InfoNu.nl > Financieel > Administratie > Hoe stel ik een winst-en-verliesrekening op?

Hoe stel ik een winst-en-verliesrekening op?

Een onderneming stelt naast een balans ook regelmatig een winst-en-verliesrekening op bij het boekhouden. Dit is een onderdeel van de jaarrekening en geeft een overzicht van de kosten en opbrengsten over een bepaalde periode. Maar hoe stel ik deze op? En wat is precies het verband met de balans?

De winst-en-verliesrekening

De winst-en-verliesrekening, ook wel resultatenrekening of exploitatierekening genoemd, is een belangrijk deel van de boekhouding van een onderneming. Om een overzicht te krijgen van hoe de onderneming ervoor staat, is alleen een balans opmaken niet genoeg. De balans boekt alles namelijk terug op het eigen vermogen, waardoor er geen goed overzicht is van de verschillende kosten en opbrengsten. Onder de kosten vallen naast de inkoopwaarde van de omzet ook dingen als loonkosten, onderhoudskosten en energiekosten. De opbrengsten zijn naast de omzet ook bijvoorbeeld renteopbrengst en huuropbrengst.

De standaardversie van de winst-en-verliesrekening ziet er als volgt uit:
Winst-en-verliesrekening over ...
Debet Credit
Kosten ...Opbrengsten ...
Nettowinst ...
Totaal ... Totaal ...

Tijdens een periode treden mutaties op de winst-en-verliesrekening op (zie hieronder), en aan het eind van een periode wordt weer afgesloten met een winst-en-verliesrekening. Als de opbrengsten groter zijn dan de kosten is er sprake van nettowinst. Deze winst is ook een post aan de debetkant, waardoor het debettotaal gelijk wordt aan het credittotaal. Als de kosten groter zijn dan de opbrengsten lijdt een onderneming verlies. In dat geval wordt het nettoverlies aan de creditkant gezet, waardoor de totalen weer gelijk zijn. De winst-en-verliesrekening is dus net als de balans in evenwicht.

Mutaties

Als je een balans opstelt, zie je dat het eigen vermogen stijgt als er opbrengsten zijn. De opbrengsten komen dus niet alleen op de balanspost Eigen Vermogen, maar ook aan de creditkant van de winst-en-verliesrekening. Bij kosten neemt het eigen vermogen af, wat dus ook te zien is aan de debetkant van de winst-en-verliesrekening.

Voorbeeld:
In een periode zijn de kosten 4.000 en de opbrengsten 6.000. De volgende mutaties treden dan op op de winst-en-verliesrekening en op de balans:

Mutaties op winst-en-verliesrekening
Kosten3.000Opbrengsten5.000

Balansmutaties
Eigen vermogen+ 2.000

De opbrengsten minus de kosten van de winst-en-verliesrekening zijn dus even groot als de verandering in het eigen vermogen. Dit is logisch, want de winst-en-verliesrekening geeft een specificatie van de stijging of daling van het eigen vermogen.

Scrontrovorm en paginavorm

De voorbeelden die hierboven stonden waren allemaal opgesteld in scrontrovorm: met een debet- en creditkant. De winst-en-verliesrekening kan echter ook opgesteld worden in paginavorm, dan staan de kosten en opbrengsten onder elkaar.

Voorbeeld:
Omzet 16.200
Kosten 11.820
Nettowinst 4.380

Voorbeeld winst-en-verliesrekening

Voorbeeldbalans in scrontrovorm:

Winst-en-verliesrekening over februari 2007
Debet Credit
Inkoopwaarde omzet8.700Omzet14.500
Energiekosten500
Telefoonkosten60
Huurkosten1.200
Rentekosten200
Loonkosten100
Afschrijvingskosten350
Nettowinst3.390
Totaal 14.500 Totaal 14.500

Voorbeeldbalans in paginavorm:
Omzet 14.500
Inkoopwaarde van de omzet 8.700

Brutowinst 5.800

Energiekosten 500
Telefoonkosten 60
Huurkosten 1.200
Rentekosten 200
Loonkosten 100
Afschrijvingskosten 350
Nettowinst over februari 3.390
© 2011 - 2017 Appleann, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Omzet, afzet & winst berekenenOmzet, afzet & winst berekenenDit artikel geeft de formules weer voor het berekenen van omzet, afzet en winst. De omzet wordt berekend door de prijs (…
Winst-en-verliesrekeningWinst-en-verliesrekeningEen winst-en-verliesrekening geeft een goed overzicht van de kosten en opbrengsten die een onderneming maakt. Wat is een…
De jaarrekeningDe jaarrekening is een groot onderdeel van het jaarrapport. Het geeft een goed inzicht in de financiële positie van een…
Een goede boekhouding is onderdeel van het succesEen goede boekhouding is onderdeel van het succesEen goede boekhouding is van cruciaal belang voor het succes van een bedrijf. Het inschakelen van een accountantskantoor…
Het opstellen van een balans, resultatenrekening en afval enEen balans geeft inzicht in de financiële positie van een bedrijf 'op een bepaald moment'. De resultatenrekening is op t…
Bronnen en referenties
  • In Balans: Management en Organisatie VWO 6

Reageer op het artikel "Hoe stel ik een winst-en-verliesrekening op?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Appleann
Gepubliceerd: 26-09-2011
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Administratie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!