Winst-en-verliesrekening

Een winst-en-verliesrekening geeft een onderneming een goed overzicht van de verschillende kosten en opbrengsten. Wat is een winst-en-verliesrekening, en hoe stel je zo'n rekening op? Een onderneming stelt naast een balans een winst-en-verliesrekening (of resultatenrekening) op. Een balans geeft geen goed overzicht van de kosten en opbrengsten van een onderneming: daarvoor gebruiken we een winst-en-verliesrekening.

Opbouw van de winst-en-verliesrekening

Een winst-en-verliesrekening geeft een overzicht van de kosten en opbrengsten van een onderneming in een bepaalde periode. De kosten zetten we aan de debetkant, of te wel de linkerkant van de rekening. De opbrengsten zetten we aan de creditkant, of te wel de rechterkant van de rekening. Voorbeelden van kosten die zich voor kunnen doen zijn bijvoorbeeld loonkosten, energiekosten, telefoonkosten en inkoopwaarde van de omzet. Voorbeelden van opbrengsten die zich voor kunnen doen zijn bijvoorbeeld huuropbrengst, omzet en renteopbrengst.

Rekenen met de winst-en-verliesrekening

De linkerkant en rechterkant van een winst-en-verliesrekening zijn altijd in balans. Dit betekent dat als de kosten groter zijn dan de opbrengsten, dat er aan de kant van de opbrengsten (de creditkant) een extra post geplaatst moet worden die dit verschil weer laat verdwijnen. Dit is de post 'nettoverlies'. Er is immers sprake van verlies als de kosten groter zijn dan de opbrengsten. Als de opbrengsten hoger zijn dan de kosten, dan moet de kant van de kosten (de debetkant) een extra post geplaatst worden: 'nettowinst'. Er is immers sprake van winst als de opbrengsten hoger zijn dan de kosten.

Een voorbeeld van de opbouw van de winst-en-verliesrekening:

Winst-en-verliesrekening
Debet		Credit
Inkoopwaarde van de omzet	6000	Omzet	14 000
Loonkosten	1000	Renteopbrengst	1000
Energiekosten	500
Afschrijvingskosten	1500
Nettowinst	6000
Totaal	15000	Totaal	15000

Voorbeeldsom

We bekijken een onderneming die schoenen inkoopt en deze aan de consument weer verkoopt. Er zouden zich de volgende mutaties kunnen voordoen:

Schoenen verkocht voor 1000 euro, waarvan de inkoopprijs 700 euro bedroeg
We hebben nu te maken met kosten, namelijk de inkoopwaarde van de omzet: 700 euro. Deze kosten rekenen we dus door op het moment dat we de voorraden verkopen! We hebben natuurlijk ook opbrengsten: 1000 euro omzet.

Betaald uit kas: energiekosten (200 euro) en loonkosten (500 euro)
We hebben nu alleen te maken met kosten, namelijk 200 euro energiekosten, en 500 euro loonkosten.

Als we deze mutaties verwerken in de voorbeeld winst-en-verliesrekening van hiervoor, dan krijgen we het volgende resultaat:

Winst-en-verliesrekening
Debet		Credit
Inkoopwaarde van de omzet	6700	Omzet	15 000
Loonkosten	1500	Renteopbrengst	1000
Energiekosten	700
Afschrijvingskosten	1500
Nettowinst	5600
Totaal	16 000	Totaal	16 000

Je ziet dat de nettowinst met 400 euro gedaald is (van 6000 naar 5600). Dit klopt ook: we hebben te maken gehad met 700 + 200 + 500 = 1400 euro aan kosten, en 1000 euro aan opbrengsten. Dat is dus een verschil van 400 euro.