kan aftrekken als specifieke kosten. Reactie infoteur op 23-01-2009:@ G.J.M. van Megen
Nee, het eigen risico is niet aftrekbaar.

Mijn ziektekosten waren vanwege een chronische ziekten 2007 vrij hoog, maar net iets lager dan de drempel. In 2008 heb ik weer veel ziektekosten gehad. Kan ik de kosten van 2007 bij de aangifte over 2008 alsnog meenemen? Hoe werkt "middelen"? Reactie infoteur op 23-01-2009:@ P. van der Loos
Nee, de gemaakte kosten in 2007 zijn niet aftrekbaar in 2008. Middelen kunt U door uit te gaan van de belastbare inkomens van 3 aaneengesloten jaren te nemen. Voor meer informatie verwijs ik U naar het artikel over middeling (http://financieel.infonu.nl/belasting/30430-sterk-wisselend-inkomen-en-belastingmiddeling-korte-uitleg.html)

Door mijn zorgverzekeraar werd in 2008, in januari 2008, de premie voor de verzekering voor het jaar 2008 afgeschreven en in december 2008 de premie voor het jaar 2009. Ik betaal de jaarpremie in één keer. Omdat de premie voor 2009 in 2008 is betaald, meen ik dat ik de premie voor de aanvullende verzekering eveneens in 2008 mag opvoeren. Naar mijn mening geldt de betalingsdatum. Op deze vraag aan de belastingdienst, kreeg ik het antwoord dat over deze regel een andere regel heengaat, omdat ik anders 24 maanden premie zou aftrekken. Het zou een meevallertje zijn voor me als ik de premie nog wel zou mogen aftrekken, omdat dat bij de belastingaangifte 2009 niet meer mag. Bent u het eens met het antwoord van de belastingdienst? Reactie infoteur op 23-01-2009:@ Maria Gerritse
Helaas ben ik het met de belastingdienst eens. U mag slechts 12 maandpremies aftrekken. Indien U de premies van 2008 eind 2007 heeft betaald, dan mag U wel nog de premie van 2009, betaald in 2008, aftrekken. Het gaat dus altijd om een maximum van 12 maandpremies.

Het is schandalig wat ze aan het doen zijn met de belasting. Ik ben chronisch ziek en heb het financileel al erg moeilijk niet kunnen werken dus een uitkering bah.

Ik zou graag antwoord willen op de volgende vragen. Mijn vader mist aantal kiezen in zijn gebit. Mede daardoor heeft hij maagproblemen. Wij vragen ons nu af of implantaten aftrekbaar zijn. En hoeveel implantaten kan hij dan aftrekken? NB: mijn vader heeft zelf geen inkomen, mijn moeder betaalt wel belasting. Reactie infoteur op 20-01-2009:@ Wanda
Naar mijn mening zouden de kosten aftrekbaar moeten zijn, voor zover de kosten niet vergoed worden door de verzekeraar. De kosten zijn aftrekbaar voor de fiscaal partner. Dus Uw moeder zou de kosten kunnen aftrekken. Voor zover ik heb kunnen achterhalen zijn implantaten aftrekbaar.

Kun je als je voor allergieen, matras en kussenhoezen moet kopen dit ook aftrekken van de belasting? Bij de belastingtelefoon weten ze niet of allergie een ziekte is?! Voor 1 januari werd dit vergoed door de verzekering maar helaas kwam de diagnose pas na 1 januari. Voor de hoezen zal ik ongeveer 300 euro kwijt zijn, daarnaast wil ik dit jaar ook nog steunzolen van 140,- aanschaffen op doktersadvies. Mijn verzamelinkomen is dit jaar 23.000 euro. Graag zou ik willen weten wat ik er ongeveer voor terug krijg. Reactie infoteur op 20-01-2009:@ L. Vissers
Lastig. Als de belastingdienst het al niet meer weet... De drempel voor aftrek van ziektekosten ligt voor 2009 overigens op 5,75 van het drempelinkomen. Uitgaande van een drempelinkomen van Eur. 23.000 zou dit betekenen voor U dat de eerste Eur. 1.322,- sowieso niet aftrekbaar zijn.

Ik ben er inderdaad vanuit gegaan dat de aftrek voor "chronisch zieken" reeds was behaald. Hetgeen wellicht terecht/onterecht is, afhankelijk van de persoonlijke situatie. Reactie infoteur op 13-01-2009:@Jos
In ieder geval dank voor de reactie!!

Belangrijke informatie, vooral verglijking 2008 met 2009.

Reactie infoteur op 09-01-2009:@Jos Stevens;
Kunt U voor alle volledigheid aangeven waar U het belastingvoordeel van Eur. 1.175 vandaan haalt?

Zonder brillen blijven over als aftrekpost:
Huisapotheek (standaard) ? 92,-
Extra aftrek chronische ziekten ? 3.284,-
Totaal ? 3.376,-
-/- drempel 1,65% x ? 35.000,- ? 577,50
Aftrekpost ? 2.798,50
Derhalve is het netto belastingvoordeel 42% x ? 2.799,- = ? 1.175,58. Reactie infoteur op 11-01-2009:Helder. Maar hier bent U er al vanuit gegaan dat de aftrek voor chronisch zieken erbij zit. Dat betekent dat er sowieso al extra uitgaven geweest moeten zijn. Wie geeft de garantie dat zonder aanschaf van de brillen de aftrek voor chronisch zieken behaald is?

Kan ik kosten/premies i.v.m ziektekosten, die ik in 2007 vergeten ben op te geven, alsnog bij mijn IB2008 aangifte afrtrekken?

Twee vraagje: de premie voor een natura-uitvaartverzekering is aftrekbaar. Mijn vrouw en ik hebben beide een dergelijke verzekering vanaf maart 2008, maar binnen dit pakket ook een zgn. pluspakket (uitkering in geld) zitten.

1. Is de volledige premie aftrekbaar, hoop ik toch wel toch?
2. Moet ik zelfs van de premie de (eerste) poliskosten afhalen, of mag ik die ook meetellen voor aftrekpost?

Zijn alle tandartskosten die jezelf betaalt aftrekbaar? stel je hebt een gibitsrenovatie gehad en je hebt een limiet aan het aantal behandelingen die binnen je zorgpakket vallen, het bedrag wat je zelf betaalt zijn die aftrekbaar? Reactie infoteur op 09-01-2009:@ Steun
Gebitsrenovatie is inderdaad aftrekbaar voor zover de ziektekostenverzekeraar dit niet vergoed. Houd wel rekening met het niet aftrekbare eigen risico!

In 2008 heb ik een gebitsrenovatie ondergaan en ik heb in totaal zo'n kleine 700 euro betaalt aan kosten (wat buiten mijn zorgpakket viel). Zijn deze kosten weer aftrekbaar? Reactie infoteur op 09-01-2009:@ Rick Bergen
Gebitsrenovatie is inderdaad aftrekbaar voor zover de ziektekostenverzekeraar dit niet vergoed. Houd wel rekening met het niet aftrekbare eigen risico!

Het eerste rekenvoorbeeld (over 2008) schetst een verkeerd beeld, doordat het lijkt alsof de brillen nu 'gratis' zijn en er zelfs geld overblijft. Het belastingvoordeel treedt echter niet alleen op door de brillen. Zonder aanschaf van de brillen is er ook reeds een belastingvoordeel van 1175 euro. Met brillen is het voordeel 1763 euro. Derhalve leveren de brillen een extra besparing op van 588 euro. Waardoor u zelf toch nog 812 euro voor de brillen betaalt. Dit is waar vele opticiens de fout in gaan wanneer zij zeggen dat brillen in 2008 gratis konden worden aangeschaft. Reactie infoteur op 09-01-2009:@Jos Stevens;
Kunt U voor alle volledigheid aangeven waar U het belastingvoordeel van Eur. 1.175 vandaan haalt?

Is het gedeelte wat mijn werkgever inhoud aan ziektekosten op mijn salaris aftrekbaar? Reactie infoteur op 08-01-2009:@Johan
Heb net het aangifteformulier van 2008 gezien. Staat dit in ieder geval niet bij, dus nee.

Ik heb mijn eigen risico verbruikt bij de zorgverzekering. Is deze eigen risico ook aftrekbaar? Reactie infoteur op 08-01-2009:@ Conny,
Nee, het eigen risico is niet aftrekbaar. Aftrekbaar zijn de ziektekosten die niet door de verzekeraar worden vergoed, behalve het eigen risico.

Per 01.01.2009 is de aftrek voor brillen e.d. vervallen. In de plaats daarvan krijgen "chronisch zieken" een uitbetaling varierend van eur 150 tot 450, echter die wordt voor de eerste keer pas in het laatste kwartaal van 2010 uitbetaald. Het zou toch logischer zijn dat dit in het laatste kwartaal van 2009 zou zijn of maak ik ergens een denkfout!?

Ik heb een persoonlekelening afgesloten, maar door mijn ziekte kon dat alleen met een verzekering. Is dit aftrekbaar? Reactie infoteur op 08-01-2009:@ LM de Voer
Nee, dit is helaas niet aftrekbaar.

Bedankt voor het heldere artikel en de antwoorden op de tot nu toe gestelde vragen. Aanvullend zou ik graag willen weten of de volgende uitgaven aftrekbaar zijn:
- total body scan
- shiatsu massage
- accupunctuur
- chiropractie
Is voor de genoemde uitgaven een verwijzing van een arts noodzakelijk?
Kunnen arm-/handbraces als hulpmiddelen worden gezien?
Bij voorbaat dank voor de reactie. Reactie infoteur op 08-01-2009:@ Peter;
- total body scan: in 2009 niet meer aftrekbaar
- shiatsu massage: geen idee, sorry
- accupunctuur: paramedische behandelingen door (of onder begeleiding van) een arts Bijvoorbeeld: acupunctuur, revalidatie, logopedie, homeopathie blijven aftrekbaar
- chiropractie: zie boven

Arm- en handbraces vallen onder de hulpmiddelen.

Heb deze zomer een elektr. fiets aangeschaft ivm pijn in gewrichten door reuma, mag ik deze fiets ook als afrekpost rekenen Reactie infoteur op 08-01-2009:@ Anja,
Nee, de fiets valt helaas niet binnen de aftrekposten.

In 2009 zullen de kosten voor kronen en bruggen nog wel aftrekbaar zijn. Alle overige tandartskosten (zoals gebitsreiniging, periodieke controle, mondhygiëniste enz.) zijn dus in 2009 niet meer aftrekbaar? Reactie infoteur op 08-01-2009:@Hans
Tandheelkundige kosten zijn in 2009 alsnog aftrekbaar van de inkomstenbelasting onder de post buitengewone uitgaven / ziektekosten. Er lag een wetsvoorstel om deze regeling in 2009 te laten vervallen, maar de kosten voor de tandarts vallen onder "Genees en heelkundige hulp" die wel aftrekbaar blijven. Zie voor meer info de site van de belastingdienst.

Vergis ik mij wanneer de eerste € 40.000,- als drempel 1,65% geldt? Het meerdere 5,75%? Reactie infoteur op 18-12-2008:@ Con Bras
De 1,65% geldt als drempel voor 2008. Voor 2009 geldt een drempel van 5,75%. De door U aangegeven Eur. 40.000 is echter geen maximum waarna U in een hogere drempel zou vallen.

Mijn partner en ik wonen samen en zijn fiscaalpartners. Is het mogelijk indien dit gunstiger is om individueel aangifte te doen? Alvast bedankt voor een reactie. Reactie infoteur op 18-12-2008:@ Hetty:
Voor de aangifte inkomstenbelasting maakt het een groot verschil of u individueel aangifte doet, of als fiscaal partners. Gehuwden en geregistreerd partners worden door de Belastingdienst altijd als fiscaal partner beschouwd. Woont u samen, maar bent u niet gehuwd en ook niet elkaars geregistreerd partner, dan kunt u kiezen voor het fiscaal partnerschap of juist niet.

De specifieke ziektekosten dienen 325 te bedragen qua bril kom ik aan 266 en qua huisapotheek is 23 (naar mijn info voor mij alleen) van toepassing. ik kom dan op 289. Welke medicatie kan onder "voorgeschreven medicatie" nog opgevoerd worden om aan 325 te komen? bij voorbaat dank voor een reactie. Reactie infoteur op 16-12-2008:@ Anita
De kosten die gespecificeerd zijn onder "specifiek" in de tabel komen hiervoor in aanmerking. U mag de kosten meetellen van medicijnen die door een arts zijn voorgeschreven en die door
Nederlandse artsen als medicijnen worden beschouwd. Ook homeopathische medicijnen kunnen
daaronder vallen.

Wat is het critirium voor de aftrek ziektekosten belastingjaar 2008. De aanschaf c.q.behandeling in het jaar 2008 of de daadwerkelijke betaling? Stel, in december 2008 nog kosten gemaakt, die echter pas in 2009 (kunnen) worden betaald. Reactie infoteur op 16-12-2008:@ Rolf
De belastingdienst schrijft het volgende: "u kunt alleen uitgaven aftrekken die uw zorgverzekeraar niet vergoed en de kosten moeten ook in het jaar 2008 worden betaald!" Vooruitbetaalde nota's van bijvoorbeeld de tandarts vallen hier dus onder.

De reiskosten +/_ 90 km heen en terug gereden met auto naar alternatief erkende arts, ik ben boven mijn drempelinkomen, kan ik deze kosten aftrekken ? zo ja kunt U een indicatie geven van deze kosten, Kosten per km ? Reactie infoteur op 16-12-2008:@ Ellen;
Ja, zolang u de kosten in verband met ziekte heeft gemaakt. U mag dan de werkelijke reiskosten voor bezoek aan arts of ziekenhuis aftrekken. Reist u met de auto, dan kunt u dus naast de brandstofkosten ook de afschrijving, het onderhoud, de verzekering, wegenbelasting en eventuele parkeerkosten meenemen (zie ook www.anwb.nl zoekterm ‘autokosten’). Ook reiskosten die u maakt voor bezoek van een zieke met wie u een gemeenschappelijke huishouding voerde kunt u opvoeren, als de zieke langer dan een maand verpleegd wordt èn de enkele reisafstand groter is dan 10 kilometer. De aftrek bedraagt dan € 0,20 per km (auto) of de werkelijke reiskosten (ov of taxi). (bron; KBO Prinsenbeek)

Begrijp ik uit het bovenstaande dat je kronen en bruggen mag aftrekkken, het bedrag dat niet wordt vergoed door de verzekering ? Reactie infoteur op 11-12-2008:@ Ellen
Dat is correct!

We hebben 2 studerende kinderen (18 en 22), waarvoor ik ook de aanvullende ziektekostenpremies betaal. Mogen we deze verzekeringspremies ook bij de gezamenlijke aftrekposten van mijn vrouw en mij bijtellen? Reactie infoteur op 16-12-2008:@ Evert
alleen als uw kind jonger is dan 27 en zelf de kosten niet kon betalen zijn de kosten voor U aftrekbaar. Dit dient dus aangetoond te worden.

Ben getrouwd en mijn man, zit met zijn inkomen BOVEN de inkomensafhankelijke drempel. Mag hij zijn bril, gebidskosten en tandarts kosten aftrekken van de chronischziektenkosten. Hij heeft geen tandarts verzekering.

k zelf heb alleen wao wordt zijn inkomen dan bij mijn opgeteld of niet.

Mijn vraag wat krijg ik nou terug van de belasting, als ik 2 brillen aanschaf samen terwaarde van ? 777,77 (Krijg van mijn verzekering ? 200 per 2 kalenderjaren (en dat is dit jaar het 2e jaar)? ? ?

Ik heb wel een tandarts verzekering en krijg 80% vergoed, kan ik dan die 20% aftrekken? En tel je dat dan bij het bedrag van de brillen op ???
vriendelijke dank Reactie infoteur op 10-12-2008:@ Ria
Om in aanmerking te komen voor de extra 113%-regeling wordt het gezamenlijke inkomen als drempelinkomen beoordeeld. Indien dit de Eur. 31.589,- overstijgt, dan kunt U geen gebruik maken van deze regeling.
Voor de extra aftrekpost van Eur. 821,- geldt dat dit per fiscaal partner geldt, zie ook het voorbeeld van de brillen in dit artikel.
Aftrekbaar zijn alle kosten die niet door de verzekeraar vergoed zijn, met uitzondering van de verplichte Eur. 150,- eigen risico. Of U een verzekering heeft doet niet terzake.
Ik hoop hiermee Uw vragen voldoende beantwoord te hebben.

Eigen risico ziekenfonds is niet aftrekbaar bij buitengewone uitgave,ik heb gelezen dat medicijnen voorgeschreven door arts wel aftrekbaar zijn.Dat kunnen dus die zelfde medicijnen zijn als in het eigen risico wat niet mag. Reactie infoteur op 10-12-2008:@ Herman
Kosten die voor aftrek in aanmerking komen zijn alleen aftrekbaar voorzover ze niet worden vergoed en voorzover ze niet vallen onder het verplichte eigen risico van € 150. Vallen de voorgeschreven medicijnen in de categorie verplicht eigen risico, dan zijn ze dus niet aftrekbaar.

Afgelopen jaar heb ik een bril aangeschaft en kreeg ruim 200,- terug van de verzekering. Mijn zoon kreeg een bril, waarvoor ik 200,- betaalde. Samen hadden we een bedrag van ruim 500,-. Ikzelf bleef onder de 325,-. Ik heb geen extra aftrek bij mijn aangifte aangevraagd, omdat ikzelf onder het bedrag bleef van 325,- . Klopt dit zo, of kan ik dit herzien? Reactie infoteur op 10-12-2008:@ Annet
De kosten die niet vergoed zijn door de verzekering komen in aanmerking voor aftrek. Kosten voor Uw kind kunt U niet meenemen voor de extra aftrek van Eur. 821,-. Hiervoor geldt dat elke fiscale partner tenminste Eur. 325,- aan specifieke uitgaven hebben. De kosten kunnen dus niet bij elkaar worden opgeteld. Zoals ik het nu beoordeel met de gegevens die bij mij bekend zijn kunt U het dus niet herzien.

Top artikel, maar wel een vraag. Misschien loop ik iets op de feiten vooruit, maar blijft de 113% gehandhaaft in 2008 en 2009, voor de "specifieke uitgaven"?

Is er een mogelijkheid om de tandarts kosten die buiten het ziekenfonds vallen ook met 113% te vermeerderen?
(ik zet ze nu (2007) bij "overige uitgaven")

MvG,

Patrick

P.s. Ik heb net een testje gedaan met mijn IB 2007 (digitaal aangifte programma) en probeerde om de huisapotheek te vermeerderen met 113% (ben alleenstaand, eigen huis, en inkomen onder 30.000 euro) maar dit lukt niet!!! Het programma geeft aan dat het een meervoud moet zijn van 23 euro. Ook in de hele handleiding (als je op help klikt) wordt niet gerept over die 113%. Dit terzijde, maar het geeft wel aan dat je een "Die Hard" belasting kenner moet zijn om deze masen van de "belasting"wet te kennen. Reactie infoteur op 10-12-2008:@ Patrick
Alle kosten die vallen in de categorie "specifiek" mogen worden vermeerderd met 113%, mits er wordt voldaan aan het inkomensmaximum.
Deze regeling vervalt overigens in 2009 voor mensen die jonger zijn dan 65. 65-plusseers behouden dit voordeel dus vooralsnog wel. Het inkomensmaximum blijft ook voor deze groep in stand.

Waarom vermeldt u bij dat brillenverhaal en de 821 euro extra aftrek niet dat het drempelinkomen onder de 31.589 euro moet liggen? Slordig! Reactie infoteur op 04-12-2008:@ J. Bindels
Volgens mij haalt U 2 zaken door elkaar. Is uw (gezamenlijke) drempelinkomen in 2008 niet hoger dan € 31.589, dan mag u uw specifieke buitengewone uitgaven verhogen met 113%. Dit betekent een vermenigvuldigingsfactor van 2,13. Stel u koopt dit jaar een bril van € 350. Bij een verzamelinkomen van 30.000, leidt dit tot een aftrekpost van 350 * 2,13 = € 746. Rekening houdend met de drempel van 1,65% van 30.000, resteert een aftrekpost van € 251.

Mijn vrouw en ik hebben samen aan specifieke ziekte kosten: huisapotheek, hulpmiddelen en voorgeschreven medicatie euro 855,-- . Mijn aandeel 2/3 deel en mijn vrouw 1/3 deel van deze kosten. Mag nu voor beiden de extra aftrek chronische ziekten van euro 821,totaal 1642, worden opgevoerd. Reactie infoteur op 04-12-2008:@ Joop
Indien de totale ziektekosten voor hulpmiddelen boven de 325,- uitkomen, mag eenieder het bedrag van Eur. 821,- aftrekken. Dit geldt dus per fiscaal partner. Denk hierbij wel aan de drempel!

Ik wil nog graag dit jaar, vanwege de belastingaftrek, mijn ogen laten laseren. De opticien die het vooronderzoek moet doen vertelde mij dat de planning voor behandelingen in 2008 compleet zijn volgeboekt. Behandeling in januari 2009 is wel mogelijk. Volgens de opticien is deze behandeling nog steeds aftrekbaar in 2008, mits de factuur voor de behandeling gedateerd en betaald is in 2008. Klopt dit? Klinkt wel tricky.... Reactie infoteur op 26-11-2008:@ Canicala;
Klinkt vreemd. De factuur komt dus voordat de ingreep plaatsbvindt. Lijkt me niet echt de bedoeling. Dit is overigens reeds eerder gevraagd. Mijns inziens is dit bewust de regels omzeilen en dus niet toegestaan.
Alex

Ik betaal in 2008 de premie van de aanvullende verzekering 2008 en bovendien de premie van de aanvullende verzekering 2009.
Zijn beide premies in 2008 aftrekbaar?
Bij voorbaat dank. Reactie infoteur op 24-11-2008:@ J.A.M. Nelissen
Vooruitbetaalde premies ziektekosten voor 2009 zijn in 2008 helaas niet aftrekbaar.
Groet
Alex

Bedankt voor het heldere overzicht. Ik heb daarover 2 vragen: In 2007 was de premie voor de basisverzekering aftrekbaar. Is dat in 2008 niet meer mogelijk? Dat scheelt enorm! Iets anders: ik begreep altijd dat de drempel voor aftrekbare ziektekosten lag op 11,5% van het belastbare inkomen. Jullie hebben het nu over 1.65%. Haal ik 2 dingen door elkaar? Groet en alvast bedankt, L. Kaufman Reactie infoteur op 23-11-2008:@ Leo Kaufman
Correct. De drempel is in 2008 gesteld op 1,65% van het inkomen, dit was vorig jaar 11,5%. Hierdoor is de betaalde ziekenfondspremie niet meer aftrekbaar. Dus:
2007; premies aftrekbaar, drempel op 11,5% inkomen
2008; premies niet aftrekbaar, drempel op 1,65% inkomen.
Groet
Alex

Dit kan heel goed van pas komen voor ons.

In bovenstaande tabel staat dat kronen en bruggen volgend jaar nog aftrekbaar zijn, is dit juist? Gister is mijn mijn brug afgebroken, ik moet aan minstens 2 implantaten en een kroon. Ik kan pas in december terecht bij de implantoloog. Mag je voor de belastingdienst vooruit betalen? Volgens tandarts is dit fraude, omdat je pas na afloop een rekening krijgt. Wat is wijsheid? Reactie infoteur op 20-11-2008:@Willeke;
Voor zover de informatie strekt zijn deze kosten volgend jaar inderdaad nog aftrekbaar. Er is inderdaad sprake van "fraude", omdat de uiteindelijke factuur pas volgend jaar komt. Bovendien is niet bekend of de verzekeraar de rekening (gedeeltelijk) vergoed wordt.

Goede informatie; vraagt naar meer!

Aangezien mijn vrouw behoort tot de diabetes groep 2 worden er behoorlijk op jaarbasis veel autokilometers gemaakt. Bezoek Fysiotherapie, Internist, huisarts, Apotheek, Pedicure. Voor het merendeel wordt e.e.a. gedekt door de aanvullende verzekering, waar van ik meen de premie op te kunnen voeren als aftrek post. Graag informatie m.b.t de auto kilometers. Reactie infoteur op 20-11-2008:@ Flinstone
De autokosten van een zieke of invalide kunnen meetellen voor de eventuele aftrek van ziektekosten als buitengewone uitgaven. Aftrek is slechts mogelijk als de invalide meer autokosten maakt dan personen die niet ziek of invalide zijn maar wat betreft inkomen, vermogen en gezinssituatie in vergelijkbare omstandigheden verkeren. De kosten zijn pas daadwerkelijk aftrekbaar als alle ziektekosten tezamen het zogeheten drempelbedrag overschrijden. LET OP: Bij vervoer per auto naar arts of ziekenhuis moet u zelf de werkelijke kosten berekenen. Er zijn hiervoor geen normbedragen. U mag rekening houden met de afschrijving van de auto, onderhoudskosten, brandstof, verzekering, motorrijtuigenbelasting, parkeergeld, enzovoorts

Hoe is dit geregeld met fysiotherapie? Reactie infoteur op 18-11-2008:@Ada
Hoe is wat geregeld? Zoals reeds eerder gemeld zijn kosten voor fysiotherapie aftrekbaar voor zover ze niet vergoed worden door de verzekeraar en de drempel van 1,65% van het drempelinkomen overschrijden.

Ik ben inderdaad een student aan het HBO. Is dit reden genoeg om dit te kunnen doen of zijn er ook bepaalde eisen zoals de hoogte van het inkomen? Mijn inkomen van 500 euro is exclusief de basisbeurs van 90 euro p.m. die ik van de IB groep krijg. Reactie infoteur op 18-11-2008:@ Freddy
Hoogte van het inkomen speelt wel een rol. Je moet kunnen aantonen dat je de kosten zelf niet kunt dragen. Bij twijfel raad ik je aan contact op te nemen met de belastingdienst.

Ik laat deze maand 8 kronen zetten met een totaalbedrag van ongeveer 5100 euro. Daarvan word (helaas) slechts 1100 euro door de verzekeraar vergoed, ik moet dus zelf 4000 euro betalen. Mijn verzamelinkomen over 2008 zal zo rond de 9000 euro uitkomen. Kunt u mij een indicatie geven wat ik als aftrekpost kan opvoeren en wat ik dan uiteindelijk ongeveer van de belasting terugkrijg. Alvast heel erg bedankt voor de reactie. Kelly Reactie infoteur op 18-11-2008:@ Kelly
Het is lastig om exacte bedragen te noemen. Kort genomen kun je stellen dat 1,65% van je drempelinkomen de drempel vormt. In jouw geval dus 1,65% van Eur. 9.000 = Eur. 148,50. Ook niet aftrekbaar is het eigen risico van minimaal Eur. 150,-. Al met al blijft er dus Eur. 300,- niet aftrekbaar. De overige Eur. 4000,- (alles boven de vergoeding van de verzekeraar) in principe wel.
Hoeveel je exact terugkrijgt is niet te berekenen, omdat ik je overige inkomsten en uitgaven niet ken. Maar ga er maar van uit dat je ca. Eur. 3.700,- aftrekbaar kunt maken.
Gezien het feit dat ik niet over exacte gegevens beschik, kun je aan de opgegeven berekening geen rechten ontlenen!

Ik ben van plan om dit jaar lenzen te nemen van rond de 300 euro. Deze zullen door mijn ouders worden betaald. Ik ben 22 jaar en doe dit jaar aangifte voor mijzelf. Mijn verzamelinkomen zal rond de 500 euro zijn. Mijn ouders hebben een verzamelinkomen van rond de 27.000 euro. Is het mogelijk om mijn lenzen in de aangifte voor mijn ouders op te nemen (aangezien zij degenen zijn die ze betalen)? Ik twijfel namelijk door de regel:
1: alleen als het kind jonger is dan 27 jaar en zelf de kosten niet kan dragen
Hebben zij ook recht op de chronische ziekte aftrek voor mij? Reactie infoteur op 17-11-2008:@ Freddy;
Begrijpelijk dat U twijfelt. De regel is inderdaad nogal verwarrend. Of U zelf de ziektekosten zou kunnen betalen, is namelijk niet zonder meer met ja of nee te beantwoorden. U zult dus moeten aantonen dat U de kosten niet zelf kunt betalen, bijvoorbeeld omdat U nog studeert. De chronische aftrek van Eur. 821,- mag dan meegenomen worden.

Ik krijg een navordering van mijn ziektekostenverzekeraar met de bedragen die door hen rechtstreeks vergoed zijn aan de behandelaar, maar nu worden teruggevorderd van mij omdat de eerste 150 Euro (2008) onder het verplichte eigen risico vallen. Dus eigenlijk betaal ik deze rekeningen zelf. Kan ik ze dan ook aftrekken bij mijn a.s. aangifte? Reactie infoteur op 17-11-2008:@ Wierckx, G.
Eigen risico valt helaas niet onder de aftrekbare kosten. Derhalve zijn deze kosten niet aftrekbaar.

Mijn man en ik zijn beiden AOW ers, (man 66 jr vrouw 65 jr), mijn vraag is komen wij ook in aanmerking voor belasting aftrek i.v.m. bril? Mijn heeft een klein pensioentje en ik werk 1 dag in de week. Graag van u een antwoord of het dus voor ons ook haalbaar is nu nog de bril aan te schaffen. m.vr.gr. w.visser Reactie infoteur op 10-11-2008:@ Visser;
Indien U per 1 januari 65 jaar of ouder was, komt U in aanmerking voor de extra aftrek van Eur. 821,-. Dit geldt voor beide fiscale partners. De aanschaf van een bril heeft dus geen invloed op de extra aftrek indien U deze op basis van leeftijd al ontvangt. Ook voor U geldt dat ziektekosten pas aftrekbaar zijn voor zover ze de drempel van 1,65% (2008) overschrijden.

Hoe zit het met medische en tandheelkundige (parodontologie) kosten die boven het verzekerde bedrag zijn gekomen, en die ik dus zelf heb moeten betalen? Hoe zit het met fysiotherapie? Reactie infoteur op 10-11-2008:@Jan
Alle kosten die in de lijst vernoemd zijn en niet door de verzekeraar zijn vergoed, komen in aanmerking voor aftrek. Dit geldt dus ook voor fysiotherapie en tandheelkunde. Uiteraard kunnen kosten pas aftrekbaar gemaakt worden zodra ze de drempel van 1,65% (2008) overschrijden. Voor specifiekere informatie verwijs ik U graag naar de site van de belastingdienst.

Ik ben in loondienst voor 100%. Mijn leeftijd is 55 jaar. Ik ben ongetrouwd. Mijn belastbaarinkomen is hoger dan 35000,00 euro. Ik heb een bril aangeschaft van 600,00 euro. Kom ik in aanmerking voor aftrek en mag ik het bedrag van 821,00 euro (chronisch aftrek) opvoeren? Reactie infoteur op 10-11-2008:@ Bertus Lodeijk
Alles boven de drempel (1,65% van het drempelinkomen) is aftrekbaar, mits dit op de lijst staat voor aftrekbare kosten. Aangezien U meer dan Eur 325,- aan chronische ziektekosten opgeeft, dan komt U in aanmerking voor de extra aftrek van Eur. 821,-. In Uw voorbeeld komt U daarvoor in aanmerking.

Vindt de aftrekposten als 79 jarige maar miniem, wel een aanslag op het inkomen dat ook al steeds m inder wordt doordat. De levensbehoeften ook steeds duurder worden.

Vraag1. mijn verzekering vergoed 1xper 2 jaar de kosten van brilleglazen, vorig jaar nieuwe glazen gehad, als ik nu een gehele nieuwe bril koop, kan ik de glazen dan aftrekken van de belasting?

Vraag 2: geld deze regeling ook als de bril op curacau word gekocht, mijn zoon is nl. een half jaar op stage daar en komt in jan terug, maar wil wel voor deze regeling in aanmerking komen. Reactie infoteur op 10-11-2008:@ N. Bergman
1- alle ziektekosten die NIET vergoed worden door de verzekeraar komen in aanmerking voor aftrek, mits deze staan in de lijst voor aftrekbare ziektekosten.
2- Uw gezinsleden kunnen onder bepaalde voorwaarden ten laste van Nederland recht hebben op medische zorg. Deze gezinsleden moeten zich aanmelden bij het College voor Zorgverzekeringen (CVZ). Als u in het buitenland woont en in Nederland verzekerd bent voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), omdat u in Nederland werkt, dan betaalt u hetzelfde percentage aan inkomensafhankelijke bijdrage als iemand die in Nederland woont en werkt. Ook hebt u in dezelfde situaties wel of geen recht op een vergoeding van de werkgever. Als u een vergoeding ontvangt, dan betaalt u daarover wel loonbelasting en premie volksverzekeringen.

Ik woon buiten de EU en kan dus niet gebruik maken van een NL zorgverzekering. Kan ik de premie voor een buitenlandse ziektekosten verzekering in 2009 aftrekken? Reactie infoteur op 10-11-2008:@ J. Hoogenboom
Helaas moet ik U het antwoord op deze vraag schuldig blijven. Ik raad U aan om contact op te nemen met de belastingdienst om zeker te zijn van de juiste informatie.
Alex

Vrg: Mijn gehoortest geeft aan dat ik voor een vergoeding van de ziektenkostenverz. in aanmerking kom. Gezien de wachtlijst bij KNO kom ik dit jaar daar niet meer voor een bevestiging die nodig is voor de vergoeding van ziektenkosten verzekering. Nu wil ik het gehoor apparaat geheel uit eigen zak betalen. Kan ik dit bedrag dan ook geheel aftrekken? Dit lijkt me voordeliger dan te wachten tot 2009 met een drempel van 5,65%. De bijdrage ziektenkosten kan ik altijd met m'n 2de apparaat aanvragen. Mag ik nu het gehele aankoopbedrag voor 2008 aftrekken? Reactie infoteur op 06-11-2008:@ G. Koekkoek
Ziektekosten die niet vergoed zijn, mag U aftrekbaar maken. Dit betekent dat U eigen betaalde ziektekosten kunt aftrekken. Wel dient de rekening uit 2008 te stammen!

Duidelijk artikel. Nog een vraag: geldt de extra aftrekpost chron. ziekten van 821 ook voor de aanschaf van hoorapparaten of echt alleen een bril??? Reactie infoteur op 27-10-2008:@ M. Kengen
Dank voor het compliment. De extra aftrekpost geldt voor aanschaf van hulpmiddelen boven de Eur. 325,-. Hoorapparaten vallen hier ook onder. Dit staat overigens in het artikel bij het *, maar dat even terzijde.
Groet
Alex

Als je minder dan modaal verdient, en de bril niet meer dan 100 kost, kan je hem dan ook vergoed krijgen van de belasting? En hoe werkt dat dan precies? Reactie infoteur op 27-10-2008:@ Broekhuizen
Het maakt in principe niet uit wat je verdient of wat de aanschaf van je hulpmateriaal kost. Als je niet voldoet aan de eisen om in aanmerking te komen voor de extra aftrek voor chronisch zieken, dan geldt de standaardregel. Dit betekent alle kosten die niet vergoed worden komen in aanmerking voor aftrek, mits U voldoet aan de drempeleis. Indien U minder dan modaal verdient, is de drempel voor U dus lager en komt U waarschijnlijk sneller in aanmerking voor aftrek van de kosten.

Hoe zit het dan met gehoorapparaten zijn deze nog aftrekbaar in 2009? Reactie infoteur op 16-10-2008:@Anoniem;
ja, deze zijn nog aftrekbaar in 2009.

Mijn vrouw heeft haar ogen laten laseren voor een bedrag van k ? 3500
Zijn dit kosten die onder de "chronische ziekte" vallen zoals brillen/monturen? Mocht dit niet zo zijn, vallen deze dan wel onder de aftrekbare ziektekosten? Eventuele vergoedingen van de ziektekostenverzekering hierop in mindering brengen?

Graag uw reactie. Reactie infoteur op 16-10-2008:@ Ton Lamers;
Aangezien ooglaseren niet onder hulpmiddelen valt, komt U niet in aanmerking voor de extra aftrek chronisch zieken. Wel kunt U de kosten aftrekbaar maken, echter alleen in het jaar waarin U ook de kosten heeft gemaakt. Gezien de wijzigingen is het sowieso raadzaam om dit in 2008 aftrekbaar te maken, gezien de eenmalig lage inkomensdrempel die het kabinet heeft gepresenteerd. Voorts geldt dat alleen kosten die niet vergoed zijn, aftrekbaar gemaakt kunnen worden. U dient een eventuele vergoeding dus inderdaad eerst van de kosten in mindering te brengen.

Mijn vrouw heeft in 2008 reeds een bril aangeschaft en deze is vergoed door de zorgverzekeraar, echter vergoed deze maar eens in de 24 maanden een nieuwe bril. Nu wil mijn vrouw er nog een kopen, aangezien de eerder bril niet goed meer is. De verzekering vergoed dit uiteraard niet, maar kan ik dit wel geheel aftrekken van de belasting? Reactie infoteur op 12-10-2008:@Jan van Oren
Aftrekbaar zijn alleen ziektekosten die NIET door de verzekeraar worden vergoed. Er wordt geen melding gemaakt bij de belastingidenst van maximale uitgaven of uitgaven voor hulpmiddelen die maar 1x per jaar mogen worden aangeschaft om aftrekbaar te worden.

Is de eigen bijdrage van toegekende thuishulp aftrekbaar in 2008 en 2009? Reactie infoteur op 11-10-2008:@ C.H. Timmermans,
In 2008 wel nog. Geeft U meer dan € 325,- uit aan thuishulp, dan mag U ook gebruik maken van de extra aftrek voor chronisch zieken van € 821,-.
In 2009 zijn deze kosten niet meer aftrekbaar.

Mijn vrouw en ik zijn beiden 65+. Kan ik in 2008 bijaankoop van brileen voor ons beiden zowel van de ouderdomsaftrek als de afrek wegens chronische ziekte profiteren? Bij voorrbaat dank voor het antwoord. Reactie infoteur op 11-10-2008:@ Jan Giesen
Indien U 65+ bent of meer dan 45% arbeidsongeschikt heeft U altijd recht op de extra aftrek van € 821,-.

Hebben alle politieke partijen zitten slapen in december 2007 toen de belastingwet 2008 en 2009 er in 20 seconden doorheen werd gelast if waren ze de kerstbonus aan het tellen en zaten ze in gedachten al bij het kerstdiner ?

Is al iets bekend over grenzen Huur- en/of Zorgtoeslag in 2009?

Als ik een bril koop dit jaar en ik krijg dan 75 euro terug van mijn ziektekostenverzekering, kan ik het restant van het bedrag dan afschrijven van de belasting? Reactie infoteur op 11-10-2008:@ P. Karreman:
correct. Aftrekbaar zijn kosten die niet vergoed worden. Bij een deelvergoeding is het niet vergoedde deel dus aftrekbaar. Hou rekening met het eigen risico dat nooit aftrekbaar is!

Correctie op mijn vraag van 22.09: mijn inkomen eur 24786, mijn vrouw 4184, totaal eur 28970. Reactie infoteur op 23-09-2008:@ dhr. Schimmer
Lastige vraag. Normaliter is het inderdaad zo dat geadviseerd wordt bij het hogere inkomen de aftrekposten op te voeren. Dit i.v.m. de hogere belastingschijf. Het meest voor de hand liggend is de aangifte electronisch aan te leveren en middels het rekenprogramma de meest ideale verdeling door te voeren. Let er hierbij op dat een eventuele teruggaaf helemaal aan het einde van de aanvraag wordt verrekend !
Alex.

Totaal inkomen mijn vrouw en mij 2008 ? 28970; aftrekposten totaal ? 5046. Ik heb AOW plus pensioen (totaal ? 28970), mijn vrouw af 01.07.08 alleen AOW (? 4184); zij heeft over eerste 6 maanden 2008 automatisch al ? 1037 belasting teruggekregen. Na aftrek aftrekposten blijft toetsingsinkomen 2008 ? 24786. Ik heb VTIB over 2008 aangevraagd. Als ik alle kosten verdeel bij mij belasting teruggaaf ? 627; als ik alle kosten verdeel naar mijn vrouw belasting teruggaaf ? 1037 (zelfde bedrag dus als teruggaaf over eerste 6 maanden 2008!). Ik lees overal dat aftrekposten bij grootste inkomen verdeeld moeten worden. Wat nu te doen???

Op de website van de Belastingdienst staat dat in 2008 uitgave die vallen binnen het eigen risico van de Zorgverzekeringswet vervallen. Welke eigen risico's worden hiermee bedoelt? Reactie infoteur op 20-09-2008:@ M. vd Spek;
ik heb zojuist de site van de belastingdienst geraadpleegt. Voor zover ik kan beoordelen gaat het hier om het standaard eigen risico van € 150,- dat in plaats van de no-claim is gekomen.
Alex

Voor 65+ was er een vaste aftrekpost, voor 2007 p.p. € 808, gaat die nu ool vervallen? Reactie infoteur op 20-09-2008:@ J.CH.P. Warnaar:
De vaste aftrek waar U op wijst is dezelfde aftrek als die voor chronisch zieken. Dit betekent dat deze aftrek voor 2008 nog € 821,- bedraagt voor degene die per 01-01-2008 65 jaar of ouder was. In 2009 vervalt deze aftrekpost en komt er een inkomenscompensatie.
Alex