Zelfstandige ondernemer & pensioen

Anders dan werknemers kent een zelfstandig ondernemer over het algemeen geen pensioenregeling. Hij is dan ook voor het opbouwen van een oudedagsvoorziening aangewezen op een andere regeling: de Fiscale Oudedagsreserve.

Achtergrond

Het is de bedoeling van de wetgever om zelfstandige ondernemers via een fiscale maatregel toch de mogelijkheid te bieden uit de winst van de onderneming een pensioen op te bouwen. Deze opbouw vindt plaats via een reservering op de balans, zonder dat er daadwerkelijk geld hoeft te worden uitgegeven. Er vindt een feitelijke reservering plaats op de balans van de onderneming, waarover – bij gebruik er van in de toekomst – belasting dient te worden betaald; net zoals dat geldt voor werknemers die deelnemen in een pensioenregeling van de werkgever.

Fiscale toevoeging

Jaarlijks mag de ondernemer tot 12% van de winst van de onderneming aan de Oudedagsreserve toevoegen, met een maximum van € 11.227,- (2007) (€ 11.396,- in 2008). Dit impliceert dat er over een maximale winst van € 93.558,- een toevoeging plaats mag vinden (12/100 x € 93.558,- = € 11.227,-). De toevoeging aan de Oudedagsvoorziening dient, zoals gezegd, op de balans van de onderneming te worden vermeld.

Latente belastingplicht

Over de opgebouwde Oudedagsreserve ontstaat een latente belastingplicht. Dat betekent dat u in de toekomst, als u de Oudedagsreserve gaat gebruiken, over de jaarlijkse opnamen belasting dient te betalen. Ter verduidelijking het volgende. Jaarlijks is de winst, die u maakt met uw onderneming, de basis voor de berekening van de belasting. Hoe hoger de winst, hoe hoger de belasting. Als u besluit een bedrag aan uw Oudedagsvoorziening toe te voegen, dan wordt uw winst lager. U betaalt dan minder belasting.

Voorbeeld

		Zonder FOR		Met FOR
Winst		€ 80.000,-		€ 80.000,-
Toevoeging Oudedagsreserve		nihil	12%	€ 9.600,-
Belastbaar inkomen		€ 80.000,-		€ 70.400,-
Belasting 1e schijf 33,6%	€ 5.906,-		€ 5.906,-
Belasting 2e schijf 41,85%	€ 5.863,-		€ 5.863,-
Belasting 3e schijf 42%	€ 9.353,-		€ 9.353,-
Belasting 4e schijf 52%	€ 13.592,-		€ 8.600,-
Totaal te betalen belasting*		€ 34.714,-		€ 29.722,-

* Hierop worden de heffingskortingen in mindering gebracht.

Dus zonder dat er een euro uit de onderneming is gehaald, bespaart u bijna vijfduizend euro aan belasting. Wel dient u over de toevoeging van € 9.600,- in de toekomst belasting te betalen. Daarover verderop in dit artikel meer.

Belastingbesparing aanwenden voor extra pensioen

U heeft nu het mooie bedrag van € 4.992,- bespaart op uw te betalen belasting. Maar feitelijk heeft u nog niets verder geregeld voor uw oudedagsvoorziening en uw nabestaandenpensioen. Als u dit wilt, kunt u via een lijfrenteconstructie nog extra aan uw pensioen toevoegen. U heeft namelijk ook nog recht op lijfrenteaftrek. Hiervoor kunt u een verzekering kopen of banksparen inzetten. De keus is aan u.

Maar u dient wel eerst te berekenen welk bedrag u nog aan lijfrente in mindering mag brengen op uw belastbaar inkomen. Daarvoor geldt de volgende berekening.

Winst uit onderneming	€ 80.000,-
Af: wettelijk AOW-franchise	€ 11.155,-
Lijfrentegrondslag	€ 68.845,-
Lijfrenteaftrek 17%	€ 11.704,-
Af: toevoeging Oudedagsreserve	€ 9.600,-
Nog aan premie af te trekken	€ 2.104,-

Dit bedrag mag u weer op uw inkomen (zie boven) in mindering brengen. U bespaart daarmee opnieuw 52% belasting, ofwel € 1.094,-. Voor het genoemde bedrag kunt u een uitstekende nabestaandenlijfrente kopen, waarmee uw eventuele partner en kinderen een goede voorziening, mocht u komen te overlijden. Komt het tot een uitkering, dan moeten zij er wel belasting over betalen. Netto, na verrekening van alle belastingvoordelen, bespaart u met deze regeling € 3.982,- per jaar aan belasting, terwijl u wel een mooie nabestaandenvoorziening heeft.

Gevolgen aan het einde van de rit.

Laten we eens veronderstellen dat u 20 jaar achter elkaar van deze regeling gebruik maakt. U bent dan – bijvoorbeeld – 65 jaar en kan uw bedrijf mooi overdoen aan een opvolger. Deze betaalt u daarvoor het leuke bedrag van € 250.000,-. Inmiddels heeft u wel 25 jaar € 9.600,- aan uw Oudedagsreserve toegevoegd. Op uw balans komt dit tot uitdrukking door de vermelding “FOR-reserve € 240.000,-“. Doet u verder niets, dan zal de fiscus met u willen afrekenen. De Reserve valt vrij en wordt bij uw inkomen in dat jaar geteld. U betaalt dan 52% belasting over het bedrag. En dat is zonde. Maar u kunt het bedrag ook ineens in een direct ingaande levenslange lijfrente storten of de bankspaarvariant en de jaarlijkse uitkering als inkomen aanwenden. Op basis van de huidige rentevoet mag u een levenslange jaarlijkse uitkering verwachten van € 16.800,-. Tel daar de AOW bij op en u zit toch al gauw aan een belastbaar inkomen van € 35.000,-. U betaalt dan natuurlijk wel belasting, maar dat is een stuk minder dan de 52% die u steeds heeft bespaart.

Kwalificatie-eisen

Om van deze regeling gebruik te mogen maken, dient u aan de volgende voorwaarden te voldoen:

1. U dient ondernemer te zijn in de zin van de Wet Inkomstenbelasting 2001
2. U dient te voldoen aan het urencriterium (jaarlijks tenminste 1225 uren in de onderneming actief)
3. U dient een positief eigen vermogen te hebben

Voor een precieze uitwerking is het overigens verstandig om met uw boekhouder of accountant hierover van gedachten te wisselen. © 2008 - 2009 Hypotheekinfo, gepubliceerd in Belasting (Financieel) op 19-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hypotheekinfo is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De pensioenopbouw van een zelfstandige ondernemer: Voor de zelfstandige ondernemer wordt het opbouwen van een eigen pensioen als een persoonlijke zaak gezien. Voor een zelfstandige ondernemer zijn er allerle…
• Ondernemer & Belastingaftrek - Fiscale Faciliteiten (aftrek): Ondernemers die voldoen aan het urencriterium (1225 uur per jaar) hebben recht op alle faciliteiten c.q. belastingaftrek. Zelfstandigenaftrek, kl…
• Hypotheek voor een zelfstandige: Zelfstandige ondernemers hebben meer moeite een hypotheek te verkrijgen dan iemand in loondienst. De banken hebben andere eisen met betrekking tot het inkomen.
• Belasting Begrippen Ondernemers L - P: Belasting Begrippen Ondernemers. Wat is ondernemersaftrek en wat zijn ondernemersfaciliteiten? Wat is de omschrijving van ondernemer of onderneming? Wat is de Oude-dags…
• Echtscheiding en het convenant; Pensioenverdeling: Bij echtscheiding moeten er afspraken gemaakt worden voor de toekomst. Deze worden in een convenant vastgelegd. Zaken met betrekking tot partner- en kindera…

Bronnen en/of referenties

• Wet Inkomstenbelasting 2001
• Besluit CPP2003/694M van 19 maart 2003
• Besluit 28 december 2004 (verkorte inhoudsopgave)