InfoNu.nl > Financieel > Administratie > De kostensoorten: Kosten van grond, grond- en hulpstoffen

De kostensoorten: Kosten van grond, grond- en hulpstoffen

De kostensoorten: Kosten van grond, grond- en hulpstoffen Het gebruik van de grond, grondstoffen en het verbruik van hulpstoffen brengt voor de onderneming kosten met zich mee. Om het voor de ondernemer overzichtelijk te houden worden deze kostensoorten in verschillende categorieën weergeven. In dit artikel zal ik de categorie grond en grond- en hulpstoffen toelichten.

De kosten van grond

De grond kan voor een onderneming een tweetal functies vervullen:
  1. Extractieve functie. Dit betekent dat de producten waarin de onderneming handelt aan de grond worden onttrokken. Voorbeelden die duidelijkheid geven zijn de mijnbouw, gas- en oliewinning en bronwater.
  2. Vestigingsplaats. Hieronder wordt verstaan de plaats waar de productieve activiteiten van een onderneming plaatsvinden. Grotere ondernemingen hebben vaak vestigingen die over het hele land en soms over meerdere landen verspreid liggen. Het gaat hier niet zozeer om de plaats waar het hoofdkantoor gevestigd moet worden, maar vooral om de plaatsen waar uit economisch oogpunt de vestiging moet worden neergezet.

De economische aspecten die bij de keuze van de vestigingsplaats een rol spelen zijn de volgende:
  • Infrastructurele voorzieningen zoals autowegen, waterwegen, spoorwegen, havens, vliegvelden ect. in de nabijheid van de vestigingsplaats.
  • Mogelijkheden tot een uitbreiding in de toekomst.
  • Situatie op de arbeidsmarkt ter plaatste; men zal zich vooral moeten afvragen of er in het gebied waar men zich vestigt voldoende gekwalificeerde arbeidskrachten beschikbaar zijn.
  • Zijn de grondstoffen of halffabricaten die verwerkt worden in de nabijheid van de vestigingsplaats verkrijgbaar; in dit verband spelen transportkosten die in de kostprijs van het eindproduct worden doorberekend een rol.
  • Afstand tot de afzetmarkt, ook weer in verband met de transportkosten.
  • Invoerbelemmeringen

Naast de genoemde economische aspecten is ook het beleid van de overheid van invloed op de keuze van de vestigingsplaats. De overheid beïnvloed via premies en subsidies de keuzes die ondernemingen maken ten aanzien van hun vestigingsplaats, denk aan het beleid gericht op de regionale spreiding van bedrijven. De milieuwetgeving speelt ook een rol omdat hierdoor beperkingen ontstaan ten aanzien van de keuze van de vestigingsplaats. De optimale vestigingsplaats zal daar zijn waar de kosten voor de onderneming gedurende haar gehele levensduur zo laag mogelijk zijn. Het probleem dat hier ontstaat is dat deze kosten nauwelijks te becijferen zijn omdat de periode zo lang is, dat de onzekerheid in de berekeningen erg groot wordt. Doorgaans zal gekozen worden voor de plaats waar men redelijkerwijs mag verwachten dat de kosten minimaal zijn.

Het gebruik van de grond brengt voor de onderneming kosten met zich mee. Op grond die voor extractieve doeleinden wordt gebruikt, moet worden afgeschreven. De aanwezige delfstoffen raken namelijk uitgeput. Er treedt dus een soort ‘slijtage’ op.
Wanneer de grond slechts als vestigingsplaats dient, nemen we aan dat er geen sprake is van ‘slijtage’. De kosten van de grond bevatten dan geen afschrijvingen. Wel moeten als kosten worden beschouwd de huur of pacht die voor de grond wordt betaald wanneer deze geen eigendom is van de onderneming. Grond die eigendom is van de onderneming leidt niet tot huur- of pachtkosten maar wel tot interestkosten. De aanschaf van de grond heeft beslag gelegd op een deel van het vermogen van de onderneming. Over het in de grond geïnvesteerde vermogen zal de onderneming jaarlijks interestkosten calculeren.

De kosten van grondstoffen en hulpstoffen

De kosten van grond- en hulpstoffen worden niet alleen veroorzaakt door het verbruik tijdens de productie, maar ontstaan ook door het aanschaffen en aanhouden van voorraden; de zogenaamde voorraadkosten. Deze voorraadkosten bestaan uit bestelkosten en opslagkosten.

Bestelkosten ontstaan omdat iemand binnen een onderneming zich bezig moet houden met de inkoop van grondstoffen. De functionaris die belast is met de inkoop moet contact onderhouden met leveranciers, offertes van leveranciers vergelijken op prijs, leveringsvoorwaarden, technische specificaties van de grondstoffen e.d. Na de fase waarin de verschillende aanbiedingen met elkaar worden vergeleken volgt de daadwerkelijke bestelling. Op de bestelling volgt de ontvangst van de grondstoffen en de bijbehorende factuur. Deze factuur moet gecontroleerd worden op juistheid en vervolgens worden geadministreerd. Alle voorgaande werkzaamheden leggen beslag op tijd van een of meer medewerkers en leiden dus tot kosten. Om de bestelkosten zo laag mogelijk te houden zal getracht worden het aantal bestellingen te beperken. Beperking van het aantal bestellingen betekent wel dat de hoeveelheid die per keer besteld groter wordt. Door grote hoeveelheden per keer te bestellen neemt de gemiddelde voorraad van de onderneming toe. Dit heeft tot gevolg dat de opslagkosten hoger zijn.

Opslagkosten zijn kosten verbonden aan het aanhouden van voorraden. Er moet een magazijnruimte beschikbaar zijn om de voorraden op te slaan, deze ruimte moet verlicht, verwarmd/gekoeld en onderhouden worden, er is magazijnpersoneel nodig en voorraden leggen ten slotte beslag op een deel van het vermogen van de onderneming wat weer leidt tot rentekosten. Door de voorraden zo klein mogelijk te houden worden de opslagkosten minimaal.

Bestel- en opslagkosten verlopen, zoals uit het voorgaande blijkt, tegengesteld. In een keer grote hoeveelheden bestellen, doet de bestelkosten afnemen, omdat het aantal bestellingen daalt. Echter het gevolg van grote bestellingen is dat de voorraad groter wordt. Dit zorgt weer voor hogere opslagkosten. Gezocht zal moeten worden naar een bestelhoeveelheid per keer waarbij de som van bestel- en opslagkosten minimaal is. Deze hoeveelheid wordt de optimale bestelhoeveelheid genoemd.
Bij het bepalen van de opslagkosten van de voorraad, zal ook rekening moeten worden gehouden met een eventuele veiligheidsvoorraad. Ondernemingen houden veiligheidsvoorraden aan omdat bij vertragingen in de levering van bestelde voorraden de voortgang van de productie in gevaar zou kunnen komen.

Technische en economische voorraad

De technische voorraad van een onderneming is de voorraad die op een bepaald moment in het magazijn aanwezig is. Deze voorraad brengt voor de onderneming kosten van opslag met zich mee. Ten aanzien van haar technische voorraad loopt de onderneming tevens het risico van bederf, brand, diefstal, uit de mode raken ect.

Naast de technische voorraad kennen ondernemingen ook een economische voorraad. De economische voorraad is de voorraad waarover de onderneming prijsrisico loopt. Dit risico houdt in dat een onderneming aanzienlijke verliezen kan lijden, wanneer de prijs van haar economische voorraad daalt.

De economische voorraad wordt als volgt bepaald:

Technische voorraad + gekochte maar nog niet ontvangen voorraden – verkochte maar nog niet afgeleverde voorraden = economische voorraad

Uit de bovenstaande som blijkt dat het prijsrisico over de voorraden overgaat van verkoper naar koper op het moment dat de goederen verkocht worden. Wettelijk is de koper vanaf dat moment eigenaar van de goederen en loopt dus ook het prijsrisico; dit ongeacht of de goederen al geleverd zijn of niet. Om het prijsrisico zoveel mogelijk te beperken, zal een onderneming steeds trachten haar economische voorraad zo laag mogelijk te doen zijn.

Afval

Met afval worden steeds grondstoffen bedoeld die tijdens het productieproces geheel of gedeeltelijk verloren gaan. De kosten van afval worden, wanneer het afval rationeel is, in de kostprijs van het product opgenomen.

Afval is rationeel wanneer aan twee voorwaarden is voldaan:
Het afval ontstaat ondanks toepassing van de meest geëigende productietechniek; het is dus onvermijdelijk. De hoeveelheid afval moet binnen een bepaalde normale waarde blijven, overschrijdingen van deze normale waarde zijn een verspilling en dus geen kosten.

Bij de bepaling van de grondstofkosten van het eindproduct gaan we uit van het bruto grondstofverbruik; dit is het verbruik van grondstoffen inclusief de normale hoeveelheid afval. Deze normale hoeveelheid afval ontstaat onvermijdelijk bij de toepassing van de meest doelmatige productietechniek. Dit betekent niet dat de hoeveelheid afval dan zo klein mogelijk is. Het is zelfs ondenkbaar dat gekozen wordt voor een productietechniek waarbij extra afval ontstaat omdat er een besparing op bijvoorbeeld de arbeidskosten optreedt die groter is dan de kosten van het extra afval. Als mensen sneller moeten werken neemt de arbeidstijd per product af, maar kan het gebeuren dat het werk minder nauwkeurig wordt uitgevoerd en dat er dan meer afval ontstaat, We hebben dus te maken met een toename van de kosten van het afval en met een afname van de arbeidskosten. Als de daling van de arbeidskosten opweegt tegen de toename van de afvalkosten is het extra afval, economisch gezien, rationeel.
© 2011 - 2014 Danny-vellinga, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
OAT Typologie: Agrarisch en extractrieve bedrijvenOAT Typologie: Agrarisch en extractrieve bedrijvenEen minder doorsnee typologie, maar wel degelijk belangrijk voor de accountant: de agrarische en extractieve bedrijven.…
Onderneming: Verschillende kostensoortenOnderneming: Verschillende kostensoortenDe totale kosten van een onderneming kunnen onderverdeeld worden in verschillende kostensoorten. Deze bestaan uit kosten…
De kostensoorten: De kosten van belasting en vermogenDe kostensoorten: De kosten van belasting en vermogenIn dit artikel bespreek ik 2 belangrijke kostencategorieën namelijk de kosten van de belastingen en de kosten van het ve…
Rijk worden met grondstoffenRijk worden met grondstoffenNiemand die er met pikhouweel en schop op uittrekt om grondstoffen te vinden, zal zijn doel, rijk worden met grondstoffe…
Handel in grondstoffen: commodities of commodityHandel in grondstoffen: commodities of commodityDe handel in grondstoffen en basisgoederen die de mens nodig heeft, commodities, een vorm van beleggen, bestaat al duize…
Bronnen en referenties
  • http://www.infocash.nl/financieel/675-kosten-van-grond.html
  • www.ti-aalst.be/files/ti2.../Hoofdstuk_2___kostensoorten.doc

Reageer op het artikel "De kostensoorten: Kosten van grond, grond- en hulpstoffen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Danny-vellinga
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Administratie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!